İş kazasından sonraki ilk saatlerde toplanan bilgi, sonraki her adımın temelidir: SGK bildirimi, kök neden analizi, olası bir müfettiş incelemesi veya tazminat davası. Bu bilginin en kırılgan iki parçası olay yerinin ilk hali ve tanıkların hafızasıdır; ikisi de saatler içinde değişir. İş kazası tanık ifade tutanağı, her tanığın gördüğünü kendi ifadesiyle ve ayrı ayrı kayda geçirmenizi sağlar. Bu şablonda ayrıca olay yerinin ortam koşullarını, ekipman ve KKD durumunu, fotoğraf listesini ve krokiyi içeren bir kaza yeri tespit tutanağı bulunur.
Kazanın genel kaydı için iş kazası tutanağı örneği şablonumuzu, kaza sonrası ilk saatlerin yönetimi için iş kazası sonrası ilk 24 saat rehberimizi kullanabilirsiniz. Bu şablon, ana tutanağın eki olarak ayrıntılı tespit ve beyanlar için tasarlanmıştır.
İş Kazası Tanık İfade ve Kaza Yeri Tespit Tutanağı (Word) İndirİş Kazası Tanık İfade Tutanağı Nedir, Ne Zaman Kullanılır?
Tanık ifade tutanağı, kazayı gören, sesini duyan, olaydan önceki durumu bilen veya ilk müdahalede bulunan kişilerin beyanlarının işveren tarafından yazılı olarak alınmasıdır. Kaza yeri tespit tutanağı ise tespit heyetinin olay yerinde gördüklerini, yorum katmadan kayda geçirdiği belgedir.
İki belgeyi birlikte kullanmanın nedeni basittir: Tanık "zemin ıslaktı" diyorsa tespit tutanağında zeminin durumu, fotoğrafı ve krokideki yeri bu beyanı doğrular ya da çürütür. Şablonu şu durumlarda kullanın:
- Yaralanmalı her iş kazasında, kazanın ciddiyetinden bağımsız olarak,
- Ciddi sonuç doğurabilecek ramak kala olaylarda,
- Kazanın iş kazası sayılıp sayılmayacağının tartışmalı olabileceği durumlarda (örneğin işyeri dışında veya servis aracında yaşanan olaylar),
- Yüklenici çalışanının veya ziyaretçinin karıştığı olaylarda.
Şablonda Neler Var?
Bölüm A – Kaza Yeri Tespit Tutanağı
| Alt bölüm | İçerik |
|---|---|
| Başlık bilgileri | Tutanak no, ilgili kaza tutanağı no, kaza ve tespit saati, kaza yeri, kazazede |
| Tespit heyeti | İş güvenliği uzmanı, bölüm yöneticisi, çalışan temsilcisi |
| A1. Olay yerinin korunması | Alanın kapatıldığı saat, enerji kesme ve kilitleme, kolluk tespiti, kamera kayıtlarının saklanması |
| A2. Ortam koşulları | Aydınlatma, zemin, hava, gürültü, düzen ve istif |
| A3. Ekipman ve KKD | Ekipmanın konumu, koruyucunun yerinde olup olmadığı, enerji durumu, kazazedenin KKD'si |
| A4. Fotoğraf listesi | Fotoğraf no, ne gösterdiği, çeken kişi, saat |
| A5. Kroki | Ölçülü çizim alanı ve heyet imzaları |
Bölüm B – Tanık İfade Tutanağı (her tanık için ayrı sayfa)
- Tanık bilgileri; çalışan, yüklenici veya ziyaretçi olduğu; ifadeyi alan ve hazır bulunan kişi,
- Tanıklık türü: doğrudan gördü, sesini duydu, önceki durumu biliyor, ilk müdahalede bulundu,
- Olay anındaki konumu ve kazazedeye uzaklığı,
- B1. Serbest anlatım alanı,
- B2. Altı açıklayıcı soru (kazazedenin yaptığı iş, kullanılan ekipman, olağan dışı durum, orada bulunanlar, ilk müdahale, eklemek istedikleri),
- B3. Okuma ve onay beyanı; tanık, ifadeyi alan ve hazır bulunan imzası.
Kontrol listesi ve KVKK notu: İfade alma ve tespit için on madde; tanık ve kazazede verilerinin korunmasına ilişkin hatırlatma.
Nasıl Doldurulur?
- Önce insanı, sonra kaydı düşünün. İlk yardım ve alan güvenliği sağlanmadan tespit ve ifade alma başlamaz.
- Olay yerini koruyun. Alanı kapatın, enerjiyi kesip kilitleyin, kamera kayıtlarının silinmemesi için talimat verin. Kolluk tespiti bekleniyorsa ekipmanın yerini değiştirmeyin.
- Tespit heyetini toplayın. En az iki kişi olun; çalışan temsilcisinin bulunması tutanağın tarafsızlığını güçlendirir.
- Fotoğrafı önce genelden özele çekin. Genel görünüm, ekipman, zemin, KKD ve varsa izler sırasıyla çekilir; her fotoğraf listeye işlenir.
- Krokiyi ölçüyle çizin. Sabit noktaları (kolon, kapı, makine) ve tanıkların bulunduğu yerleri işaretleyin.
- Tanıkları ayrı ayrı dinleyin. Tanıkların birbirinin anlatımını duyması, ifadelerin birbirine benzemesine yol açar.
- Önce serbest anlatım alın. "Ne gördünüz?" sorusuyla başlayın, araya girmeyin. Açıklayıcı soruları sonra sorun.
- Yönlendirici soru sormayın. "Eldiven takmıyordu, değil mi?" yerine "Kazazedenin üzerinde hangi koruyucu donanım vardı?" diye sorun.
- İfadeyi okutun ve imzalatın. Tanığın düzeltmeleri aynı sayfaya yazılır; imzadan kaçınan tanık için durum tutanakla kayda alınır.
- Tutanakları ana dosyaya bağlayın. Tespit ve ifade tutanakları kaza tutanağına ve kök neden analiz formuna eklenir.
Temsilî bir örnek: Bir atölyede çalışan, merdivenden düşerek bileğini yaralıyor. Tespit tutanağında merdivenin kaymaz pabuçlarından birinin eksik olduğu ve zeminin yağlı olduğu fotoğraflanıyor. Bir tanık "merdiven sallanıyordu", diğeri "kazazede iki eli dolu çıkıyordu" diyor. İki beyan çelişmiyor, birbirini tamamlıyor; kök neden analizinde hem ekipman kontrolü hem de malzeme taşıma yöntemi ele alınıyor.
Yasal Çerçeve ve Dikkat Edilecekler
| Konu | Dayanak | Uygulama |
|---|---|---|
| İş kazası tanımı | 5510 sayılı Kanun md. 13 | İşyerinde, işveren tarafından yürütülen iş nedeniyle, görevli olarak işyeri dışında, süt izninde veya işverence sağlanan taşıtla gidiş-gelişte meydana gelen olaylar |
| Kolluk ve SGK bildirimi | 5510 sayılı Kanun md. 13 | Kolluğa derhal, SGK'ya kazadan sonraki en geç üç iş günü içinde bildirim |
| Kayıt ve inceleme | 6331 sayılı Kanun md. 14 | İşveren tüm iş kazalarını kaydeder, inceler ve raporlar |
| Özel nitelikli veri | KVKK md. 6 | Kazazedenin sağlık bilgileri özel nitelikli veridir; İSG ve sosyal güvenlik yükümlülükleri için zorunlu olduğu ölçüde işlenir |
| Aydınlatma | KVKK md. 10 | Tanıklara verilerinin hangi amaçla işleneceği bildirilir |
Tanık ifadesi gönüllüdür ve bir disiplin soruşturması değildir. Tanığa ifadenin amacının kazanın nedenini anlamak olduğunu açıklamak, daha açık ve doğru beyan alınmasını sağlar. Yargıtay'ın yerleşik uygulamasına göre iş kazası davalarında olayın oluş şekli ve tarafların kusur oranı belirlenirken olay yeri tespitleri ve tanık beyanları önemli delillerdendir; bu nedenle tutanakların olaydan hemen sonra, tarafsız biçimde ve imzalı olarak düzenlenmesi önem taşır.
Sağlık bilgilerinin hangi ayrıntıda tutanağa yazılacağı ve kimlerle paylaşılacağı için çalışan sağlık verileri ve KVKK yazımıza bakabilirsiniz. SGK bildirimi için ise iş kazası SGK bildirimi süreci yazımız adım adım yol gösterir.
Sık Yapılan Hatalar
- Tanıkları aynı odada, birlikte dinlemek. İfadeler birbirini taklit eder.
- İfadeyi tanık yerine yazmak ve yalnızca imzalatmak. Tanığın kendi kelimeleri kaybolur, ifade güvenilirliğini yitirir.
- Olay yerini temizledikten sonra tespit yapmak. Kanıtlar kaybolur, kroki ve fotoğraf anlamsızlaşır.
- Yalnızca kazazedenin amirinin ifadesini almak. Farklı açılardan gören çalışan ve yükleniciler atlanır.
- Tutanağa yorum ve kusur değerlendirmesi yazmak. Tespit ve ifade tutanakları olguları kaydeder; değerlendirme kök neden analizinde yapılır.
- Kamera kayıtlarını saklamayı unutmak. Otomatik silme süresi dolmadan kayıt alınmalıdır.
- Tutanakları herkesin erişebileceği ortamda bırakmak. Kazazedenin sağlık bilgileri yetkisiz kişilerce görülmemelidir.
Şablonu İndirin
İş Kazası Tanık İfade ve Kaza Yeri Tespit Tutanağı (Word) İndirTanık sayısı fazlaysa Bölüm B'yi her tanık için çoğaltın. Şablonu işyerinizin olay yönetimi prosedürüne bağlayın ve tespit heyetinin kimlerden oluşacağını önceden belirleyin; kaza anında heyet kurmaya çalışmak zaman kaybettirir.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki danışmanlık niteliği taşımaz; somut durumunuz için uzman desteği alın. İş kazası sonrası kayıt ve bildirim süreçlerinizi denetime hazır hale getirmek isterseniz iş hukuku ve mevzuat uyumu hizmetimizi inceleyebilir veya bizimle iletişime geçin.
