İş seyahatlerinde sorunlar genellikle dönüşte başlar: Seyahatin önceden onaylanıp onaylanmadığı belirsizdir, faturaların bir kısmı kayıptır, şirketin doğrudan ödediği otel çalışanın beyanında da görünür ve alınan avans aylarca kapanmaz. İş seyahati harcama formu, seyahat öncesi görev ve bütçe onayını, avans talebini, dönüşteki harcama beyanını, gündelik hesabını ve avans mahsubunu aynı belge üzerinde birbirine bağlar. Böylece hem çalışan neyin karşılanacağını baştan bilir hem de muhasebe her ödemeyi bir görevlendirmeye dayandırabilir.
Harcırah ve görev yolluğunun vergi ve SGK karşısındaki durumunu harcırah ve görev yolluğu yazımızda ayrıntılı olarak ele aldık. Bu sayfa, formun kullanımına ve seyahat sürecinin belgelenmesine odaklanır.
İş Seyahati Talep ve Harcama Formu (Word) İndirİş Seyahati Talep ve Harcama Formu Nedir, Ne Zaman Kullanılır?
Form, iş seyahatinin iki ucunu tek bir kayıtta birleştirir. Seyahatten önce çalışan amacı, güzergâhı, tarihleri ve tahmini bütçeyi yazar; yöneticisi görevi, bütçe sahibi gideri onaylar. Dönüşte aynı form üzerinde gerçek harcamalar beyan edilir, gündelik hesaplanır ve avansla mahsup yapılır. Bu yapı, vergi ve SGK açısından en önemli şartı da karşılar: Ödemelerin gerçek bir görevlendirmeye dayandığının yazılı kanıtı.
Formu şu seyahatlerde kullanabilirsiniz:
- Müşteri ziyaretleri, saha denetimleri, şube ziyaretleri,
- Fuar, kongre ve eğitim katılımları,
- Proje veya kurulum amaçlı kısa süreli görevlendirmeler,
- Kısa süreli yurt dışı seyahatleri (uzun süreli yurt dışı görevlerde ayrıca yurt dışı görevlendirme onay formu kullanılması önerilir).
Seyahat dışı, rutin şirket harcamaları için masraf beyan formu daha uygundur.
Şablonda Neler Var?
A. Seyahat ön onay talebi: Çalışan ve masraf merkezi bilgileri, seyahatin amacı, güzergâh, gidiş-dönüş tarih ve saatleri, görev gün sayısı, yurt içi/yurt dışı seçimi, ulaşım ve konaklama seçenekleri. Tahmini gider tablosunda ulaşım, konaklama, gündelik, yerel ulaşım ve diğer giderler için "ödeyen" (şirket/çalışan) ayrımı yapılır. Avans tutarı ve IBAN, yurt dışı seyahatler için pasaport, vize, sigorta ve kur kontrolü, üç onay imzası.
B. Dönüş harcama beyanı: Fiilî gidiş-dönüş tarihleri ve gün sayısı; tarih, harcama türü, açıklama, belge türü ve numarası, döviz ve kur, tutar ve ödeyen sütunlarıyla on satırlık harcama tablosu.
C. Gündelik ve avans mahsubu: Çalışanın kendi ödediği harcamalar, gündelik, konaklamaya dahil öğünler için düzeltme, kendi aracı kullanım karşılığı, alınan avans ve sonuçta çalışana ödenecek veya çalışandan iade alınacak tutar. Muhasebenin kabul etmediği harcamalar için gerekçe satırı.
D. Kısa seyahat raporu: Görüşülen kişi ve kurumlar, yapılan işler ve sonuç.
E. Beyan ve onaylar: Harcamaların görev nedeniyle yapıldığı ve kişisel harcama içermediğine dair çalışan beyanı; çalışan, yönetici ve muhasebe imzaları.
İkinci sayfa: Şirket seyahat politikası tablosu (ön onay süresi, uçuş sınıfı, konaklama sınırı, gündelik, kendi aracı, temsil, beyan ve avans kapanış süreleri), on maddelik kontrol listesi ve yasal hatırlatma.
Nasıl Doldurulur?
- Seyahatten önce A bölümünü doldurun. Amaç ve güzergâh somut olmalıdır: "Ankara'da [Müşteri] ile yıllık sözleşme görüşmesi" gibi.
- Ödeyeni baştan belirleyin. Bilet ve otel şirket tarafından alınacaksa tahmini gider tablosunda "Şirket" işaretlenir; bu satırlar dönüşte çalışanın iade talebine girmez.
- Onayları seyahatten önce alın. Görev onayı seyahat başladıktan sonra alınırsa, görevlendirmenin gerçekliği sorgulanabilir.
- Avansı bankadan ödeyin. Avans tutarını ve ödeme tarihini kaydedin; avans takibi için personel avans talep formu mantığını kullanabilirsiniz.
- Dönüşte belgeleri toplayın. Her harcamanın şirket unvanına düzenlenmiş faturası veya geçerli belgesi olmalıdır. Belgesi olmayan harcamalar için politikanızın ne öngördüğünü önceden belirleyin.
- Gündeliği politikaya göre hesaplayın. Konaklama ücretine akşam yemeği dahilse gündelikte düzeltme yapın; yarım gün süren görevler için kuralınızı uygulayın.
- Mahsubu yapın. C bölümündeki sonuç pozitifse fark çalışana ödenir, negatifse çalışan avans fazlasını iade eder.
- Seyahat raporunu ekleyin. Kısa bir rapor, seyahatin iş amacına hizmet ettiğinin en sade kanıtıdır.
- Bordroya yansıtın. Gündeliğin gelir vergisi istisna sınırını aşan kısmı varsa bordroya ücret olarak eklenir.
Temsilî bir örnek: Bir satış uzmanı iki günlük İzmir seyahati için ön onay alır. Uçak bileti ve otel şirket tarafından alınır; çalışana iki günlük gündelik karşılığında avans verilir. Dönüşte çalışan yalnızca taksi ve otopark fişlerini beyan eder. Otel fiyatına kahvaltı dahil olduğu için politika gereği gündelikte bir düzeltme yapılmaz; ancak bir akşam müşteri yemeği şirket kartıyla ödendiği için o günün akşam yemeği payı gündelikten düşülür. Sonuçta çalışana küçük bir fark ödenir ve avans kapanır.
Yasal Çerçeve ve Dikkat Edilecekler
| Konu | Dayanak | Uygulamada anlamı |
|---|---|---|
| İşverenin gider yükümlülüğü | TBK md. 414 | İşin gerektirdiği harcamalar ve işyeri dışında çalışmada zorunlu geçim giderleri işverence karşılanır; aksine anlaşma geçersizdir |
| Götürü ödeme | TBK md. 414 | Yazılı sözleşmeyle günlük, haftalık veya aylık götürü ödeme kararlaştırılabilir; zorunlu harcamaları karşılayacak tutardan az olamaz |
| Kendi aracı kullanımı | TBK md. 415 | İşletme ve bakım giderleri, vergi, zorunlu sigorta primi ve yıpranma karşılığı hizmette kullanıldığı ölçüde ödenir |
| Yolda geçen süre | İş Kanunu md. 66 | Başka bir yerde çalıştırılmak üzere gönderilen çalışanın yolda geçen süresi çalışma süresinden sayılır |
| SGK | 5510 s. K. md. 80 | Görev yollukları prime esas kazanca dahil edilmez; gerçek bir görevlendirme bulunmalıdır |
| Gelir vergisi | Gelir Vergisi Kanunu | Gündeliğin istisna sınırı dönemsel güncellenir; aşan kısım ücret olarak vergilendirilir |
Yolda geçen sürenin çalışma süresinden sayılması, özellikle hafta sonu veya gece yolculuklarında fazla çalışma ve hafta tatili hesaplarını etkileyebilir. Seyahat saatlerini formun fiilî gidiş-dönüş alanlarına yazmanız bu hesap için de dayanak oluşturur. Gündelik istisna tutarı ve vergi uygulaması için güncel GİB duyurularını ve mali müşavirinizi kontrol edin; görevlendirme yazısı gereken durumlarda görevlendirme yazısı örneği şablonumuzu kullanabilirsiniz.
Sık Yapılan Hatalar
- Seyahat bittikten sonra ön onay almak veya hiç almamak.
- Şirketin doğrudan ödediği otel veya bileti çalışanın beyanında tekrar iade etmek.
- Görev olmadan her ay sabit "harcırah" ödemek; bu ödeme ücret niteliği kazanır.
- Konaklamaya dahil öğünler için gündelik düzeltmesi yapmamak.
- Avansı aylarca açık bırakmak; çalışan ayrılırsa tahsil güçleşir.
- Kendi aracını kullanan çalışana yalnızca yakıt ödemek; TBK md. 415 daha geniş giderleri kapsar.
- Yurt dışı seyahatlerde kur ve tarih bilgisini kaydetmemek.
Şablonu İndirin
İş Seyahati Talep ve Harcama Formu (Word) İndirŞablon genel bilgilendirme amaçlıdır; seyahat politikanıza ve güncel mevzuata göre uyarlanmalıdır. Bu yazı hukuki veya vergisel danışmanlık niteliği taşımaz; gündelik, yolluk ve bordro uygulaması gibi somut durumlarınız için mali müşavirinizden ve hukuk danışmanınızdan destek alın. Seyahat ve masraf politikanızı mevzuata uygun hâle getirmek isterseniz iş hukuku ve mevzuat uyumu hizmetimizden yararlanabilirsiniz.


