Terfi eden bir çalışanın yeni unvanı, yıllık zamla değişen ücret, yeni açılan şubeye nakil ya da hibrit çalışmaya geçiş... Bu değişikliklerin hepsi iş sözleşmesinin içeriğini değiştirir. İş sözleşmesi ek protokol örneği, asıl sözleşmeyi yeniden yazmadan yalnızca değişen koşulları, yürürlük tarihini ve çalışanın kabulünü tek bir belgede toplamanızı sağlar.
Ek protokol özellikle çalışan aleyhine olabilecek değişikliklerde hayati önem taşır; çünkü İş Kanunu bu değişiklikleri yazılı bildirim ve yazılı kabul şartına bağlar. Hukuki arka planın ayrıntısı için çalışma koşullarında esaslı değişiklik (madde 22) rehberimizi okuyabilirsiniz.
İş Sözleşmesi Ek Protokolü (Word) İndirİş Sözleşmesi Ek Protokolü Nedir, Ne Zaman Kullanılır?
Ek protokol, mevcut iş sözleşmesinin ayrılmaz parçası olan ve yalnızca belirli hükümleri değiştiren yazılı bir anlaşmadır. Asıl sözleşmenin geri kalanı aynen yürürlükte kalır, çalışanın kıdemi kesintisiz devam eder. Tipik kullanım alanları şunlardır:
- Ücret değişikliği: Yıllık zam, terfi zammı, sabit ücretten prim destekli yapıya geçiş.
- Görev ve unvan değişikliği: Terfi, yatay geçiş, sorumluluk alanının genişlemesi veya daralması.
- Çalışma yeri değişikliği: Başka bir şubeye, şehre veya projeye nakil.
- Çalışma süresi ve düzeni: Vardiya düzenine geçiş, haftalık çalışma saatlerinin değişmesi.
- Çalışma şekli: Ofisten uzaktan veya hibrit çalışmaya geçiş.
- Yan haklar: Yemek, yol, sağlık sigortası, araç gibi hakların eklenmesi veya değişmesi.
Lehe değişikliklerde (ör. ücret artışı) yazılı protokol kanunen şart olmasa da ispat ve bordro tutarlılığı için önerilir. Aleyhe veya tartışmalı değişikliklerde ise protokol, değişikliğin geçerliliğinin temel kanıtıdır.
Şablonda Neler Var?
Şablon sözleşme diline uygun olarak numaralı maddelerle düzenlendi:
- Taraflar: İşveren unvanı, adresi, SGK işyeri sicil numarası; çalışanın kimlik, sicil, işe giriş ve asıl sözleşme tarihleri.
- Konu ve dayanak: Değişikliğin karşılıklı ve serbest iradeyle yapıldığını, geçmişe etkili olmadığını belirten giriş paragrafı.
- Değişikliğin türü: Ücret, terfi, görev, yer, çalışma düzeni, uzaktan çalışma, yan hak seçenekleri.
- Değişen koşullar tablosu: Her koşul için "mevcut durum – yeni durum – yürürlük tarihi" sütunları ve gerekçe satırı.
- Ücret ve yan haklar: Yeni ücretin hangi bordro döneminden itibaren uygulanacağı, prim esası, yan hakların ayni/nakdi sağlanma şekli.
- Çalışma yeri ve düzeni: Nakilde ulaşım ve taşınma desteği, uzaktan çalışmada ekipman ve iletişim giderleri.
- Değişmeyen hükümler: Kıdemin işe giriş tarihinden itibaren devam ettiği ve protokolün asıl sözleşmenin parçası olduğu.
- Çalışanın beyanı: Önerinin tebliğ tarihi, altı iş günlük süre hakkında bilgilendirme, "kabul ediyorum / etmiyorum" seçenekleri ve el yazısıyla kabul satırı.
- İmzalar: Çalışan ve işveren yetkilisi.
2. sayfa – İK kontrol listesi: Aleyhe değişiklik testi, tebliğ ve süre takibi, geçmişe etki kontrolü, bordro ve SGK kayıtlarının güncellenmesi, kabul edilmeme halinde tutanak gibi on adım.
Nasıl Doldurulur?
- Değişikliği sınıflandırın. Önce değişikliğin çalışan lehine mi, aleyhine mi olduğunu belirleyin. Ücretin düşmesi, unvan kaybı, uzak bir işyerine nakil veya çalışma süresinin artması tipik aleyhe değişikliklerdir.
- Tabloyu somut doldurun. "Mevcut" ve "yeni" sütunlarına genel ifadeler değil, rakam ve adres yazın: "brüt [tutar] TL", "Ankara Ostim şubesi" gibi.
- Yürürlük tarihini ileriye verin. Değişiklik geçmişe etkili yürürlüğe konamaz. Protokol tarihi ile yürürlük tarihi aynı ya da sonra olmalıdır.
- Öneriyi yazılı tebliğ edin. Aleyhe değişiklikte protokolü çalışana teslim edin ve tebliğ tarihini beyan bölümüne yazın.
- Süre tanıyın. Çalışana altı iş günü düşünme süresi bırakın; imzayı aynı gün almak için baskı yapmayın.
- Kabulü el yazısıyla alın. Çalışan "kabul ediyorum" seçeneğini işaretlesin ve el yazısıyla kabul cümlesini yazsın.
- Sistemleri güncelleyin. Ücreti bordroya, görev ve işyeri değişikliğini gerekiyorsa SGK ve organizasyon kayıtlarına işleyin; bir nüshayı çalışana verin.
Ücret artışlarını ek protokolle duyururken iletişim tarafını ihmal etmeyin; artışın gerekçesini ve hesaplama mantığını anlatmak için ücret artışını çalışanlara iletmek yazımızdaki önerilerden yararlanabilirsiniz.
Yasal Çerçeve ve Dikkat Edilecekler
| Konu | Yürürlükteki düzenleme |
|---|---|
| Esaslı değişikliğin şekli | İşveren, çalışma koşullarında esaslı değişikliği ancak çalışana yazılı bildirimle yapabilir (4857 md. 22/1) |
| Çalışanın kabul süresi | Altı iş günü içinde yazılı olarak kabul edilmeyen değişiklik çalışanı bağlamaz |
| Kabul edilmezse | İşveren, değişikliğin geçerli nedene dayandığını veya başka geçerli fesih nedeni olduğunu yazılı açıklayıp bildirim süresine uyarak feshedebilir; çalışan iş güvencesi hükümlerine göre dava açabilir |
| Karşılıklı anlaşma | Taraflar anlaşarak çalışma koşullarını her zaman değiştirebilir (md. 22/2) |
| Geçmişe etki | Çalışma koşullarındaki değişiklik geçmişe etkili yürürlüğe konulamaz |
| Belirli süreli çalışan | Salt sözleşme türü nedeniyle emsal çalışandan farklı işleme tabi tutulamaz (md. 12) |
Uygulamada sık karşılaşılan bir soru, asıl sözleşmeye konan "işveren çalışanı başka bir işyerine veya göreve nakledebilir" kaydının etkisidir. Yargıtay'ın yerleşik uygulamasına göre böyle bir kayıt işverene sınırsız bir yetki vermez; yetki, dürüstlük kuralı çerçevesinde ve çalışanı zor durumda bırakmayacak biçimde kullanılmalıdır. Bu nedenle sözleşmede yetki kaydı olsa bile önemli bir nakil veya görev değişikliğinde ek protokolle çalışanın yazılı kabulünü almak en güvenli yoldur.
Çalışan aleyhe değişikliği kabul etmezse, aynı koşullarla çalışmaya devam etme hakkı vardır. Bu durumda değişikliği fiilen uygulamak, çalışanın haklı nedenle fesih iddiasına ve tazminat taleplerine kapı açabilir. Değişikliği kabul etmeyen bir çalışanla sözleşmeyi sona erdirmeyi düşünüyorsanız önce geçerli nedeni belgeleyin ve hukuki görüş alın.
Sık Yapılan Hatalar
- Değişikliği yalnızca e-posta veya sözlü duyuruyla yapıp yazılı kabul almamak.
- İşe girişte "ileride yapılacak tüm değişiklikleri şimdiden kabul ediyorum" şeklinde genel muvafakat imzalatmak.
- Protokolü geriye tarihli düzenlemek veya ücret düşüşünü geçmiş aylara uygulamak.
- Çalışanın kabul etmediği aleyhe değişikliği "zaten yönetim kararı" diyerek fiilen uygulamak.
- Ücret değişikliğini protokole yazıp bordroya geç yansıtmak; bordro ile sözleşme arasında çelişki yaratmak.
- Nakil durumunda ulaşım ve ek masraflar konusunu belirsiz bırakmak.
- İmzalı protokolün bir nüshasını çalışana vermemek ve özlük dosyasına koymamak.
Şablonu İndirin
İş Sözleşmesi Ek Protokolü (Word) İndirŞablon genel bir çerçevedir; asıl iş sözleşmenizin hükümlerine, varsa toplu iş sözleşmesine ve değişikliğin niteliğine göre uyarlanmalıdır. Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki danışmanlık niteliği taşımaz; somut durumunuz için uzman desteği alın. Sözleşme yenileme süreçlerinde ise belirli süreli sözleşme yenileme protokolü şablonumuzu kullanabilirsiniz.
Organizasyon değişikliği, toplu nakil veya ücret yapısı revizyonu gibi geniş çaplı değişiklikleri hukuki riskleri yöneterek planlamak için iş hukuku ve mevzuat uyumu hizmetimizden destek alabilirsiniz.
