Askerlik Dönüşü İşe Başlama Dilekçesi: Word Şablonu ve İK Rehberi

Askerlik nedeniyle işten ayrılan çalışanın terhis olduktan sonra eski işyerine dönmek istemesi sık rastlanan bir durumdur ve İş Kanunu bu talebi işveren açısından bir yükümlülüğe bağlar. Askerlik dönüşü işe başlama dilekçesi, askerlik veya başka bir kanuni ödev nedeniyle ayrılan çalışanın, ödevin bitiminden sonra eski işine ya da benzer bir işe yeniden alınmayı yazılı olarak talep ettiği dilekçedir. Bu sayfadaki Word şablonu çalışanın dolduracağı dilekçeyi, İK değerlendirme bölümünü, işverenin üç seçenekli cevap yazısını ve iç kontrol listesini tek dosyada sunar.

Ayrılış aşamasındaki işlemler için askerlik nedeniyle ayrılma dilekçesi şablonumuza, konunun genel çerçevesi için askerlik nedeniyle işten ayrılma rehberimize bakabilirsiniz.

Askerlik Dönüşü İşe Başlama Dilekçesi Nedir, Ne Zaman Kullanılır?

4857 sayılı İş Kanunu md. 31'in son fıkrası şöyle der: Herhangi bir askeri ve kanuni ödev dolayısıyla işinden ayrılan işçiler, bu ödevin sona ermesinden başlayarak iki ay içinde işe girmek isterlerse işveren onları eski işlerinde veya benzeri işlerde boş yer varsa derhal, yoksa boşalacak ilk işe başka isteklilere tercih ederek, o andaki şartlarla işe almak zorundadır.

Bu hüküm, muvazzaf askerlik nedeniyle iş sözleşmesini sona erdiren çalışanı da, manevra veya başka bir sebeple silah altına alınan ya da kanundan doğan bir çalışma ödevi nedeniyle ayrılan çalışanı da kapsar. Yedek subay veya yedek astsubay olarak askerlik yapan çalışanlar için de aynı değerlendirme yapılır.

Dilekçe şu durumlarda kullanılır:

• Askerlik nedeniyle ayrılmış, kıdem tazminatını almış ve terhis olmuş çalışanın işe dönüş talebi,
• Manevra, celp veya kanuni bir ödev nedeniyle ayrılan çalışanın dönüş talebi,
• Ödevin sona erdiği tarihin ve iki aylık sürenin belgelenmesi gereken her durum.

Taraflar ayrılış sırasında iş sözleşmesini sona erdirmek yerine ücretsiz izin veya askı konusunda yazılı olarak anlaşmışsa dönüş, o anlaşmanın koşullarına göre yürür. Bu durumda dilekçe yine kullanılabilir; ancak İK değerlendirmesi md. 31 yerine anlaşma metnine göre yapılmalıdır.

Şablonda Neler Var?

Çalışan dilekçesi (1. sayfa):

• Şirket ve İK hitabı, tarih,
• Çalışanın kimlik, önceki sicil, görev, giriş ve ayrılış tarihleri ile iletişim bilgileri,
• Ödev türü onay kutuları (muvazzaf askerlik, yedek subay / astsubay, manevra, diğer kanuni ödev) ile başlangıç ve terhis tarihleri,
• Md. 31'e dayanan talep metni, tercih edilen görev ve başlanabilecek en erken tarih,
• Ek listesi (terhis belgesi veya askerlik durum belgesi) ve imza.

İK değerlendirme bölümü: Teslim alma tarihi ve saati; ayrılış nedeni, iki aylık süre, boş kadro, tercih kaydı ve önerilecek çalışma koşullarını gösteren kontrol tablosu; İK ve birim yöneticisi imzaları.

İşverenin cevap yazısı (2. sayfa): Kabul, boş yer bulunmaması ve şartların bulunmaması seçenekleri; tebellüğ alanı.

İK kontrol listesi (3. sayfa): Sekiz maddelik iç kontrol listesi ve yasal hatırlatma notu.

Bu Talep Geldiğinde İşveren Ne Yapmalı?

1. Dilekçeyi tarih ve saatle teslim alın. Kanun iki aylık bir başvuru süresi öngörür; başvurunun hangi gün yapıldığı ileride tartışma konusu olabilir.
2. Terhis tarihini belgeyle doğrulayın. e-Devlet'ten alınan askerlik durum belgesi veya terhis belgesi yeterlidir. Süreyi ödevin sona erdiği günden itibaren hesaplayın.
3. Ayrılış nedenini kontrol edin. Çalışanın özlük dosyasındaki ayrılış dilekçesine ve SGK çıkış koduna bakın. Ayrılış genel bir istifa ise md. 31 kapsamı tartışmalı olabilir; hukuki görüş alın.
4. Boş kadro durumunu dürüstçe değerlendirin. Eski iş veya benzeri bir işte açık pozisyon var mı? Bu değerlendirmeye o tarihlerde ilan edilen veya dışarıdan doldurulan pozisyonları da katın.
5. Boş yer varsa derhal işe alın. Görevi, işe başlama tarihini ve o andaki ücret ve çalışma koşullarını cevap yazısında açıkça belirtin.
6. Boş yer yoksa tercih kaydı açın. İşe alım ekibine, ilgili alanda boşalacak ilk pozisyonun önce bu çalışana önerilmesi gerektiğini yazılı olarak bildirin. Pozisyonu başka bir adayla doldurmak tazminat riskini doğurur.
7. İşe giriş işlemlerini planlayın. İşe giriş bildirgesi, iş sağlığı ve güvenliği eğitimi ve işe giriş sağlık muayenesi yeniden yapılır. Gerekli adımlar için işe başlama kontrol listesi kullanılabilir.
8. Kıdem hesabını ayırın. Ayrılışta kıdem tazminatı ödendiyse önceki süre yeni dönemin kıdem hesabına tekrar katılmaz. Ödenmediyse süreler birleştirilebilir; bordro birimini bilgilendirin.

Örnek Metin

Şablondaki çalışan dilekçesinin ve işverenin kabul cevabının özü aşağıdadır.

Şirketinizde [İlk İşe Giriş Tarihi] – [Ayrılış Tarihi] tarihleri arasında [Görev] olarak çalıştım. [Muvazzaf askerlik / yedek subaylık / kanuni ödev] nedeniyle işimden ayrıldım ve ödevim [Terhis Tarihi] tarihinde sona erdi.

4857 sayılı İş Kanunu'nun 31. maddesinin son fıkrası uyarınca, ödevimin sona ermesinden itibaren iki aylık süre içinde eski işime veya benzeri bir işe yeniden alınmak istiyorum. Eski işimde veya benzeri bir işte boş yer varsa derhal, yoksa boşalacak ilk işe tercihen alınmamı arz ederim.

İşverenin cevabı (kabul): [Başvuru Tarihi] tarihli talebiniz değerlendirilmiştir. [Görev] pozisyonunda, [GG.AA.YYYY] tarihinde saat [_:_]'da [İşyeri / Birim]'de işe başlamanız uygundur. Ücretiniz ve çalışma koşullarınız işe başlama tarihindeki şartlara göre belirlenmiştir.

Nasıl Doldurulur?

1. Dilekçeyi çalışana verin; kimlik, önceki görev ve tarih bilgilerini çalışan doldursun.
2. Ödev türünü işaretletin ve terhis tarihini belgeyle eşleştirin.
3. Tercih ettiği görevi yazmasını isteyin. Bu, "benzeri iş" değerlendirmesini kolaylaştırır.
4. İK bölümünü aynı gün doldurun. İki aylık sürenin kaç gün geçtiğini ve boş kadro durumunu tabloya işleyin.
5. Cevap yazısında yalnızca bir seçeneği bırakın. Kabulde başlama tarihi ve ücreti; boş yer yoksa bildirim kanalını ve dönüş süresini; ret halinde gerekçeyi yazın.
6. Cevabı ispatlanabilir yolla tebliğ edin ve kontrol listesini tamamlayarak özlük dosyasına koyun.

Yasal Çerçeve ve Dikkat Edilecekler

Askerlik nedeniyle ödenecek kıdem tazminatının ayrıntıları için askerlik nedeniyle kıdem tazminatı yazımıza bakabilirsiniz. "O andaki şartlar" ifadesi, işverenin çalışanı ayrılmadan önceki ücretle değil, işe alındığı tarihte o pozisyon için uyguladığı koşullarla işe alacağı anlamına gelir; ancak benzer konumdaki diğer çalışanlardan daha düşük bir ücret önermek eşit davranma ilkesi bakımından risk taşır.

Sık Yapılan Hatalar

• Dilekçeyi sözlü talep olarak bırakmak. Telefonda "yer yok" demek, iki aylık sürenin ve talebin ispatını belirsizleştirir.
• Boşalan pozisyonu dışarıdan doldurmak. Tercih kaydı açılmış bir çalışan varken pozisyona yeni aday almak, üç aylık ücret tutarında tazminat riskidir.
• "Benzeri iş" kavramını dar yorumlamak. Unvan farklı olsa da nitelik ve beceri olarak benzer görevler değerlendirmeye katılmalıdır.
• Süreyi yanlış hesaplamak. İki ay, ayrılış tarihinden değil, ödevin sona erdiği tarihten başlar.
• Kıdem hesabını karıştırmak. Önceki dönemde ödenen kıdem tazminatına ait süreyi yeni dönem hesabına eklemek veya ödenmemiş süreyi hesap dışı bırakmak.
• İşe giriş işlemlerini atlamak. Çalışan eski personel de olsa işe giriş bildirgesi, eğitim ve sağlık muayenesi yeniden yapılmalıdır.

Şablonu İndirin

Muvazzaf askerlik nedeniyle feshin ayrıntıları için muvazzaf askerlik nedeniyle fesih nedir yazımız da yardımcı olur. Bu yazı ve şablon genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki danışmanlık niteliği taşımaz; ayrılış nedeninin tartışmalı olduğu durumlar ve somut kararlar için uzman desteği alın. İşe dönüş ve özlük süreçlerinizi mevzuata uygun hale getirmek için iş hukuku ve mevzuat uyumu hizmetimizden yararlanabilirsiniz.