Belirsiz Süreli Sözleşme Tespit Talebine Cevap: İşveren Şablonu

Proje, sezon veya vekâlet gibi gerekçelerle belirli süreli sözleşmeyle işe alınan bir çalışanın sözleşmesi birkaç kez yenilendiğinde, çalışan bir gün "artık belirsiz süreli çalışıyorum" diyerek bunun tespitini isteyebilir. Belirsiz süreli sözleşme tespit talebine cevap yazısı, işverenin sözleşme zincirini ve her yenilemenin gerekçesini inceledikten sonra talebi kabul ettiğini, reddettiğini veya kısmen kabul ettiğini çalışana bildirdiği metindir. Bu sayfadaki Word şablonu sözleşme zinciri tablosunu, üç seçenekli cevap paragraflarını ve dokuz maddelik iç kontrol listesini bir arada sunar.

Konunun hukuki çerçevesi için zincirleme belirli süreli iş sözleşmesi yazımızı okuyabilirsiniz.

Belirsiz Süreli Sözleşme Tespit Talebi Nedir, Ne Zaman Gelir?

4857 sayılı İş Kanunu md. 11'e göre belirli süreli iş sözleşmesi; belirli süreli işlerde veya belli bir işin tamamlanması ya da belirli bir olgunun ortaya çıkması gibi objektif koşullara bağlı olarak yazılı şekilde yapılır. Aynı madde, belirli süreli sözleşmenin esaslı bir neden olmadıkça birden fazla üst üste (zincirleme) yapılamayacağını, aksi halde sözleşmenin başlangıçtan itibaren belirsiz süreli kabul edileceğini düzenler. Esaslı nedene dayalı zincirleme sözleşmeler ise belirli süreli olma özelliğini korur.

Çalışan bu talebi genellikle şu durumlarda dile getirir:

• Sözleşmesinin bir kez daha yenilenmesi teklif edildiğinde,
• Sözleşme bitiş tarihine yaklaşıldığında ve yenilenmeyeceğini öğrendiğinde,
• Belirsiz süreli emsallerine sağlanan bir yan haktan yararlandırılmadığında,
• Kıdeme bağlı bir hakkın (yıllık izin süresi, kıdem tazminatı, iş güvencesi) hesabında tereddüt doğduğunda.

Talebin sonuçları önemlidir. Sözleşmenin belirsiz süreli sayılması halinde, süre bitiminde yapılan bir ayrılış artık "sözleşmenin kendiliğinden sona ermesi" değil, işverenin feshi olarak değerlendirilebilir. Bu da ihbar ve kıdem tazminatını, iş güvencesi kapsamındaki işyerlerinde ise işe iade riskini gündeme getirir. Belirli süreli sözleşmenin sona ermesinin sonuçları için belirli süreli iş sözleşmesinin sona ermesi yazımıza bakabilirsiniz.

Şablonda Neler Var?

Cevap yazısı (1. sayfa):

• Gönderen, muhatap, görev ve konu satırı,
• Talebin özetini ve incelemenin kapsamını anlatan giriş,
• Sözleşme zinciri tablosu: her sözleşmenin başlangıç ve bitiş tarihi, görev veya proje ve sözleşmede yazılı belirli süre gerekçesi,
• Seçenek 1 – Kabul: kıdemin ilk sözleşme tarihinden hesaplanması, ek protokol, kıdeme bağlı hakların güncellenmesi,
• Seçenek 2 – Ret: proje, vekâlet, mevsimlik veya dönemsel iş, süreli kaynak gibi esaslı nedenler için onay kutuları ve md. 12 kapsamında eşit muamele teyidi,
• Seçenek 3 – Kısmi değerlendirme: zincirin belirli bir halkasından itibaren belirsiz süreli kabul,
• Misilleme yapılmayacağını belirten kapanış, imza ve tebellüğ.

İç kontrol listesi (2. sayfa): Sözleşmelerin toplanmasından toplu taramaya kadar dokuz adım ve yasal hatırlatma notu.

Bu Talep Geldiğinde İşveren Ne Yapmalı?

1. Tüm sözleşmeleri tarih sırasıyla dizin. İlk sözleşmeden bugüne kadar imzalanan her sözleşmeyi, eki ve yenileme yazışmasını bir araya getirin; aralarda boşluk olup olmadığına bakın.
2. Her sözleşmenin gerekçesini kontrol edin. Sözleşme metninde belirli süreye neden ihtiyaç duyulduğu yazıyor mu? Proje adı, vekâlet edilen çalışan, sezon dönemi veya kaynak süresi belgeyle destekleniyor mu?
3. Yenilemedeki gerçek değişikliğe bakın. Her yenilemede yeni bir proje, yeni bir vekâlet durumu veya yeni bir dönemsel ihtiyaç var mı, yoksa aynı iş aynı şekilde mi sürüyor?
4. İşin niteliğini değerlendirin. Görev, işletmenin sürekli ve olağan faaliyetinin parçasıysa, belirli süreli sözleşmeyi haklı kılan objektif bir neden göstermek zorlaşır. Bu ayrım için belirli süreli iş sözleşmesinde objektif neden şartı yazımıza bakabilirsiniz.
5. Eşit muameleyi kontrol edin. Belirli süreli çalışan, salt sözleşmesi süreli olduğu için belirsiz süreli emsalinden farklı işleme tabi tutulamaz (md. 12, md. 5/2). Ücret, prim, izin ve yan haklarda fark varsa ayrıca düzeltin.
6. Sonuca göre seçeneği belirleyin. Esaslı neden belgeleriyle gösterilebiliyorsa ret, gösterilemiyorsa kabul seçeneğini kullanın. Zincirin bir kısmı gerekçeliyse kısmi değerlendirme uygundur.
7. Kayıtları güncelleyin. Kabulde personel sicilindeki sözleşme türünü, kıdem başlangıç tarihini ve izin haklarını düzeltin; yeni bir sözleşme veya ek protokol imzalayın.
8. Toplu tarama yapın. Aynı birimde benzer zincirleme sözleşmelerle çalışan başka personel varsa riski toplu olarak ele alın.

Örnek Metin

Şablonun giriş ve ret seçeneğinin özü aşağıdadır.

Sayın [Ad Soyad],

[GG.AA.YYYY] tarihli dilekçenizde, [İlk Sözleşme Başlangıcı] tarihinden bu yana birden fazla kez yenilenen belirli süreli iş sözleşmelerinizin esaslı bir neden bulunmadan zincirleme yapıldığını ileri sürerek iş sözleşmenizin İş Kanunu md. 11 uyarınca başlangıçtan itibaren belirsiz süreli kabul edilmesini talep ettiniz. Talebiniz, aranızdaki tüm sözleşmeler ve yenilemelerin gerekçeleri incelenerek değerlendirilmiştir.

Her bir sözleşme, ekteki tabloda gösterildiği üzere objektif ve esaslı bir nedene dayanmaktadır: [Proje adı, başlangıç ve bitiş tarihleri / vekâlet edilen çalışanın izin süresi / süreli kaynak]. Bu nedenle sözleşmeleriniz İş Kanunu md. 11 uyarınca belirli süreli olma özelliğini korumaktadır. Mevcut sözleşmenizin sona erme tarihi [GG.AA.YYYY] olup sözleşmeniz süresince belirsiz süreli emsal çalışanlarla aynı haklardan yararlandırıldığınızı ayrıca bildiririz.

Nasıl Doldurulur?

1. Başlık ve giriş bölümünü doldurun; talebin tarihi ve kanalını yazın.
2. Sözleşme zinciri tablosunu eksiksiz doldurun. Her satıra sözleşmede yazan gerekçeyi aynen geçirin; gerekçe yazmıyorsa "yazılı gerekçe yok" diye not edin. Bu dürüst tespit, hangi seçeneği kullanacağınızı belirler.
3. Yalnızca bir seçeneği bırakın.
4. Ret seçeneğinde gerekçeyi somutlaştırın. "İş ihtiyacı" gibi genel ifadeler yerine proje adı, ihale veya hibe sözleşmesinin süresi, vekâlet edilen çalışanın izin tarihleri gibi doğrulanabilir bilgiler yazın.
5. Kabul seçeneğinde tarihleri netleştirin; ek protokolün imzaya sunulacağı tarihi ve kıdem başlangıcını belirtin.
6. İç kontrol listesini tamamlayın ve cevabı ispatlanabilir yolla tebliğ edin.

Yasal Çerçeve ve Dikkat Edilecekler

Uygulamada esaslı nedenin varlığını belgeleyen taraf olarak işveren öne çıkar; çünkü sözleşmenin belirli süreli olduğunu ve yenilemenin gerekçesini bilen ve kayıt altına alan işverendir. Sözleşme metinlerinizi baştan doğru kurmak için belirli süreli iş sözleşmesi örneği şablonumuzdan yararlanabilirsiniz.

Talep, alacak veya tazminat istemine dönüşürse (örneğin süre bitiminde ayrılan çalışanın kıdem ve ihbar tazminatı istemesi ya da işe iade talebi), dava açılmadan önce arabulucuya başvurmak zorunludur. Böyle bir durumda cevap yazınız ve sözleşme zinciri tablonuz arabuluculuk dosyasının temelini oluşturur.

Sık Yapılan Hatalar

• Gerekçesiz yenileme. Aynı metni yalnızca tarihlerini değiştirerek yeniden imzalamak, zincirleme yasağına aykırılığın en tipik görünümüdür.
• Genel gerekçe yazmak. "Şirket ihtiyaçları doğrultusunda" gibi ifadeler objektif koşul sayılmaz.
• Sürekli işi belirli süreli göstermek. Muhasebe, satış veya üretim gibi kalıcı görevler için belirli süreli sözleşme kurmak risklidir.
• Emsalden farklı yan hak uygulamak. Talep reddedilse bile md. 12'ye aykırı bir uygulama ayrıca tazminat konusu olabilir.
• Kabul ettikten sonra kayıtları güncellememek. Kıdem başlangıcı ve izin hakları düzeltilmezse yeni uyuşmazlıklar doğar.
• Talebin ardından sözleşmeyi yenilememek. Talebe yakın tarihli bir ayrılış, hak arama nedeniyle işlem yapıldığı iddiasına konu olabilir.

Şablonu İndirin

Belirsiz süreli sözleşmenin işe iade bakımından sonuçlarını işe iade davası nedir yazımızda bulabilirsiniz. Bu yazı ve şablon genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki danışmanlık niteliği taşımaz; dava riski bulunan dosyalarda somut durumunuz için uzman desteği alın. Sözleşme yapınızı gözden geçirmek ve zincirleme sözleşme riskini azaltmak için iş hukuku ve mevzuat uyumu hizmetimizden destek alabilirsiniz.