Devamsızlık Savunma Dilekçesi Örneği (Word) ve İK Değerlendirmesi

Bir çalışan habersiz işe gelmediğinde İK'nın ilk refleksi çoğu zaman fesih seçeneğini düşünmek olur. Oysa devamsızlığın arkasında hastalık, ailevi bir acil durum ya da ücretin ödenmemesi gibi haklı bir neden bulunabilir. Devamsızlık savunma dilekçesi, savunması istenen çalışanın işe gelmediği günleri ve nedenlerini yazılı olarak açıkladığı belgedir. Bu sayfadaki şablon, çalışanın dolduracağı savunmayı ve İK'nın bu savunmayı kanuni ölçütlerle değerlendireceği bölümü tek dosyada birleştirir.

Savunmanın istenmesi aşaması için savunma istem yazısı örneği, devamsızlığın kayda alınması için devamsızlık tutanağı örneği yazılarımıza bakabilirsiniz. Bu sayfa, savunmanın alınmasından karara kadar olan kısma odaklanır.

Devamsızlık Savunma Dilekçesi Nedir, Ne Zaman Kullanılır?

İş Kanunu md. 25/II-g, işçinin işverenden izin almaksızın veya haklı bir sebebe dayanmaksızın ardı ardına iki iş günü, bir ay içinde iki defa herhangi bir tatil gününden sonraki iş günü veya bir ayda üç iş günü işine devam etmemesini haklı fesih nedeni sayar. Kritik ifade "haklı bir sebebe dayanmaksızın"dır: Çalışanın geçerli bir mazereti varsa devamsızlık bu bent kapsamına girmez.

Savunma, mazeretin varlığını ortaya çıkarmanın en doğru yoludur. Md. 19, davranış veya verimle ilgili nedenlerle yapılacak fesihlerde savunma alınmasını zorunlu tutar; md. 25/II'ye dayanan haklı fesihte ise bu zorunluluk kanunda aranmaz. Buna rağmen uygulamada savunma alınması önerilir, çünkü:

• Çalışanın mazeretini sonradan "bana sorulmadı" diyerek ilk kez mahkemede ileri sürmesini önler,
• Disiplin yönetmeliği veya toplu iş sözleşmesi savunma almayı zorunlu kılıyor olabilir,
• Devamsızlığın gerçek nedenini görerek orantılı bir karar vermeyi sağlar.

Şablonda Neler Var?

Çalışanın savunma dilekçesi:

• Çalışan bilgileri, savunma istem yazısının tarih ve sayısı, savunma için verilen son tarih,
• Giriş paragrafı,
• Gün gün devamsızlık tablosu: tarih, gün, neden, işyerine bildirim (kime, nasıl, saat kaçta) ve belge durumu,
• Altı seçenekli mazeret listesi: hastalık, yakın ölümü veya acil sağlık durumu, zorlayıcı durum, izin alındığı düşüncesi, ücretin ödenmemesi nedeniyle iş görmekten kaçınma, diğer,
• Açıklama satırları, ek listesi ve imza,
• Sağlık belgelerine ilişkin kısa KVKK bilgilendirmesi.

İK değerlendirme bölümü:

• Teslim tarihi ve saati; süresinde, süre sonrası veya savunmadan kaçınma seçenekleri,
• Kontrol tablosu: devamsızlık kaydı, belgenin mazereti karşılayıp karşılamadığı, yöneticiye bildirim iddiası, ücret ödeme durumu, md. 25/II-g ölçüsü ve md. 26 süresinin son günü,
• Karar seçenekleri: mazeretin kabulü, kısmi kabul (ücret ve eksik gün), disiplin cezası, fesih için hukuk görüşü,
• İK, yönetici ve disiplin kurulu imzaları.

İç kontrol listesi: on maddelik süreç kontrolü ve yasal hatırlatma kutusu.

Bu Talep Geldiğinde İşveren Ne Yapmalı?

1. Her günü ayrı kayda alın. Devamsızlık tutanağını her gün için, saatiyle ve tanık imzasıyla düzenleyin. Çalışana ulaşma denemelerini (arama, mesaj, e-posta) de not edin.
2. Savunmayı yazılı isteyin. Savunma istem yazısında devamsızlık tarihlerini açıkça yazın ve çalışana savunmasını hazırlaması için makul bir süre verin. Usulün ayrıntıları savunma alma usulü yazısında.
3. Savunmayı kayıtlarla karşılaştırın. Çalışanın bildirim yaptığını söylediği yöneticiyle konuşun, mesaj kayıtlarını görün. Rapor ileri sürülmüşse tarih, süre ve düzenleyen kurumu kontrol edin; tanı bilgisi istemeyin.
4. Ücret iddiasını ciddiye alın. Çalışan ücretin ödeme gününden itibaren yirmi gün içinde ödenmediğini ileri sürüyorsa, md. 34'teki iş görmekten kaçınma hakkı gündeme gelir. Bu durumda devamsızlık nedeniyle fesih yapılamaz; bordro ve dekontları kontrol edin.
5. Süreyi hesaplayın. Fesih düşünülüyorsa md. 26'daki altı iş günlük süre, olayın işverence öğrenildiği tarihten başlar. Savunma süreci bu süreyi tüketmemelidir; ayrıntılar fesihte 6 iş günü kuralı yazısında.
6. Orantılı karar verin. Tek seferlik ve açıklanabilir bir devamsızlıkta uyarı yeterli olabilir; tekrarlayan ve mazeretsiz devamsızlıkta ağır yaptırımlar gündeme gelir. Benzer vakalarda tutarlı olun.
7. Kararı yazılı bildirin ve dosyalayın.

Örnek Metin

Çalışanın savunma dilekçesinin ana gövdesi:

[GG.AA.YYYY] tarihli ve [__] sayılı yazınızla, aşağıda belirtilen günlerde işe gelmediğim gerekçesiyle yazılı savunmam istenmiştir. Savunmamı süresi içinde aşağıda sunuyorum.

[GG.AA.YYYY] tarihinde sabah saat [_:_]'da [rahatsızlanarak / ailevi bir acil durum nedeniyle] işe gelemedim. Durumu aynı gün saat [_:_]'da yöneticim [Ad Soyad]'a [telefonla / mesajla] bildirdim. [GG.AA.YYYY] tarihli [sağlık kuruluşu belgesi] ekte sunulmuştur.

Savunmamın değerlendirilmesini ve sonucun tarafıma yazılı olarak bildirilmesini arz ederim.

Temsilî bir örnek: Bir depo çalışanı pazartesi ve salı günleri işe gelmiyor. Tutanaklar düzenleniyor, savunma isteniyor. Çalışan, annesinin hastaneye kaldırıldığını ve pazartesi sabahı vardiya amirine mesaj attığını yazıyor; mesaj ekran görüntüsünü ve hastane belgesini ekliyor. Vardiya amiri mesajı aldığını doğruluyor ancak İK'ya iletmemiş. İK, iki günün haklı sebebe dayandığını kabul ediyor; vardiya amirine bildirim akışı konusunda eğitim planlıyor. Fesih yerine kayıt düzeltmesi yapılıyor.

Nasıl Doldurulur?

1. İK, çalışan bilgileri ile savunma istem yazısının tarih ve sayısını doldurup şablonu çalışana verir.
2. Çalışan devamsızlık tablosunu her gün için ayrı doldurur, mazeretini işaretler ve açıklamasını yazar.
3. Çalışan belgeleri ekler ve dilekçeyi imzalayarak teslim eder; İK teslim tarihini ve saatini yazar.
4. Çalışan savunma vermezse veya imzadan kaçınırsa tutanak düzenlenir ve tutanak numarası değerlendirme bölümüne yazılır.
5. İK, kontrol tablosunu kayıtlar, yönetici beyanı ve bordro ile doldurur; md. 26 süresinin son gününü hesaplar.
6. Karar seçeneği işaretlenir, yetkililer imzalar ve karar çalışana yazılı bildirilir.
7. Dilekçe, tutanaklar ve karar özlük dosyasına konur; sağlık belgeleri erişimi sınırlı tutulur.

Yasal Çerçeve ve Dikkat Edilecekler

Devamsızlığa dayalı feshin ayrıntıları için devamsızlık nedeniyle fesih rehberimize bakabilirsiniz.

Sık Yapılan Hatalar

• Devamsızlık günlerini tutanaksız bırakıp yalnızca puantajda "gelmedi" yazmak.
• Savunma için çalışana aynı gün veya birkaç saat süre vermek.
• Savunmayı beklerken md. 26'daki altı iş günlük süreyi kaçırmak.
• Ücretin geç ödendiği bir dönemde devamsızlığı fesih nedeni yapmak.
• Sağlık belgesinde tanı bilgisi istemek veya belgeyi geniş bir ekiple paylaşmak.
• Devamsızlık günlerini çalışanın yıllık izninden düşmek.
• Benzer olaylarda farklı çalışanlara farklı yaptırımlar uygulamak.

Şablonu İndirin

Disiplin sürecinin tamamını adım adım görmek için disiplin süreci, savunma ve itiraz adımları yazımıza göz atabilirsiniz. Bu yazı ve şablon genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki danışmanlık niteliği taşımaz; fesih kararı öncesinde somut durumunuz için uzman desteği alın.

Devamsızlık ve disiplin süreçlerinizi yönetmelik, tutanak ve savunma düzeniyle sağlam bir zemine oturtmak için iş hukuku ve mevzuat uyumu hizmetimizden yararlanabilir veya bizimle iletişime geçin.