Tatbikat, acil durum planının gerçekten işleyip işlemediğini görmenin tek yoludur; ama tatbikat bittiğinde elde yalnızca "herkes dışarı çıktı" bilgisi kalıyorsa, öğrenilen hiçbir şey kalıcı olmaz. Acil durum tatbikat tutanağı, tatbikatın senaryosunu, katılımı, alarmdan yoklamanın tamamlanmasına kadar geçen süreleri, acil durum ekiplerinin performansını ve tespit edilen aksaklıkları kayda geçiren; aynı zamanda değerlendirme raporu işlevi gören belgedir. Doğru doldurulmuş bir tutanak hem denetimde tatbikatın yapıldığını gösterir hem de bir sonraki tatbikatın daha iyi olması için yol haritası çizer.
Tatbikatın planlanması ve yürütülmesi için tahliye tatbikatı nasıl yapılır rehberimize, tatbikatın dayandığı plan için acil durum planı şablonu yazımıza bakabilirsiniz.
Acil Durum Tatbikat Tutanağı (Word) İndirAcil Durum Tatbikat Tutanağı Nedir, Ne Zaman Kullanılır?
Tatbikat tutanağı, işyerinde yapılan her acil durum tatbikatının sonunda düzenlenen ve tatbikat koordinatörü, iş güvenliği uzmanı, çalışan temsilcisi ile işveren veya vekili tarafından imzalanan kayıttır. Tek başına bir "yapıldı" belgesi değil, ölçüm ve değerlendirme içeren bir rapordur.
Tutanak şu tatbikat türlerinin tamamında kullanılabilir:
- Yangın ve genel tahliye tatbikatları,
- Deprem tatbikatları (çök-kapan-tutun ve sonrasında tahliye),
- Kimyasal sızıntı, patlama veya sel senaryoları,
- İlk yardım ve yaralı kurtarma tatbikatları,
- Masa başı tatbikatlar (senaryonun yöneticilerle sözlü olarak işletildiği çalışmalar),
- İtfaiye veya diğer kamu kurumlarının katıldığı ortak tatbikatlar.
İş merkezlerinde kiracı olarak bulunan şirketler bina genelindeki tatbikatlara katıldığında da kendi çalışanlarına ilişkin bölümler için bu tutanağı kullanabilir.
Şablonda Neler Var?
| Bölüm | İçerik |
|---|---|
| Tatbikat bilgileri | Tatbikat no, tarih, başlangıç-bitiş saati, bina/bölüm, vardiya, koordinatör, ilgili acil durum planı revizyon no |
| Senaryo ve şekil | Senaryo türü (yangın, deprem, tahliye, kimyasal, patlama, sel, ilk yardım), duyurulu/habersiz/masa başı/kamu kurumu katılımlı, senaryo özeti |
| 1. Katılım | İşyerinde bulunan, tahliye edilen, toplanma alanında sayılan, ziyaretçi/yüklenici, eksik varsayılan kişi sayısı |
| 2. Süre ölçümleri | Alarm, tahliyenin başlaması, son kişinin çıkışı, yoklamanın tamamlanması, ekip müdahalesi ve bitiş saatleri; hedef süreyle karşılaştırma |
| 3. Ekip performansı | Söndürme, kurtarma, koruma, ilk yardım ekipleri ve kat sorumluları için "tam / kısmen / hayır" değerlendirmesi |
| 4. Altyapı gözlemleri | Alarmın duyulması, kaçış yolları, işaretler ve acil aydınlatma, asansör kullanımı, toplanma alanı, söndürücüler, hareket kısıtlı çalışanlar, ziyaretçiler, enerji kesme |
| 5. Aksaklıklar ve DÖF | Aksaklık, düzeltici faaliyet, sorumlu, termin, durum |
| 6. Genel değerlendirme | Başarılı / kısmen / başarısız; plan revizyonu ihtiyacı; bir sonraki tatbikat tarihi; dört imza |
| Kontrol listesi | Tatbikat öncesi ve sonrası on madde, yasal hatırlatma notu |
Nasıl Doldurulur?
- Tutanağın ilk bölümünü tatbikattan önce doldurun. Senaryo, tarih, koordinatör ve plan revizyon numarası önceden bellidir. Senaryo özeti, gözlemcilerin neye bakacağını belirler.
- Hedef süreleri belirleyin. Bina büyüklüğü, kat sayısı ve önceki tatbikat sonuçlarına göre her aşama için hedef süre koyun; ilk tatbikatta hedef, ölçülen değerle oluşturulabilir.
- Gözlemcilere saat ve alan verin. Her gözlemci bir bölgeyi izler ve saatleri kaydeder. Gözlemciler tatbikata aktif katılmaz.
- Alarm anını sıfır noktası kabul edin. Diğer süreler alarmdan itibaren hesaplanır.
- Yoklamayı listeyle yapın. Toplanma alanında sayım, kat sorumlularının elindeki listeyle yapılır. Bunun için acil tahliye yoklama listesi şablonumuz tutanağın ekidir.
- Ekipleri ayrı ayrı değerlendirin. "Kısmen" işaretlenen her ekip için gözlem sütununa somut neden yazın.
- Değerlendirme toplantısını aynı gün yapın. Gözlemciler, ekip başları ve çalışan temsilcisiyle kısa bir toplantıda aksaklıkları listeleyin.
- Her aksaklığa sorumlu ve termin atayın. Faaliyetler kapanana kadar takip edilir; tekrarlayan aksaklıklar acil durum planının revize edilmesini gerektirir.
- Tutanağı imzalatıp arşivleyin. Katılım listesi, gözlemci notları ve varsa fotoğraflar tutanağa eklenir.
Temsilî bir örnek: Üç katlı bir ofiste yapılan habersiz yangın tatbikatında tahliye hedef sürede tamamlanıyor, ancak yoklama listeleri güncel olmadığı için yoklama uzun sürüyor ve bir ziyaretçinin binada kaldığı varsayımı ancak geç fark ediliyor. Tutanakta bu aksaklık için "yoklama listelerinin aylık güncellenmesi" ve "ziyaretçi kayıt defterinin toplanma alanına götürülmesi" faaliyetleri açılıyor. Bir sonraki tatbikatta yoklama süresi belirgin şekilde kısalıyor.
Yasal Çerçeve ve Dikkat Edilecekler
| Konu | Dayanak | Açıklama |
|---|---|---|
| Acil durum planı, eğitim ve tatbikat | 6331 sayılı Kanun md. 11 | İşveren acil durum planlarını hazırlar, yeterli sayıda eğitimli kişiyi görevlendirir, eğitim ve tatbikatları yaptırır ve ekiplerin hazır bulunmasını sağlar |
| Tahliye | 6331 sayılı Kanun md. 12 | Ciddi, yakın ve önlenemeyen tehlikede çalışanların işi bırakıp güvenli yere gidebilmesi için önceden düzenleme yapılır |
| Görevlilerin bildirilmesi | 6331 sayılı Kanun md. 16 | Çalışanlar ilk yardım, yangınla mücadele ve tahliye için görevlendirilen kişiler hakkında bilgilendirilir |
| Görüş alma | 6331 sayılı Kanun md. 18 | Acil durum görevlilerinin belirlenmesinde çalışan temsilcilerinin görüşü alınır |
| Tatbikat sıklığı ve kaydı | İşyerlerinde Acil Durumlar Hakkında Yönetmelik | Sıklık ve kayıt usulü yönetmelikte düzenlenir; güncel hükmü resmî kaynaktan kontrol edin |
Tatbikatlara katılmak çalışanlar açısından iş sağlığı ve güvenliği kapsamında bir görevdir ve tatbikatta geçen süre çalışma süresi içinde planlanmalıdır. Ekiplerin oluşumu ve eğitimi için yangınla mücadele ve ilk yardım ekipleri yazımıza bakabilirsiniz. Tatbikat sonuçları acil durum planının güncellenmesinde kullanılmalıdır; planın nasıl yapılandırılacağı acil durum planı nasıl hazırlanır yazımızda anlatılmıştır.
Sık Yapılan Hatalar
- Tutanağı tatbikat yapılmadan doldurmak. Hem gerçeğe aykırı bir belge üretir hem de bir acil durumda ciddi sonuçlar doğurabilir.
- Süre ölçmemek. Ölçülmeyen bir tatbikatın gelişip gelişmediği anlaşılamaz.
- Her zaman aynı vardiya ve aynı senaryoyu seçmek. Gece vardiyası ve farklı senaryolar test edilmemiş kalır.
- Ziyaretçi ve yüklenicileri hesaba katmamak. Gerçek bir acil durumda yoklamadaki en büyük belirsizlik genellikle bu gruptadır.
- Hareket kısıtlı çalışanlar için plan yapmamak. Engelli, hamile veya geçici olarak hareket kısıtlı çalışanların tahliyesinde kimin yardım edeceği önceden belirlenmelidir.
- Aksaklıklara sorumlu atamamak. Aynı aksaklık her tatbikatta tekrar eder.
- Tatbikatı gerçek bir tehlike oluşturacak şekilde kurgulamak. Gerçek duman, kilitli kapı veya merdivende koşturma gibi uygulamalar yaralanmaya yol açabilir.
Şablonu İndirin
Acil Durum Tatbikat Tutanağı (Word) İndirŞablonu işyerinizin acil durum ekiplerine, bina yapısına ve senaryolarınıza göre uyarlayın; çok binalı tesislerde her bina için ayrı süre tablosu kullanabilirsiniz. Tutanağı acil durum planınızın revizyon numarasıyla ilişkilendirmek, hangi planın test edildiğini açıkça gösterir.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki danışmanlık niteliği taşımaz; somut durumunuz için uzman desteği alın. Acil durum organizasyonunuzu ve kriz anındaki rol dağılımını güçlendirmek için kriz yönetimi hizmetimizi inceleyebilir veya bizimle iletişime geçin.
