Bordroda "SGK işçi payı %14, işveren payı %21,75" diye geçen rakamlar aslında dört ayrı sigorta kolunun toplamıdır. Bu ayrımı bilmek; teşvik hesaplarında, özel statülü çalışanların bordrosunda ve yıl içinde değişen bir oranın etkisini anlamakta belirleyicidir. SGK prim oranları, 5510 sayılı Kanun'un 81. maddesi ve 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu'nun 49. maddesiyle belirlenen; prime esas kazanç üzerinden işçi, işveren ve bazı kalemlerde Devlet tarafından ödenen yüzdelerdir.
Bu rehber oranları kalem kalem açıklıyor, 2026'da neyin değiştiğini gösteriyor ve özel durumlara değiniyor. Oranların bir bordroya nasıl uygulandığını adım adım görmek için SGK prim hesaplama 2026 yazımıza bakabilirsiniz.
2026 SGK Prim Oranları Tablosu
Hizmet akdiyle çalışan (4/a) sigortalılar için yürürlükteki oranlar şöyledir:
| Sigorta kolu | İşçi payı | İşveren payı | Toplam | Dayanak |
|---|---|---|---|---|
| Malullük, yaşlılık ve ölüm (uzun vade) | %9 | %12 | %21 | 5510 md. 81/a |
| Kısa vadeli sigorta kolları | — | %2,25 | %2,25 | 5510 md. 81/c |
| Genel sağlık sigortası | %5 | %7,5 | %12,5 | 5510 md. 81/f |
| SGK ara toplam | %14 | %21,75 | %35,75 | |
| İşsizlik sigortası | %1 | %2 | %3 (+ Devlet payı %1) | 4447 md. 49 |
| Genel toplam | %15 | %23,75 | %38,75 |
Hesap kontrolü: İşçi 9 + 5 = 14; işveren 12 + 2,25 + 7,5 = 21,75; işsizlikle birlikte işçi 15, işveren 23,75.
2025'ten 2026'ya Ne Değişti?
| Kalem | 2025 | 2026 | Değişikliğin kaynağı |
|---|---|---|---|
| Uzun vade işveren hissesi | %11 | %12 | 7566 sayılı Kanun |
| Toplam işveren SGK payı | %20,75 | %21,75 | 7566 sayılı Kanun |
| İmalat dışı prim indirimi | 4 puan | 2 puan | 7566 sayılı Kanun |
| İmalat sektörü prim indirimi | 5 puan | 5 puan | 5510 geçici md. 108 |
| PEK üst sınırı | Alt sınırın 7,5 katı | Alt sınırın 9 katı | 7566 sayılı Kanun |
| İşçi payları | %14 + %1 | %14 + %1 | Değişmedi |
Bu tablo, imalat dışı sektörde indirim şartlarını sağlayan bir işveren için fiilî SGK yükünün iki ayrı etkiyle arttığını gösterir: Hem uzun vade işveren hissesi 1 puan yükseldi hem de indirim 2 puan azaldı. Böylece 2025'te %16,75 olan fiilî işveren SGK payı 2026'da %19,75'e çıktı. Bütçe karşılaştırmalarında bu 3 puanlık farkın ayrıca gösterilmesi, yönetime sunulan maliyet artışının doğru anlaşılmasını sağlar.
Kalem Kalem Açıklama
Malullük, yaşlılık ve ölüm sigortası (uzun vade)
Emeklilik, malullük ve ölüm aylıklarını finanse eden koldur. 7566 sayılı Kanun'la yapılan değişiklikle toplam oran %20'den %21'e, işveren hissesi %11'den %12'ye çıkarılmıştır; işçi hissesi %9'da kalmıştır. 2026 bordrolarında işveren payının %20,75'ten %21,75'e yükselmesinin nedeni bu değişikliktir.
Fiilî hizmet süresi zammı uygulanan ağır ve yıpratıcı işlerde bu orana, işin niteliğine göre 1, 1,5 veya 3 puan eklenir ve aradaki farkın tamamını işveren öder (md. 81/b).
Kısa vadeli sigorta kolları
İş kazası, meslek hastalığı, hastalık ve analık sigortalarını kapsar. Oran %2,25'tir ve tamamını işveren öder. Kanun, Cumhurbaşkanına bu oranı %1,5'e kadar düşürme veya %2,5'e kadar artırma yetkisi verir. Yürürlükteki düzenlemede kısa vade oranı işin tehlike sınıfına göre değişmez; tek oran uygulanır.
Genel sağlık sigortası
Sağlık hizmetlerinin finansmanı içindir. Toplam oran %12,5; bunun %5'i işçi, %7,5'i işveren hissesidir.
İşsizlik sigortası
İşsizlik sigortası primi, prime esas kazanç üzerinden %1 işçi, %2 işveren, %1 Devlet payı olarak alınır. 7577 sayılı Kanun'la 4447 sayılı Kanun'un 49. maddesine eklenen hükümle Cumhurbaşkanına Devlet payını yarısına kadar artırma veya indirme yetkisi verilmiştir; işçi ve işveren payları bu yetkiden etkilenmez. İşverenler, işsizlik sigortası prim yükümlülüğü nedeniyle çalışanın ücretinden işçi payı dışında bir indirim yapamaz. Ayrıntılar için işsizlik sigortası primi 2026 yazımıza bakabilirsiniz.
Prim İndirimi: İşveren Payını Ne Kadar Düşürür?
5510 sayılı Kanun'un 81. maddesinin (ı) bendine göre, özel sektör işverenlerinin malullük, yaşlılık ve ölüm sigortası işveren hissesinin bir kısmı Hazinece karşılanır. 7566 sayılı Kanun'la bu indirim imalat dışı sektörlerde 4 puandan 2 puana indirilmiştir. Geçici 108. madde ile imalat sektöründe faaliyet gösteren işverenler için indirim 5 puan olarak uygulanır; bu düzenleme 31 Aralık 2026'ya kadar geçerlidir ve Cumhurbaşkanı süreyi 31 Aralık 2027'ye kadar uzatabilir.
| İşveren durumu | İndirim | Fiilî işveren SGK payı | İşsizlik işveren payı | Toplam işveren yükü |
|---|---|---|---|---|
| İndirimsiz | — | %21,75 | %2 | %23,75 |
| İmalat dışı, şartları sağlayan | 2 puan | %19,75 | %2 | %21,75 |
| İmalat, şartları sağlayan | 5 puan | %16,75 | %2 | %18,75 |
İndirimden yararlanmak için belgelerin yasal süresinde verilmesi, primlerin süresinde ödenmesi ve Kuruma vadesi geçmiş borç bulunmaması gibi şartlar aranır. Kamu idareleri, kamu ihalesi kapsamındaki işler, sosyal güvenlik destek primine tabi çalışanlar ve yurt dışında çalışan sigortalılar için indirim uygulanmaz. Ayrıntılar için SGK prim indirimi 2026 yazımıza bakabilirsiniz.
Oranlar Hangi Tutara Uygulanır?
Oranlar brüt ücrete değil, prime esas kazanca (PEK) uygulanır. PEK, alt ve üst sınırlar arasında kalmak zorundadır:
- Alt sınır: aylık brüt asgari ücret (2026'da 33.030,00 TL),
- Üst sınır: 2026'dan itibaren alt sınırın 9 katı (2026'da 297.270,00 TL).
Değerler sitemizdeki 2026 bordro parametreleri tablosundan alınmıştır. Sınırların hesap örnekleri için prime esas kazanç alt ve üst sınırı yazımıza bakabilirsiniz.
Temsilî oran uygulaması
Brüt 40.000 TL ücretli temsilî bir çalışan için, imalat dışı ve indirim şartlarını sağlayan bir işyerinde:
| Kalem | Oran | Tutar |
|---|---|---|
| Uzun vade işçi payı | %9 | 3.600,00 TL |
| GSS işçi payı | %5 | 2.000,00 TL |
| İşsizlik işçi payı | %1 | 400,00 TL |
| İşçi toplam | %15 | 6.000,00 TL |
| Uzun vade işveren payı (2 puan indirim sonrası) | %10 | 4.000,00 TL |
| Kısa vade | %2,25 | 900,00 TL |
| GSS işveren payı | %7,5 | 3.000,00 TL |
| İşsizlik işveren payı | %2 | 800,00 TL |
| İşveren toplam | %21,75 | 8.700,00 TL |
Hesap kontrolü: 3.600 + 2.000 + 400 = 6.000; 4.000 + 900 + 3.000 + 800 = 8.700; 40.000 × %21,75 = 8.700.
Özel Durumlarda Oranlar
| Durum | Oran farkı | Not |
|---|---|---|
| Emekli olup çalışmaya devam eden | Sosyal güvenlik destek primi uygulanır | Ayrı oran yapısı vardır; emekli çalışan ve SGDP yazımıza bakın |
| Fiilî hizmet süresi zammı olan işler | Uzun vade oranına 1, 1,5 veya 3 puan eklenir | Farkı işveren öder |
| Çıraklar ve mesleki eğitim öğrencileri | Kanunda ayrı ve daha düşük oran öngörülür (md. 81/d) | Uygulama, öğrencinin statüsüne göre SGK düzenlemeleriyle belirlenir |
| Alt sınırın altında kazanç veya ücretsiz çalışan | Farkın primleri işverene aittir | md. 82 |
| Korumalı işyerlerindeki zihinsel veya ruhsal engelliler | İşsizlik işveren payı Hazinece karşılanır | 4447 md. 49 |
Bu durumlarda bordro programının ilgili sigortalı türüyle doğru tanımlandığından emin olmak gerekir. Yanlış belge türü seçimi, hem eksik prim hem de teşvik kaybı riskine yol açar.
İşveren İçin Kontrol Listesi
- [ ] Bordro programında uzun vade işveren payı %12 olarak güncellendi.
- [ ] İşveren SGK payı toplamı %21,75, işsizlik işveren payı %2.
- [ ] İndirim oranı sektöre göre doğru seçildi (2 veya 5 puan).
- [ ] İmalat sektörü indirimi için faaliyet kodunun uygunluğu teyit edildi.
- [ ] Emekli çalışanlar SGDP belge türüyle bildiriliyor.
- [ ] Fiilî hizmet süresi zammı olan işlerde ek puan uygulanıyor.
- [ ] Yıl içinde Cumhurbaşkanı kararıyla oran değişikliği olup olmadığı izleniyor.
Sık Yapılan Hatalar
- 2025'in %20,75 işveren payıyla 2026 bütçesi yapmak.
- Kısa vade oranını işyerinin tehlike sınıfına göre farklı uygulamak.
- Prim indirimini GSS veya işsizlik payından da düşmek.
- İşsizlik primini SGK payı içinde sanıp ayrıca hesaplamamak.
- Emekli çalışanı normal 4/a sigortalısı gibi bildirmek.
- İmalat dışı faaliyetteki bir işyerinde 5 puan indirim uygulamak.
Kapanış
Prim oranlarını kalem kalem bilmek, teşvik ve maliyet hesaplarının neden belirli bir sonuç verdiğini anlamayı sağlar. 2026'daki değişiklikler hem işveren payını artırdı hem de imalat dışı sektörlerde indirimi azalttı; bu nedenle bütçe ve bordro parametrelerinin birlikte gözden geçirilmesi önemlidir. Bordro ve maliyet yapınızı mevzuata göre kontrol ettirmek için İK Partner'ın iş hukuku ve mevzuat uyumu hizmetinden yararlanabilir veya bizimle iletişime geçin bağlantısından ulaşabilirsiniz.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır, mali ve hukuki danışmanlık niteliği taşımaz. Oranlar kanun ve Cumhurbaşkanı kararlarıyla değişebileceğinden resmî kaynaklardan kontrol edin ve somut durumunuz için uzman desteği alın.
