SGK primleri, çalışanın brüt ücretinin tamamı üzerinden değil, prime esas kazanç (PEK) adı verilen ve alt ile üst sınırları olan bir matrah üzerinden hesaplanır. Bu sınırlar her yıl asgari ücrete bağlı olarak güncellenir; ancak 2026'nın önemli bir farkı var: üst sınır artık asgari ücretin 7,5 katı değil, 9 katı olarak uygulanıyor.
Bu değişiklik özellikle yüksek ücretli çalışanların işveren maliyetini doğrudan etkiliyor. Bu yazıda 2026 yılı prime esas kazanç sınırlarını, sınırların hangi durumlarda nasıl uygulandığını ve farklı ücret seviyeleri için örnek hesaplamaları bulacaksınız.
Prime esas kazanç nedir?
Prime esas kazanç; sigortalının hak ettiği brüt ücret, prim, ikramiye ve bu nitelikteki her türlü ödeme ile para ve para ile ölçülebilen menfaatlerden oluşan, SGK priminin hesaplandığı tutardır. Bazı ödemeler (ör. kıdem ve ihbar tazminatı) ise kanun gereği prime esas kazanca dahil edilmez.
PEK iki sınır arasında kalmak zorundadır:
- Alt sınır: Brüt ücret ne olursa olsun prim, en az bu tutar üzerinden hesaplanır. Alt sınır asgari ücrete eşittir.
- Üst sınır: Brüt kazanç bu tutarı aşsa bile prim, en fazla üst sınır üzerinden hesaplanır.
2026 prime esas kazanç sınırları
| Sınır | Günlük | Aylık (30 gün) |
|---|---|---|
| Alt sınır | 1.101,00 TL | 33.030,00 TL |
| Üst sınır | 9.909,00 TL | 297.270,00 TL |
Bu tutarlar 1 Ocak – 31 Aralık 2026 dönemi için geçerlidir; 2026'da asgari ücrete ara zam yapılmadığından sınırlar yıl boyunca değişmemiştir.
Üst sınırda 9 kat kuralı
7566 sayılı Kanun ile (Resmî Gazete, 19.12.2025) prime esas kazanç üst sınırı, 1 Ocak 2026'dan itibaren asgari ücretin 7,5 katından 9 katına çıkarıldı. Eski kural uygulansaydı 2026 aylık üst sınırı 33.030 × 7,5 = 247.725 TL olacaktı; yeni kuralla 33.030 × 9 = 297.270 TL oldu. Bu fark, aylık brüt kazancı 247.725 TL'yi aşan çalışanlar için hem işçi hem işveren primlerinin artması anlamına gelir.
2026 prim oranları hatırlatması
Örneklere geçmeden önce 2026 yılı oranlarını özetleyelim:
- İşçi payı: %14 SGK + %1 işsizlik sigortası
- İşveren payı: %21,75 SGK + %2 işsizlik sigortası
- Prim indirimi (5510 md. 81): imalat sektöründe 5 puan, imalat dışında 2 puan
İşveren SGK payı 2026'da malullük-yaşlılık-ölüm primindeki 1 puanlık artışla %20,75'ten %21,75'e yükselmiştir. Bu oranın içindeki kısa vadeli sigorta kolları primi, 5510 sayılı Kanun md. 81/c uyarınca işin tehlike sınıfından bağımsız olarak tek oranlı (%2,25) uygulanır ve tamamını işveren öder.
Örnek hesaplamalar
Aşağıdaki örneklerde ücretler hipotetiktir ve tam ay (30 gün) çalışma varsayılmıştır. Vergi kesintileri hesaba katılmamıştır.
Örnek 1: Asgari ücretli çalışan
Brüt ücret 33.030 TL, yani alt sınıra eşit. Bu durumda PEK 33.030 TL'dir. İşçi SGK payı 4.624,20 TL, işsizlik işçi payı 330,30 TL'dir. Teşviksiz işveren maliyeti 40.874,63 TL; imalat dışı sektörde 2 puanlık indirimle 40.214,03 TL; imalat sektöründe 5 puanlık indirimle 39.223,13 TL'dir.
Örnek 2: Orta seviye ücret
Örnek olarak brüt 85.000 TL ücret alan bir çalışanı ele alalım. Ücret iki sınır arasında kaldığı için PEK = 85.000 TL.
| Kalem | Oran | Tutar |
|---|---|---|
| İşçi SGK payı | %14 | 11.900,00 TL |
| İşçi işsizlik payı | %1 | 850,00 TL |
| İşveren SGK payı (teşviksiz) | %21,75 | 18.487,50 TL |
| İşveren SGK payı (imalat dışı, 2 puan indirimli) | %19,75 | 16.787,50 TL |
| İşveren işsizlik payı | %2 | 1.700,00 TL |
Örnek 3: Üst sınırı aşan ücret
Örnek olarak brüt 400.000 TL ücret alan bir yöneticiyi düşünelim. Kazanç üst sınırı aştığı için PEK 297.270 TL olarak alınır; aşan 102.730 TL için SGK primi hesaplanmaz.
- İşçi SGK payı: 297.270 × %14 = 41.617,80 TL
- İşçi işsizlik payı: 297.270 × %1 = 2.972,70 TL
- İşveren SGK payı (teşviksiz): 297.270 × %21,75 = 64.656,23 TL
- İşveren işsizlik payı: 297.270 × %2 = 5.945,40 TL
İmalat dışı sektörde 2 puanlık indirim uygulanabiliyorsa işveren SGK payı 297.270 × %19,75 = 58.710,83 TL olur. Bu örnek, tavanın üzerinde ücret alan çalışanlarda işveren maliyetinin brüt ücretle değil, tavan tutarıyla sınırlı arttığını gösterir; ancak 9 kat kuralı bu sınırı 2026'da belirgin şekilde yukarı taşımıştır.
Örnek 4: Ay ortasında işe giren çalışan
Sınırlar günlük olarak uygulanır. Ayın 22 günü çalışan bir sigortalı için PEK en az 22 × 1.101 = 24.222 TL, en fazla 22 × 9.909 = 217.998 TL olabilir. Kısmi aylarda aylık sınırı değil, gün sayısıyla çarpılmış günlük sınırı esas almanız gerekir.
Uygulamada dikkat edilecek noktalar
- Alt sınırın altında bildirim yapılamaz: Kısmi süreli çalışanlarda bile her prim günü için en az günlük alt sınır bildirilir.
- Prim ve ikramiye ödenen aylar: Toplu ödemelerde kazanç üst sınırı aşabilir. Aşan kısmın sonraki aylara aktarılmasına imkân tanıyan bir düzenleme vardır; süre ve koşullar için SGK mevzuatına ve mali müşavirinize başvurun.
- Birden fazla işyerinde çalışma: Sigortalının farklı işverenlerden aldığı kazançların toplamı üst sınırla ilişkilendirilir; ayrıntı için birden fazla işyerinde çalışan sigortalı yazımıza bakabilirsiniz.
- Yan haklar: Bazı yan hakların SGK matrahına dahil olup olmadığı tartışmalı olabilir; yemek ve yol gibi ödemelerin SGK tarafındaki istisna tutarları için mevzuatı ve mali müşavirinizi esas alın.
- Bütçe planlaması: 9 kat kuralı nedeniyle yüksek ücretli kadrolarda 2026 işveren maliyetinin yeniden hesaplanması gerekir. Konuyu 2026 asgari ücret artışının şirketlere etkileri yazımızda da ele aldık.
Maliyet planlamanızda destek alın
Prime esas kazanç sınırları, işveren maliyetinin en temel belirleyicilerinden biridir. Özellikle yönetici kadrolarının yoğun olduğu şirketlerde 2026 değişikliği bütçeyi beklenenden fazla etkileyebilir. İK Partner olarak ücret yapınızı, bordro uygulamalarınızı ve SGK uyumunuzu birlikte gözden geçiriyoruz. İş hukuku ve mevzuat uyumu hizmetimiz için ücretsiz ilk görüşme talep edebilirsiniz.
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; mevzuat değişebilir. Somut durumlarınız için mali müşavirinize veya hukuk danışmanınıza başvurmanızı öneririz.
