Türkiye'de en yaygın kullanılan işveren teşviki, halk arasında "5 puanlık teşvik" diye bilinen SGK prim indirimidir. 5510 sayılı Kanun'un 81. maddesi kapsamındaki bu indirim, malullük, yaşlılık ve ölüm sigortası işveren hissesinin bir bölümünün Hazine tarafından karşılanması esasına dayanır. 2026 itibarıyla uygulamada önemli bir değişiklik var: indirim artık tüm sektörlerde aynı değil.
2026'da imalat sektöründeki işverenler 5 puan, imalat dışındaki sektörlerdeki işverenler ise 2 puan indirimden yararlanıyor. 2025'te imalat dışı sektörlerde indirim 4 puandı. Bu fark, özellikle hizmet, ticaret ve perakende gibi emek yoğun sektörlerde işçilik maliyetini doğrudan artırdı.
Bu yazıda indirimin 2026 oranlarını, işveren payına etkisini, yararlanma şartlarını ve örnek hesaplamaları bulacaksınız.
2026'da SGK Prim İndirimi Oranları
2026 yılında işveren SGK payı standart olarak %21,75'tir. Malullük-yaşlılık-ölüm işveren payı 1 puan artırılarak %11'den %12'ye çıkarıldığı için 2025'teki %20,75 oranı yükselmiştir. Buna ek olarak %2 işsizlik sigortası işveren payı ödenir.
| Sektör (2026) | İndirim | İndirim sonrası işveren SGK payı | İşsizlik işveren payı |
|---|---|---|---|
| İmalat | 5 puan | %16,75 | %2 |
| İmalat dışı | 2 puan | %19,75 | %2 |
| Teşvik uygulanmayan | — | %21,75 | %2 |
Kısa vadeli sigorta kolları prim oranı işin tehlike sınıfına göre farklılaşabildiğinden, işyerinize özgü oranı mali müşavirinizle doğrulamanız gerekir. Tablo, genel kabul gören standart oran üzerinden hazırlanmıştır.
İşyerinizin imalat sektöründe sayılıp sayılmadığı, SGK'daki işyeri tescil bilgileri ve faaliyet koduyla ilişkilidir. Faaliyet kodunun gerçek faaliyetle uyumsuz olması hem yanlış oranın uygulanmasına hem de sonradan geri alma riskine yol açar.
Prim İndiriminin Maliyete Etkisi: Örnek Hesaplar
İndirim prime esas kazanç üzerinden hesaplanır. Prime esas kazanç 2026'da aylık en az 33.030,00 TL, en fazla 297.270,00 TL'dir.
Asgari ücretli bir çalışan için (2026, aylık):
- 2 puanlık indirim: 33.030,00 x %2 = 660,60 TL
- 5 puanlık indirim: 33.030,00 x %5 = 1.651,50 TL
- İmalat dışı toplam işveren maliyeti 40.874,63 TL'den 40.214,03 TL'ye, imalatta 39.223,13 TL'ye iner.
Örnek senaryo: Brüt ücreti 60.000 TL olan bir çalışan için (hipotetik ücret):
| Durum | İşveren SGK + işsizlik payı | Toplam maliyet |
|---|---|---|
| Teşviksiz (%23,75) | 14.250,00 TL | 74.250,00 TL |
| İmalat dışı, 2 puan (%21,75) | 13.050,00 TL | 73.050,00 TL |
| İmalat, 5 puan (%18,75) | 11.250,00 TL | 71.250,00 TL |
Tavan ücretli bir çalışanda (297.270,00 TL) indirim imalat dışında 5.945,40 TL, imalatta 14.863,50 TL'ye ulaşır. Prime esas kazanç tavanının 2026'da asgari ücretin 7,5 katından 9 katına çıkarılması, yüksek ücretlilerde indirimin mutlak tutarını da artırmıştır.
Daha kapsamlı hesap örnekleri için teşvik hesaplama rehberimize göz atabilirsiniz.
5510 md. 81 İndiriminden Yararlanma Şartları
İndirim, kanunda sayılan şartları sağlayan özel sektör işverenleri için uygulanır. Şartların ayrıntısı ve istisnaları için güncel SGK genelgelerine başvurmak gerekir; genel çerçeve şöyledir:
- Belgelerin süresinde verilmesi: Aylık prim ve hizmet belgelerinin yasal süresi içinde SGK'ya verilmesi.
- Primlerin süresinde ödenmesi: Sigortalı hissesi dahil primlerin yasal süresinde ödenmesi.
- Borçsuzluk: SGK'ya vadesi geçmiş prim, idari para cezası ve gecikme zammı borcunun bulunmaması ya da borcun yapılandırılmış ve taksitlerinin aksatılmadan ödeniyor olması.
- Kayıt dışı istihdam yapmamak: Sigortasız işçi çalıştırıldığının tespit edilmemiş olması.
- Gerçeğe aykırı bildirim yapmamak: Fiilen çalışmayan kişileri sigortalı göstermemek.
Bu şartlardan birinin ihlali, yalnızca o ayın değil geçmiş dönemlerin indirimlerinin de geri istenmesine yol açabilir. Hangi ihlalin ne kadar geriye etki ettiği mevzuatta ayrıca düzenlenir.
İmalat Dışı Sektörlerde 2 Puanın Etkisini Yönetmek
İmalat dışı sektörlerde indirimin 4 puandan 2 puana inmesi, asgari ücretli çalışan başına aylık maliyeti 660,60 TL artırmış oldu (2 puanlık fark). 50 çalışanlı bir işyeri için bu, ay başına önemli bir ek yük demektir. Bu etkiyi yönetmek için:
- Diğer teşvikleri tarayın: Asgari ücret desteği, genç ve kadın istihdamı, engelli istihdamı gibi teşviklerin şartlarını sağlayan çalışanlarınız olabilir.
- Teşvik önceliğini optimize edin: Bir sigortalı için en avantajlı teşvikin seçilmesi toplam maliyeti düşürür.
- Borç yönetimini disipline edin: Tek bir geç ödeme, tüm indirimleri riske atabilir.
- Bütçeyi güncelleyin: 2026 bütçenizde 2025 oranlarıyla hesap yapıldıysa farkı yansıtın.
Sık Yapılan Hatalar
- İşyeri faaliyet kodunu kontrol etmeden 5 puan uygulamak.
- Teşvik kodu seçerken başka bir teşvikle çakışmayı gözden kaçırmak.
- Borç yapılandırması sonrası taksitleri aksatıp indirimi uygulamaya devam etmek.
- 2025 oranlarıyla (%20,75 işveren payı, 4 puan indirim) bütçe yapmak.
Bordroda Prim İndirimi Nasıl Uygulanır?
İndirim, işverenin ayrıca bir başvuru yapmasıyla değil, aylık prim ve hizmet belgesinde ilgili teşvikin seçilmesiyle uygulanır. Bu nedenle bordro ve SGK bildirim sürecinin her ay aynı disiplinle yürütülmesi gerekir. Pratik bir aylık akış şöyle kurgulanabilir:
- Puantajın kesinleşmesi: Çalışanların prim gün sayıları ve eksik gün nedenleri netleştirilir.
- Prime esas kazancın hesaplanması: Ücret ve prime tabi ek ödemeler toplanır; alt ve üst sınır kontrolü yapılır.
- Teşvik seçimi: Her çalışan için md. 81 indirimi mi, yoksa daha avantajlı başka bir teşvik mi uygulanacağı belirlenir.
- Borç kontrolü: Bildirge gönderilmeden önce işyerinin vadesi geçmiş borcu olup olmadığı sorgulanır.
- Bildirgenin süresinde verilmesi: Belge yasal süre dolmadan gönderilir.
- Ödeme: İndirim sonrası tahakkuk eden prim son ödeme gününden önce ödenir.
Bu akışın her adımında bir sorumlu belirlemek, hataları ciddi ölçüde azaltır. Özellikle teşvik seçimi ve borç kontrolünün mali müşavir ile İK arasında net biçimde paylaştırılması önemlidir.
İndirimin işletme ölçeğindeki etkisini görmek için de basit bir yıllık projeksiyon yapabilirsiniz. Örnek senaryo: İmalat sektöründe asgari ücretli 10 çalışanı olan bir işyeri için 5 puanlık indirimin aylık etkisi 10 x 1.651,50 = 16.515,00 TL, yıllık etkisi ise 198.180,00 TL'dir. Aynı büyüklükteki imalat dışı bir işyerinde 2 puanlık indirimin yıllık etkisi 79.272,00 TL'de kalır. Bu fark, sektör tespitinin neden bu kadar önemli olduğunu açıkça gösterir.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; mevzuat değişebilir. Somut uygulama için mali müşavirinize ve güncel SGK genelgelerine başvurun.
Teşvik Kontrollerinizi Birlikte Yapalım
İK Partner, bordro ve SGK süreçlerinizi teşvik uygunluğu açısından düzenli olarak gözden geçirir, mali müşavirinizle koordinasyonu kolaylaştırır. Hizmetlerimizi inceleyin ve ücretsiz ilk görüşme için bizimle iletişime geçin.
