Bordro programı primi otomatik hesaplasa da hesabın mantığını bilmeyen bir İK veya finans ekibi, hatalı bir parametreyi aylarca fark etmeyebilir. SGK prim hesaplama 2026 sürecinde yapılacak iş beş adımdan oluşur: prime esas kazancı bulmak, alt ve üst sınırla karşılaştırmak, işçi payını hesaplamak, işveren payını hesaplamak ve varsa prim indirimini uygulamak. Bu rehber, her adımı 2026 parametreleri ve temsilî örneklerle gösteriyor.
Hesaplarda kullanılan tüm tutarlar sitemizdeki 2026 bordro parametreleri tablosundan alınmıştır. Oranların kalem kalem dökümü için SGK prim oranları yazımıza bakabilirsiniz.
2026 Hesap Parametreleri
| Parametre | 2026 değeri |
|---|---|
| Brüt asgari ücret (aylık) | 33.030,00 TL |
| PEK alt sınırı (aylık / günlük) | 33.030,00 TL / 1.101,00 TL |
| PEK üst sınırı (aylık / günlük) | 297.270,00 TL / 9.909,00 TL |
| SGK işçi payı | %14 |
| SGK işveren payı | %21,75 |
| İşsizlik sigortası işçi / işveren payı | %1 / %2 |
| Prim indirimi (5510 md. 81) | İmalat dışı 2 puan, imalat 5 puan |
Üst sınır, 7566 sayılı Kanun'la yapılan değişiklikle 2026'dan itibaren günlük alt sınırın 9 katıdır (5510 sayılı Kanun md. 82). Günlük üst sınır: 1.101,00 × 9 = 9.909,00 TL; aylık: 9.909,00 × 30 = 297.270,00 TL.
Adım 1: Prime Esas Kazancı Bulun
5510 sayılı Kanun'un 80. maddesine göre prime esas kazanç; hak edilen ücretler ile prim, ikramiye ve benzeri ödemelerin brüt toplamıdır. Kanunda sayılan istisnalar dışında, her ne adla yapılırsa yapılsın tüm ödemeler prime tabidir.
Yürürlükteki düzenlemeye göre prime esas kazanca dahil edilmeyen başlıca kalemler:
- Ayni yardımlar; ölüm, doğum ve evlenme yardımları,
- Görev yollukları ve seyyar görev tazminatı,
- Kıdem, ihbar ve kasa tazminatı ile iş sonu tazminatı niteliğindeki toplu ödemeler,
- Kurumca tutarı belirlenen çocuk ve aile zamları,
- İşverence ödenen özel sağlık sigortası primi ve bireysel emeklilik katkı payının aylık toplamda asgari ücretin %30'unu geçmeyen kısmı,
- İşyerinde yemek verilmeyen durumlarda, çalışılan günlere ait günlük yemek bedelinin kanunda belirlenen tutara (300 TL) kadar olan kısmı.
Son iki madde 7577 sayılı Kanun'la değişik 80. madde metnine dayanır; uygulama esasları ve yürürlük tarihleri için SGK duyurularını takip edin. Hangi ödemenin prime tabi olduğuna ilişkin ayrıntılar için SGK primine tabi olan ve olmayan kazançlar yazımıza bakabilirsiniz.
Önemli kural: Ücretler hak edildikleri aya mal edilir. Prim, ikramiye gibi diğer ödemeler ise ödendiği ayın kazancına eklenir.
Adım 2: Alt ve Üst Sınırla Karşılaştırın
- Prime esas kazanç, çalışılan gün × günlük alt sınır tutarından düşükse prim alt sınırdan hesaplanır. Aradaki farkın primlerini işveren öder (md. 82).
- Prime esas kazanç, çalışılan gün × günlük üst sınır tutarını aşıyorsa prim üst sınırdan hesaplanır.
Sınır kontrolü gün sayısıyla birlikte yapılır. 20 gün çalışan biri için alt sınır 22.020,00 TL (1.101 × 20), üst sınır 198.180,00 TL'dir (9.909 × 20).
Adım 3–5: Payları Hesaplayın ve İndirimi Uygulayın
Formüller:
- İşçi SGK payı = PEK × %14
- İşçi işsizlik payı = PEK × %1
- İşveren SGK payı = PEK × %21,75
- Prim indirimi = PEK × 2 puan (imalat dışı) veya 5 puan (imalat)
- İşveren işsizlik payı = PEK × %2
Prim indirimi yalnızca işveren hissesinden düşülür; çalışanın kesintisini değiştirmez. İndirimden yararlanma şartları için SGK prim indirimi 2026 yazımıza bakabilirsiniz.
Örnek 1: Asgari Ücretli, Tam Ay
| Kalem | Hesap | Tutar |
|---|---|---|
| PEK | 33.030,00 | 33.030,00 TL |
| İşçi SGK payı | 33.030 × %14 | 4.624,20 TL |
| İşçi işsizlik payı | 33.030 × %1 | 330,30 TL |
| İşveren SGK payı | 33.030 × %21,75 | 7.184,03 TL |
| İşveren işsizlik payı | 33.030 × %2 | 660,60 TL |
| Teşviksiz işveren maliyeti | 33.030 + 7.184,03 + 660,60 | 40.874,63 TL |
| 2 puan indirim | 33.030 × %2 | 660,60 TL |
| İmalat dışı işveren maliyeti | 40.874,63 − 660,60 | 40.214,03 TL |
Asgari ücretin net tutarı ve vergi istisnası için 2026 asgari ücret net, brüt ve işveren maliyeti yazımıza bakabilirsiniz.
Örnek 2: Brüt 50.000 TL, İmalat Dışı
Brüt 50.000 TL ücretli temsilî bir çalışan, ay boyunca tam çalışmış olsun.
| Kalem | Hesap | Tutar |
|---|---|---|
| PEK (sınırlar arasında) | 50.000,00 | 50.000,00 TL |
| İşçi SGK payı | 50.000 × %14 | 7.000,00 TL |
| İşçi işsizlik payı | 50.000 × %1 | 500,00 TL |
| Toplam işçi kesintisi (prim) | 7.000 + 500 | 7.500,00 TL |
| İşveren SGK payı | 50.000 × %21,75 | 10.875,00 TL |
| 2 puan indirim | 50.000 × %2 | −1.000,00 TL |
| İndirimli işveren SGK payı | 10.875 − 1.000 | 9.875,00 TL |
| İşveren işsizlik payı | 50.000 × %2 | 1.000,00 TL |
| İşveren maliyeti | 50.000 + 9.875 + 1.000 | 60.875,00 TL |
Aynı çalışan imalat sektöründe ve 5 puan indirim şartlarını sağlıyorsa indirim 2.500,00 TL olur; işveren SGK payı 8.375,00 TL'ye, maliyet 59.375,00 TL'ye iner. İndirim uygulanamıyorsa maliyet 61.875,00 TL'dir.
Örnek 3: Eksik Günlü Çalışan
Brüt aylık ücreti 45.000 TL olan temsilî bir çalışan, kendi talebiyle 10 gün ücretsiz izin kullanmış olsun.
| Kalem | Hesap | Tutar |
|---|---|---|
| Çalışılan gün | 30 − 10 | 20 gün |
| PEK | 45.000 / 30 × 20 | 30.000,00 TL |
| Alt sınır kontrolü | 1.101 × 20 = 22.020,00 | Uygun |
| İşçi SGK + işsizlik | 30.000 × %15 | 4.500,00 TL |
| İşveren SGK (2 puan indirimli) | 30.000 × %19,75 | 5.925,00 TL |
| İşveren işsizlik | 30.000 × %2 | 600,00 TL |
Eksik günün belgelenmesi ve doğru neden seçimi için SGK eksik gün nedenleri ve itiraz yazımıza bakabilirsiniz.
Örnek 4: Üst Sınırı Aşan Ücret
Brüt 350.000 TL ücretli temsilî bir yönetici için prim, üst sınır olan 297.270,00 TL üzerinden hesaplanır.
| Kalem | Hesap | Tutar |
|---|---|---|
| PEK (üst sınır) | 297.270,00 | 297.270,00 TL |
| İşçi SGK payı | 297.270 × %14 | 41.617,80 TL |
| İşçi işsizlik payı | 297.270 × %1 | 2.972,70 TL |
| İşveren SGK payı (indirimsiz) | 297.270 × %21,75 | 64.656,23 TL |
| İşveren SGK payı (2 puan indirimli) | 297.270 × %19,75 | 58.710,83 TL |
| İşveren işsizlik payı | 297.270 × %2 | 5.945,40 TL |
Tavanın 9 kata çıkmasının yüksek ücretlere etkisi için SGK prim tavanı 9 kat yazımızı inceleyebilirsiniz.
Örnek 5: İkramiyede Tavan Devri
Kanun'un 80. maddesine göre ücret dışındaki ödemelerin, ödendiği ayda üst sınırı aştığı için prime tabi tutulamayan kısmı, takip eden aydan başlayarak iki ayı geçmemek üzere üst sınırın altında kalan sonraki ayların kazancına eklenir. Bu kural ücretler için değil, ikramiye ve prim gibi ödemeler için geçerlidir.
Temsilî bir örnek: Aylık brüt ücreti 250.000 TL olan bir çalışana mart ayında 100.000 TL ikramiye ödeniyor.
| Ay | Ücret | Devreden / eklenen | Toplam | PEK | Sonraki aya devreden |
|---|---|---|---|---|---|
| Mart | 250.000 | 100.000 (ikramiye) | 350.000 | 297.270 | 52.730 |
| Nisan | 250.000 | 47.270 | 297.270 | 297.270 | 5.460 |
| Mayıs | 250.000 | 5.460 | 255.460 | 255.460 | — |
Hesap kontrolü: 350.000 − 297.270 = 52.730; nisandaki boşluk 297.270 − 250.000 = 47.270; kalan 52.730 − 47.270 = 5.460. İki aylık süre sonunda hâlâ aktarılamayan tutar kalsaydı, o kısım prime tabi tutulmazdı.
İşveren İçin Kontrol Listesi
- [ ] Bordro programındaki oranlar 2026 değerleriyle (işçi %14, işveren %21,75, işsizlik %1/%2) güncellendi.
- [ ] PEK üst sınırı 9 kat kuralına göre tanımlandı.
- [ ] Prim indirimi oranı sektöre göre doğru (2 veya 5 puan) seçildi.
- [ ] Prime tabi olmayan kalemlerin sınırları (ÖSS/BES, yemek) programda ayrı izleniyor.
- [ ] İkramiye ödenen aylarda tavan devri kontrol edildi.
- [ ] Eksik günlü çalışanlarda sınır kontrolü gün sayısına göre yapıldı.
- [ ] Prim gün sayısı hesaplaması SGK prim gün sayısı kurallarıyla uyumlu.
Sık Yapılan Hatalar
- Üst sınırı eski kat sayısıyla (7,5 kat) hesaplamak.
- İmalat dışı işyerinde 2025'teki 4 puanlık indirimi uygulamaya devam etmek.
- Prim indirimini işçi payından da düşmek.
- Eksik günlü çalışanda alt ve üst sınırı tam ay tutarıyla karşılaştırmak.
- İkramiyenin tavanı aşan kısmını bir sonraki aya devretmeyi unutmak veya ücreti de devretmek.
- Yemek ve ÖSS/BES gibi kalemlerin sınırı aşan kısmını prime dahil etmemek.
Kapanış
SGK primini elle bir kez hesaplamak, bordro programındaki parametre hatalarını yakalamanın en etkili yoludur. Yılda en az bir kez, farklı ücret düzeylerinden birkaç çalışanın hesabını bu adımlarla kontrol etmenizi öneririz. Bordro süreçlerinizin mevzuata uygunluğunu gözden geçirmek için İK Partner'ın iş hukuku ve mevzuat uyumu hizmetinden yararlanabilir veya bizimle iletişime geçin bağlantısından ulaşabilirsiniz.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır, mali ve hukuki danışmanlık niteliği taşımaz. Parametreler yıl içinde değişebileceğinden hesaplarınızı mali müşavirinizle teyit edin ve somut durumunuz için uzman desteği alın.
