TİS Uygulama Talebine Cevap Yazısı: Word Şablonu ve Rehber

Toplu iş sözleşmesi imzalanmış bir işyerinde İK'ya gelen en yaygın taleplerden biri, "TİS'ten ben de yararlanmak istiyorum" ya da "TİS'teki zam bana eksik uygulandı" talebidir. Bu taleplere doğru cevap vermek için çalışanın ne zaman üye olduğunu, sendikanın üyeliği ne zaman bildirdiğini, dayanışma aidatı seçeneğini ve kapsam dışı halleri bilmek gerekir. Bu sayfadaki Word şablonu, toplu iş sözleşmesi uygulama talebine cevap sürecinin tamamını kapsar: çalışanın talep dilekçesi, İK değerlendirme tablosu ve beş seçenekli işveren cevap yazısı.

TİS'ten kimlerin hangi tarihten itibaren yararlandığını TİS kimleri kapsar, yararlanma şartları yazımızda ayrıntılı anlattık.

TİS Uygulama Talebi ve Cevap Yazısı Nedir, Ne Zaman Kullanılır?

TİS uygulama talebi, çalışanın toplu iş sözleşmesinden yararlandırılmasını veya sözleşmedeki belirli bir hakkın kendisine uygulanmasını istediği yazılı başvurudur. Cevap yazısı ise işverenin bu talebi kanuna ve sözleşmeye göre değerlendirip sonucunu bildirdiği belgedir. Toplu iş sözleşmesinin temel işleyişi için toplu iş sözleşmesi nedir yazımıza bakabilirsiniz.

Uygulamada dört tip talep gelir:

• Yeni üye olan çalışan: TİS imzalandıktan sonra sendikaya üye olan çalışan, sözleşmeden yararlanmak ister.
• Üye olmayan çalışan: Sendikaya üye olmak istemeyen ama TİS haklarından yararlanmak isteyen çalışan, dayanışma aidatı seçeneğini kullanır.
• Eksik uygulama iddiası: Çalışan veya sendika, ücret zammı, ikramiye ya da sosyal yardım gibi bir hükmün eksik uygulandığını ileri sürer. Bu talep çoğu zaman sendikadan gelen bir yazı veya ihtarname şeklinde de gelir.
• Kapsam tartışması: Yönetici pozisyonundaki bir çalışan, TİS kapsamında olduğunu ileri sürer.

Şablonda Neler Var?

1. sayfa – Çalışanın talep dilekçesi:

• Talep sahibinin bilgileri,
• Dört seçenekli talep: üye olarak yararlanma, dayanışma aidatıyla yararlanma (aidat kesintisine onay dahil), belirli bir hükmün uygulanması, diğer,
• Açıklama satırları, e-Devlet üyelik belgesi ve bordro ekleri, çalışan imzası,
• Sendika üyeliği bilgisinin özel nitelikli kişisel veri olduğunu ve yalnızca İK ile bordro tarafından işleneceğini belirten kısa KVKK notu.

İK değerlendirme tablosu: Sendikanın üyelik bildirim tarihi, imza tarihindeki üyelik durumu, dayanışma aidatı talep tarihi, kapsam dışı durumu, hükmün uygulanıp uygulanmadığı, iş sözleşmesindeki daha lehe hükümler ve hesaplanan fark.

2. sayfa – İşverenin cevap yazısı: Çalışana veya sendikaya hitaben; A) üye olarak yararlanma, B) dayanışma aidatıyla yararlanma, C) kapsam dışı nedeniyle ret, D) hükmün uygulandığını gösteren hesap açıklaması ve fark tablosu, E) iş sözleşmesindeki daha lehe hükmün uygulanması seçenekleri; imza, tebellüğ ve hukuki hatırlatma notu.

Bu Talep Geldiğinde İşveren Ne Yapmalı?

1. Talebin türünü belirleyin. Yararlanma talebi mi, yoksa bir hükmün uygulanmasına ilişkin talep mi? Cevabın dayanağı farklıdır.
2. Üyelik bildirim tarihini bulun. 6356 sayılı Kanun md. 39/2'ye göre TİS imzalandıktan sonra üye olan çalışan, üyeliğinin sendikaca işverene bildirildiği tarihten itibaren yararlanır. Çalışanın e-Devlet'te üye olduğu tarih ile sendikanın size bildirim tarihi farklı olabilir; esas olan bildirim tarihidir. Üyelik süreci için sendika üyeliği e-Devlet üzerinden nasıl olur yazımıza bakabilirsiniz.
3. İmza tarihindeki durumu kontrol edin. Çalışan TİS'in imza tarihinde zaten üyeyse, sözleşmenin yürürlük tarihinden itibaren yararlanır. Bu durumda geriye dönük fark hesaplanması gerekebilir.
4. Dayanışma aidatı talebini bekletmeyin. Üye olmayan çalışan dayanışma aidatı ödeyerek yararlanabilir; sendikanın onayı aranmaz ve yararlanma talep tarihinden geçerlidir. Gecikme, fark borcunu büyütür.
5. Kapsam dışı durumunu belgeye dayandırın. Kanun, işveren adına işletmenin bütününü yöneten işveren vekilleri ile TİS görüşmelerine işvereni temsilen katılanları TİS'ten yararlandırmaz. TİS'te ayrıca kapsam dışı personel maddesi varsa, maddenin metnini aynen alıntılayın ve hukuk danışmanınızla değerlendirin.
6. Bordroyu ay ay kontrol edin. Eksik uygulama iddiasında TİS'e göre olması gerekenle ödeneni tablo halinde karşılaştırın. Fark varsa ödeyin; yoksa hesabı açıkça gösterin.
7. İş sözleşmesiyle karşılaştırın. İş sözleşmesinde daha lehe bir hüküm varsa o uygulanır (md. 36/1).
8. Yazılı cevap verin ve sendika talebi gönderdiyse cevabı sendikaya da iletin.

Temsilî bir örnek: TİS 1 Mart'ta imzalanıyor, bir çalışan 20 Nisan'da e-Devlet üzerinden üye oluyor ve sendika üyeliği 2 Mayıs'ta işverene yazıyla bildiriyor. Çalışan, TİS'ten 2 Mayıs itibarıyla yararlanır; bordrosu bu tarihten itibaren TİS'e göre düzenlenir ve A seçeneği kullanılır.

Örnek Metin

Şablondaki dayanışma aidatı ve kapsam dışı cevap paragrafları:

Dayanışma aidatı ile yararlanma: Toplu iş sözleşmesinden dayanışma aidatı ödeyerek yararlanma talebiniz kabul edilmiştir. 6356 sayılı Kanun md. 39/4 uyarınca bu yararlanma talep tarihiniz olan [Tarih] itibarıyla geçerlidir ve sendikanın onayı aranmaz. Dayanışma aidatı, sendika tüzüğünde belirlenen ve üyelik aidatını aşmayan tutarda [Tarih] bordrosundan itibaren ücretinizden kesilerek [Sendika Adı]'na ödenecektir.

Kapsam dışı: [İşveren adına işletmenin bütününü yöneten işveren vekili sıfatınız / toplu iş sözleşmesi görüşmelerine işvereni temsilen katılmanız] nedeniyle 6356 sayılı Kanun md. 39/7 uyarınca toplu iş sözleşmesinden yararlanamamaktasınız. Görev tanımınız ve yetki belgeniz ektedir.

Nasıl Doldurulur?

1. Çalışan ilk sayfayı doldurur, talep türünü işaretler ve varsa e-Devlet üyelik belgesini ekler.
2. İK kayıt verir ve değerlendirme tablosunu sendika yazışmaları ile bordro kayıtlarına göre doldurur.
3. Fark hesabı yapılır. Bordro birimi ay bazında TİS'e göre olması gereken tutarı hesaplar.
4. Cevap seçeneği belirlenir. Tabloya göre A, B, C, D veya E seçeneği bırakılır; D için fark tablosu doldurulur.
5. Aidat kesintisi planlanır. B seçeneğinde dayanışma aidatı tutarı sendika tüzüğünden teyit edilir ve bordroya işlenir.
6. Cevap imzalanır ve çalışana tebellüğ imzası karşılığında verilir; talep sendikadan geldiyse sendikaya da gönderilir.
7. Dosyalama yapılır. Sendika üyeliği bilgisi içeren belgeler erişimi kısıtlı ayrı bir klasörde saklanır.

Yasal Çerçeve ve Dikkat Edilecekler

Sona eren bir sözleşmenin hükümlerinin nasıl devam ettiğini toplu iş sözleşmesinin süresi ve sona ermesi yazımızda bulabilirsiniz. TİS kapsamındaki uygulamalarda sendikalı ve sendikasız çalışanlar arasında TİS dışı alanlarda fark yaratmak ayrımcılık iddiası doğurabilir; böyle bir iddia geldiğinde sendikal ayrımcılık iddiasına cevap yazısı şablonumuzu kullanabilirsiniz.

Sık Yapılan Hatalar

• Yararlanma başlangıcını çalışanın e-Devlet üyelik tarihine göre hesaplamak; esas olan sendikanın işverene bildirim tarihidir.
• Dayanışma aidatı talebini sendikanın onayına bağlamak veya aylarca bekletmek.
• Dayanışma aidatını sendika tüzüğünü kontrol etmeden, üyelik aidatından yüksek bir tutarla kesmek.
• Kapsam dışı kararını yalnızca unvana dayandırmak; görev tanımı ve yetki belgesi olmadan ret cevabı vermek.
• Eksik uygulama iddiasında hesap göstermeden "TİS uygulanmaktadır" demek.
• İş sözleşmesindeki daha lehe hükmü TİS gerekçesiyle kaldırmak.
• Sendika üyeliği bilgisini yöneticilerle veya geniş bir dağıtım listesiyle paylaşmak.

Şablonu İndirin

Şablon genel bilgilendirme amaçlıdır; işyerinizdeki toplu iş sözleşmesinin hükümlerine ve güncel mevzuata göre uyarlanmalıdır. Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki danışmanlık niteliği taşımaz; özellikle kapsam dışı ve geriye dönük fark konularında somut durumunuz için uzman desteği alın.

TİS uygulamasını bordro, İK ve sendika ilişkileri açısından tutarlı biçimde yönetmek için iş hukuku ve mevzuat uyumu hizmetimizden destek alabilir ya da bizimle iletişime geçin.