Toplu İşçi Çıkarma Bildirimi Örneği ve 30 Gün Kuralı

Bir işyerinde ekonomik, teknolojik veya yapısal nedenlerle kısa süre içinde çok sayıda çalışanla yollar ayrılacaksa, bireysel fesih kurallarına ek olarak özel bir bildirim prosedürü devreye girer. Toplu işçi çıkarma bildirimi, işverenin İş Kanunu md. 29 uyarınca işyeri sendika temsilcilerine, ilgili bölge müdürlüğüne ve Türkiye İş Kurumuna en az otuz gün önceden gönderdiği; çıkarmanın sebeplerini, etkilenecek işçi sayısı ve gruplarını ve işlemlerin zaman dilimini gösteren yazıdır. Bu bildirim yapılmadan verilen fesih bildirimleri, kanunun öngördüğü sürede hüküm doğurmaz ve idari para cezasına yol açar.

Toplu çıkarmanın kavramsal çerçevesi için toplu işçi çıkarma nedir, süreç planlaması için toplu işten çıkarma süreci yazılarımıza bakabilirsiniz. Bu yazı, bildirimin kendisine ve şablona odaklanır.

Toplu İşçi Çıkarma Bildirimi Nedir, Ne Zaman Kullanılır?

İş Kanunu md. 29'a göre işyerinde çalışan işçi sayısına bağlı olarak, bir aylık süre içinde aynı tarihte veya farklı tarihlerde md. 17 uyarınca belirli sayıda işçinin işine son verilmesi toplu işçi çıkarma sayılır:

Bu eşiğe ulaşılacaksa bildirim zorunludur. Eşik işyeri bazında hesaplanır; fesihleri birkaç haftaya yaymak, bir aylık süre içinde kaldıkça sonucu değiştirmez. Mevsim ve kampanya işlerinde çıkarma bu işlerin niteliğine bağlıysa md. 29 uygulanmaz. İşyerinin bütünüyle ve kesin olarak kapatılması halinde ise işveren yalnızca durumu en az otuz gün önceden ilgili bölge müdürlüğüne ve Türkiye İş Kurumuna bildirmek ve işyerinde ilan etmekle yükümlüdür.

Şablonda Neler Var?

Bildirim yazısı (1. sayfa):

• Şirket bilgileri, sayı, tarih, konu ve üç muhatabı gösteren dağıtım listesi,
• İşyeri bilgileri: adres, faaliyet konusu, çalışan sayısı, toplu iş sözleşmesi, irtibat kişisi,
• Ekonomik, teknolojik, yapısal ve diğer işletme gerekleri için seçenekli sebepler bölümü ve uygulanan alternatif tedbirler paragrafı,
• Birim, unvan, mevcut sayı, çıkarılacak sayı ve seçim ölçütü sütunlarından oluşan etkilenen işçi tablosu,
• İşe son verme işlemlerinin zaman dilimi ve md. 17 bildirim süreleri,
• Sendika temsilcileriyle görüşme önerisi, işçilere sağlanacak haklar ve altı ay içinde yeniden alımda öncelik taahhüdü,
• Ekler ve gönderim şekli.

Sendika görüşme tutanağı (2. sayfa): md. 29'un dördüncü fıkrasındaki üç gündem başlığı ve seçim ölçütleri için görüşülen hususlar ve sonuç tablosu, imzalar.

İK kontrol listesi (3. sayfa): Eşik tablosu ve on iki maddelik uyum kontrolü, yasal hatırlatma notu.

Bu Süreçte İşveren Ne Yapmalı?

1. Eşik hesabını yapın. Bildirim tarihindeki işçi sayısını ve bir ay içinde md. 17 uyarınca sona erdirilecek sözleşmeleri sayın. Sınıra yakınsanız temkinli davranıp bildirim yapmak daha güvenlidir.
2. Sebepleri belgeleyin. Sipariş düşüşü, müşteri kaybı, otomasyon yatırımı veya birim kapatma kararını gösteren yönetim kurulu kararı, mali tablolar ve proje belgeleri hazırlayın. Bu belgeler ileride geçerli neden tartışmasında da kullanılır.
3. Feshin son çare olduğunu gösterin. Fazla çalışmaların durdurulması, alımların dondurulması, nakil imkânları ve şartları varsa kısa çalışma gibi alternatifleri değerlendirip kayda geçirin.
4. Seçim ölçütlerini yazılı belirleyin. Kıdem, performans, yetkinlik, birim kapanması gibi objektif ölçütler kullanın; sendika üyeliği, gebelik, engellilik gibi korunan özelliklere dayanan seçimden kaçının.
5. Bildirimi üç muhataba ispatlanabilir şekilde ulaştırın. Bakanlık il birimi (kanundaki "ilgili bölge müdürlüğü"), Türkiye İş Kurumu ve işyerinde sendika temsilcisi varsa temsilciler. Muhatapların güncel adını ve adresini önceden teyit edin.
6. Sendika temsilcileriyle görüşün. Çıkarmanın önlenmesi, sayının azaltılması ve olumsuz etkilerin hafifletilmesi konuları ele alınmalı, toplantının yapıldığını gösteren tutanak düzenlenmelidir. Temsilcilerin konumu için işyeri sendika temsilcisi yazımıza bakabilirsiniz.
7. Fesihleri doğru takvimle yapın. Fesih bildirimleri, bildirimin bölge müdürlüğüne yapılmasından otuz gün sonra hüküm doğurur. Bireysel ihbar süreleri de ayrıca hesaplanır.
8. Bireysel fesih şartlarını ihmal etmeyin. İş güvencesi kapsamındaki her işçi için yazılı fesih bildirimi ve açık gerekçe gerekir. Toplu çıkarma prosedürü, işe iade davası açma hakkını ortadan kaldırmaz.
9. Çıkış işlemlerini tamamlayın. Kıdem, ihbar ve izin alacaklarını ödeyin; SGK bildirgelerini toplu işçi çıkarmaya karşılık gelen kodla verin. Toplam maliyet için işten ayrılışta toplam tazminat maliyeti yazımız yol gösterir.
10. Sonrasını takip edin. Altı ay içinde aynı nitelikte iş için alım yapılacaksa, nitelikleri uygun eski çalışanları öncelikle çağırın.

Örnek Metin

Şablondaki zaman dilimi paragrafı:

İşe son verme işlemleri, bu bildirimin ilgili bölge müdürlüğüne ulaştığı tarihten itibaren en az otuz gün geçtikten sonra, [Başlangıç Tarihi] – [Bitiş Tarihi] tarihleri arasında gerçekleştirilecektir. Fesih bildirimlerinde her işçinin İş Kanunu md. 17'deki bildirim süreleri ayrıca gözetilecektir.

Sendika görüşmesi paragrafı:

Bu bildirimden sonra işyeri sendika temsilcileri ile [Tarih] tarihinde toplantı yapılması önerilmektedir. Toplantıda toplu işçi çıkarmanın önlenmesi, çıkarılacak işçi sayısının azaltılması ve çıkarmanın işçiler açısından olumsuz etkilerinin en aza indirilmesi konuları ele alınacak ve toplantının yapıldığını gösteren bir belge düzenlenecektir.

Nasıl Doldurulur?

1. Dağıtım listesini tamamlayın. İşyerinde yetkili sendika yoksa üçüncü maddeyi silin; diğer iki muhatap her durumda kalır.
2. Sebepler bölümünde ilgili kutuları bırakın ve her birini somut verilerle açıklayın. "Ekonomik kriz" gibi genel ifadeler yeterli değildir.
3. Etkilenen işçi tablosunu birim ve unvan bazında doldurun. Kişi listesini ayrı ek olarak hazırlayın.
4. Zaman dilimini yazın. Başlangıç tarihi, bildirimin bölge müdürlüğüne ulaşmasından en az otuz gün sonrası olmalıdır.
5. Haklar bölümüne varsa ek destekleri ekleyin. Gönüllü ayrılış paketi veya kariyer desteği, sosyal etkiyi azaltır.
6. Gönderim şeklini seçin, evrak kayıt numaralarını ve tebliğ tarihlerini dosyalayın.
7. Görüşme tutanağını ve kontrol listesini süreç ilerledikçe doldurun.

Yasal Çerçeve ve Dikkat Edilecekler

Ceza tutarları her yıl güncellendiği için ayrıntıları toplu işçi çıkarma cezası 2026 yazımızdan takip edin. Yargıtay'ın yerleşik uygulamasına göre toplu çıkarmada da işletme kararının tutarlı biçimde uygulandığı, feshin son çare olduğu ve seçimin objektif ölçütlere dayandığı aranır.

Sık Yapılan Hatalar

• Fesihleri ay içine yayarak eşiğin altında kalındığını sanmak.
• Bildirimi yalnızca bir muhataba göndermek veya Türkiye İş Kurumunu atlamak.
• Bildirimde sebepleri ve işçi gruplarını belirsiz bırakmak.
• Otuz günlük süre dolmadan fesihleri uygulamaya koymak.
• Sendika temsilcileriyle görüşmeyi yapmamak veya tutanağa bağlamamak.
• Toplu çıkarmanın ardından kısa süre içinde aynı pozisyonlara yeni alım yapmak; bu, işletme kararının gerçekliğini sorgulatır.
• Bireysel fesih yazılarında gerekçe yazmamak.

Şablonu İndirin

Şablon genel bilgilendirme amaçlıdır; işyerinizin durumuna ve güncel idari yapılanmaya göre uyarlanmalıdır. Bu yazı hukuki danışmanlık niteliği taşımaz; toplu çıkarma gibi yüksek riskli süreçlerde somut durumunuz için uzman desteği alın.

Küçülme ve yeniden yapılanma dönemlerini hukuki risk ve çalışan iletişimiyle birlikte planlamak isterseniz kriz yönetimi hizmetimizden destek alabilir veya bizimle iletişime geçin.