Risk değerlendirmesi, işyerindeki tüm İSG çalışmalarının temelidir; eğitim planı, KKD seçimi ve acil durum planı bu çalışmanın sonuçlarına dayanır. Ancak tehlike listeleri büyüdükçe hesaplamaları elle yapmak ve aksiyonları takip etmek zorlaşır. Hazırladığımız risk değerlendirme tablosu, Fine-Kinney yöntemini otomatik formüllerle uygulayan, aksiyon takibini ve yenileme tarihini tek dosyada yöneten bir Excel şablonudur.
Şablon; İSG uzmanları, OSGB ile çalışan işletmelerin İK ve teknik ekipleri ve risk değerlendirme ekibinde yer alan çalışan temsilcileri için tasarlandı. Dosya, ekibin çalışma aracıdır; risk değerlendirmesinin ekip tarafından yapılması gerekliliğinin yerine geçmez.
Risk Değerlendirme Tablosu – Fine-Kinney (Excel) İndirŞablonda Neler Var?
Dosya dört sayfadan oluşur:
1. Risk Tablosu (60 satır)
- Bölüm, faaliyet, tehlike, olası sonuç (risk), etkilenecek kişiler ve mevcut önlemler sütunları.
- Olasılık, Frekans ve Şiddet sütunlarında açılır liste; seçiminize göre O, F ve Ş sayısal değerleri otomatik gelir.
- Risk Skoru = O × F × Ş formülüyle hesaplanır.
- Risk Sınıfı iç içe EĞER formülüyle belirlenir ve renk koduyla gösterilir.
- Eylem Önceliği risk sınıfına göre otomatik yazılır.
- Önerilen önlem, sorumlu, termin ve durum sütunları; Kalan Gün sütunu termini geçen aksiyonları kırmızıya boyar.
2. Parametreler
- Olasılık, frekans ve şiddet ölçeklerinin açıklamalı değerleri.
- Risk sınıfı alt sınırları (giriş hücresi olarak; ekibiniz farklı sınırlar kullanıyorsa değiştirilebilir).
- Yenileme takibi: işyeri tehlike sınıfı, son değerlendirme tarihi, sonraki yenileme tarihi, kalan gün ve hatırlatma durumu.
- Değerlendirme ekibi listesi.
3. Özet: risk sınıflarına göre dağılım, en yüksek skor, açık, devam eden, tamamlanan ve termini geçmiş aksiyon sayıları ile sonraki yenileme tarihi.
4. Nasıl Kullanılır: adım adım kullanım talimatı.
Şablondaki ölçek değerleri ve sınıf sınırları:
| Risk Skoru | Risk Sınıfı | Eylem Önceliği |
|---|---|---|
| 400 ve üzeri | Tolerans gösterilemez | Derhal önlem, faaliyet durdurulur |
| 200 – 400 | Esaslı risk | Kısa vadede önlem |
| 70 – 200 | Önemli risk | Önlem planlanır ve takip edilir |
| 20 – 70 | Olası risk | Gözetim altında tutulur |
| 20'nin altı | Kabul edilebilir | Mevcut önlemler sürdürülür |
Nasıl Kullanılır?
- Parametreler sayfasında işyerinizin tehlike sınıfını ve son risk değerlendirmesi tarihini girin.
- Risk Tablosu sayfasındaki dört örnek satırı silin veya üzerine yazın.
- Her bölüm için faaliyetleri ve tehlikeleri listeleyin; tehlike ile risk sütunlarını birbirinden ayırarak yazın.
- Olasılık, frekans ve şiddeti açılır listeden seçin. Skor ve sınıf otomatik hesaplanır.
- Yüksek sınıflardan başlayarak önlem, sorumlu ve termin belirleyin.
- Önlemler tamamlandığında durumu güncelleyin ve riski yeniden puanlayarak kalan riskin kabul edilebilir düzeye indiğini kontrol edin.
- Özet sayfasını İSG kurulu ve yönetim toplantılarında rapor olarak kullanın.
Fine-Kinney'in L tipi matris gibi diğer yöntemlerle karşılaştırması için risk analiz yöntemleri yazımızı okuyabilirsiniz.
Yasal Çerçeve ve Dikkat Edilecekler
6331 sayılı Kanun, risk değerlendirmesi yapma veya yaptırma yükümlülüğünü işverene verir. Değerlendirme; işveren veya vekili, İSG uzmanı, işyeri hekimi, çalışan temsilcisi ve destek elemanlarından oluşan bir ekiple yapılır. Şablondaki yenileme hatırlatması, tehlike sınıfına göre şu periyotlarla çalışır:
| Tehlike sınıfı | Yenileme periyodu |
|---|---|
| Çok tehlikeli | 2 yılda bir |
| Tehlikeli | 4 yılda bir |
| Az tehlikeli | 6 yılda bir |
Bu süreler en geç yenileme sınırlarıdır. İşyerinin taşınması, yeni teknoloji veya ekipman, iş kazası, meslek hastalığı ya da ramak kala olayı gibi durumlarda değerlendirme süre beklenmeden yenilenmelidir. Ayrıntılar için risk değerlendirmesi yenileme süreleri rehberimize bakabilirsiniz.
Şablon genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; işletmenizin yapısına ve güncel mevzuata göre uyarlanmalıdır. Hukuki sonuç doğurabilecek konularda bir hukuk danışmanına başvurun.
Dosyayı Güncel Tutmak
Excel dosyası ancak düzenli güncellendiğinde değer üretir. Her ramak kala bildirimi, iş kazası veya yeni ekipman alımından sonra ilgili satırın gözden geçirilmesi, yenileme tarihine kadar beklemekten çok daha etkilidir. Dosyanın tek bir "ana kopyası" olmasına ve kimin ne zaman değişiklik yaptığının kayda geçmesine dikkat edin; birden fazla sürümün dolaşması, hangi değerlendirmenin geçerli olduğu konusunda karışıklık yaratır.
Sık Yapılan Hatalar
- Tehlike ile riski karıştırmak: "Islak zemin" tehlikedir; "kayıp düşme sonucu kırık" risktir. İkisi ayrı sütunlarda yazılmalıdır.
- Masa başında puanlamak: Sahayı görmeden ve çalışanlara sormadan yapılan puanlama gerçeği yansıtmaz.
- Önlemi yazıp takip etmemek: Termin ve sorumlu olmayan önlemler kâğıt üzerinde kalır.
- Kalan riski ölçmemek: Önlem sonrası yeniden puanlama yapılmazsa önlemin etkisi bilinmez.
- Yenileme tarihini kaçırmak: Parametreler sayfasındaki hatırlatma durumunu düzenli kontrol edin.
Şablonu İndirin
Risk Değerlendirme Tablosu – Fine-Kinney (Excel) İndirRisk değerlendirmesi sürecinizi, İSG dokümantasyonunuzu ve yasal yükümlülüklerinizi bütüncül bir şekilde ele almak için İK Partner'ın iş hukuku ve mevzuat uyumu danışmanlığı ekibiyle ücretsiz ilk görüşme planlayabilirsiniz.
