İkale Sözleşmesine İtiraza Cevap Yazısı Örneği ve İşveren Rehberi

Karşılıklı anlaşmayla sona erdirilen bir iş sözleşmesinden haftalar sonra, eski çalışanın "baskıyla imzalatıldı", "ek ödeme yapılmadı, ikale geçersiz" veya "işe geri dönmek istiyorum" diyen bir başvurusu gelebilir. İkale sözleşmesine itiraz geldiğinde işverenin vereceği cevap; teklifin nasıl yapıldığını, çalışana ne kadar düşünme süresi tanındığını ve işveren feshine göre hangi ek yararın sağlandığını belgeleriyle ortaya koymalıdır. Bu sayfadaki Word şablonu, bu üç kanıtı tablolar halinde düzenleyen ve altı seçenekli cevap metni sunan bir işveren yazısıdır.

İkalenin kurulma şartları için ikale sözleşmesi nedir rehberimize, sözleşmenin kendisi için ikale sözleşmesi örneği şablonumuza bakabilirsiniz. Bu yazı itiraz sonrasına odaklanır.

İkale Sözleşmesine İtiraza Cevap Nedir, Ne Zaman Kullanılır?

İkale (bozma) sözleşmesi, iş sözleşmesinin işçi ve işverenin karşılıklı iradesiyle sona erdirilmesidir. Kanunda ayrıca düzenlenmemiştir; geçerliliği Türk Borçlar Kanunu'nun genel hükümleri ve yerleşik yargı içtihatlarıyla değerlendirilir. Bu nedenle ikale, iş güvencesi hükümlerinin dolanılması için kullanıldığı şüphesiyle sıkı biçimde incelenir.

Çalışandan gelen itirazlar genellikle şu dört başlıkta toplanır:

• İrade sakatlığı: "İmzalamazsan tazminatsız çıkarılırsın" denildiği (korkutma) veya haklar konusunda yanıltıldığı (aldatma) iddiası,
• Makul yarar yokluğu: İşverenin teklifiyle yapılan ikalede yalnızca kıdem ve ihbar tazminatının ödendiği, ek bir yarar sağlanmadığı iddiası,
• Hesap farkı: Kıdem, ihbar veya izin ücretinin eksik hesaplandığı iddiası,
• İşe dönüş: Sözleşmenin geçersiz sayılarak eski işe dönme talebi.

Ayrıca henüz imzalanmamış bir ikale teklifini reddeden çalışana yazılı cevap vermek de önemlidir; şablonun F seçeneği bu durum için hazırlanmıştır.

Şablonda Neler Var?

Cevap yazısı (1. sayfa):

• Antet, sayı, tarih ve konu; çalışanın kimlik bilgileri, çalışma dönemi, ikale ve sona erme tarihleri, teklifi yapan taraf,
• İlgi satırı ve itirazın kısa özeti,
• Süreç tespit tablosu: yazılı teklif, teklif sahibi, düşünme süresi, danışma imkânı, ödemelerin sözleşmede kalem kalem gösterilmesi ve banka ile ödeme,
• Makul yarar karşılaştırma tablosu: işveren feshi halinde doğacak haklar ile ikale kapsamında ödenenlerin kalem kalem karşılaştırması ve ek yarar sütunu,
• Altı seçenek: A – İkale geçerlidir, B – Teklif çalışandan gelmiştir, C – Baskı ve yanıltma iddiasının reddi, D – Kısmi kabul ve fark ödemesi, E – İşe dönüş talebine cevap, F – İkale teklifinin reddinin kabulü,
• Arabuluculuğa açıklık, saklı haklar ve ek listesi.

İK iç kontrol listesi (2. sayfa): On adımlık liste ve TBK md. 39 hatırlatması.

Bu Talep Geldiğinde İşveren Ne Yapmalı?

1. İtirazın türünü ayırın. İrade sakatlığı, makul yarar, hesap farkı ve işe dönüş farklı cevaplar gerektirir; bir başvuruda birkaçı birlikte olabilir.
2. Teklif belgesini bulun. Teklifi kim yaptı? Çalışanın kendi dilekçesiyle başlayan bir süreç ile işverenin teklifiyle başlayan süreç farklı değerlendirilir. Yerleşik uygulamada işverenin teklifiyle yapılan ikalelerde çalışana makul bir yarar sağlanıp sağlanmadığı özellikle araştırılır.
3. Zaman çizelgesi çıkarın. Teklif tarihi, görüşme tarihleri, taslağın verilme tarihi ve imza tarihini sıralayın. Aynı gün içinde, aynı toplantıda verilip imzalatılan bir teklif, baskı iddiasını güçlendirir.
4. Makul yararı hesaplayın. İşveren feshi halinde çalışanın alacağı kıdem, ihbar ve izin ücretini hesaplayın; ikaleyle ödenenle karşılaştırın. Ek yararın somut ve ölçülebilir olması gerekir; iş güvencesi kapsamındaki çalışanlar için bu karşılaştırma işe iade riskinin değeri de düşünülerek yapılmalıdır.
5. Ödemeleri doğrulayın. Tüm ödemelerin banka aracılığıyla yapıldığını dekontlarla gösterin. İkale metninde ibra hükmü varsa, TBK md. 420 şartlarını ayrıca değerlendirin; bu konu için ibraname itirazına cevap yazısı şablonumuz yol gösterir.
6. Yazışmaları tarayın. İkale öncesinde çalışana gönderilen e-postalarda "kabul etmezsen performanstan çıkarılırsın" gibi ifadeler olup olmadığına bakın. Böyle bir yazışma varsa ret gerekçesi kurmadan önce hukuki görüş alın.
7. Süreleri takvime işleyin. Korkutma veya aldatma iddiası, öğrenme ya da etkinin kalktığı andan itibaren bir yıl içinde ileri sürülebilir (TBK md. 39). Geçersizlik iddiasının arkasından işe iade talebi gelebileceğini de hesaba katın; işe iade sürecinin işleyişi için işe iade davası nedir yazımıza bakabilirsiniz.
8. Sonucu seçin ve gönderin. Tabloları doldurduktan sonra uygun seçenekleri bırakın, cevabı noter veya KEP ile iletin.

Örnek Metin

Konu: İkale sözleşmesine ilişkin başvurunuza cevap

İlgide kayıtlı başvurunuzda, [İkale Tarihi] tarihinde karşılıklı anlaşma ile imzalanan ikale sözleşmesinin baskı altında imzalatıldığını ve makul yarar sağlanmadığını ileri sürerek sözleşmenin geçersiz sayılmasını talep ettiğiniz görülmüştür.

İkale sözleşmesi, [Tarih] tarihli yazılı teklifin ardından [__] günlük düşünme süresi tanınarak, tarafınıza danışma imkânı verilerek ve karşılıklı serbest iradeyle imzalanmıştır. Yukarıdaki tabloda görüldüğü üzere, işveren feshi halinde doğacak haklarınızın üzerinde [Tutar] TL brüt ek ödeme yapılmış ve tüm ödemeler [Tarih] tarihinde banka aracılığıyla hesabınıza yatırılmıştır.

Görüşmeler [Tarih] ve [Tarih] tarihlerinde yapılmış, sözleşme taslağı imzadan [__] gün önce tarafınıza verilmiş ve ödeme kalemleri yazılı olarak açıklanmıştır. İddianızı destekleyen somut bir olgu veya belge sunulmamıştır.

Uyuşmazlığın dava yoluna gitmeden çözülmesi amacıyla arabuluculuk görüşmesine katılmaya hazır olduğumuzu bildiririz. Her türlü yasal hakkımız saklıdır.

Nasıl Doldurulur?

1. Kimlik ve tarih alanlarını doldurun. "İkale teklifini yapan taraf" alanını belgeye dayanarak yazın.
2. Süreç tablosunu doldurun. Her satır için kanıtın adını ve tarihini girin; kanıt yoksa "Yok" kutusunu dürüstçe işaretleyin. Bu tablo, cevabın inandırıcılığını belirler.
3. Makul yarar tablosunu hesaplayın. Brüt tutarları kullanın; ek ödemenin neyin karşılığı olduğunu açıklayın.
4. Seçenekleri birleştirin. A veya B ana gerekçedir; C baskı iddiası varsa eklenir; D fark varsa, E işe dönüş talebi varsa kullanılır. F yalnızca imzalanmamış teklifin reddinde tek başına kullanılır.
5. Ekleri hazırlayın. Teklif yazısı, imzalı sözleşme, dekontlar ve varsa çalışanın talep dilekçesini ekleyin.
6. Hukuki kontrol ve tebliğ. Metni hukuk danışmanınızla son kez gözden geçirip noter veya KEP ile gönderin.

Yasal Çerçeve ve Dikkat Edilecekler

Korkutma ile ilgili TBK md. 38/2 hükmü işveren açısından önemlidir: Örneğin gerçekten var olan bir disiplin sürecinin işletileceğini söylemek kendi başına korkutma sayılmaz; ancak bu durumdan aşırı bir menfaat sağlanmışsa korkutmanın varlığı kabul edilir. Görüşmelerde dilin nesnel, belgeye dayalı ve tehdit içermeyen olması bu yüzden önemlidir.

Sık Yapılan Hatalar

• İkale teklifini sözlü yapmak, aynı toplantıda imza almak ve düşünme süresi tanımamak.
• Yalnızca yasal kıdem ve ihbar tazminatını ödeyip bunu "ek yarar" gibi sunmak.
• Ödemelerin bir kısmını elden yapmak veya dekont saklamamak.
• İkale metnine genel bir ibra cümlesi koyup bunu kesin koruma sanmak.
• Teklifi reddeden çalışana karşı görev değişikliği, uyarı veya dışlama gibi tepkiler göstermek.
• İtiraza "imzan var" diyerek gerekçesiz cevap vermek.

Şablonu İndirin

Şablon genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki danışmanlık niteliği taşımaz. İkale uyuşmazlıkları büyük ölçüde somut olayın koşullarına göre değerlendirildiğinden, cevabı göndermeden önce somut durumunuz için uzman desteği alın. Arabuluculuk görüşmesine hazırlanıyorsanız arabuluculuk toplantısı işveren hazırlık listesi işinize yarayacaktır.

İşten çıkış ve ikale süreçlerinizi baştan uyuşmazlık riskini azaltacak biçimde kurgulamak için iş hukuku ve mevzuat uyumu hizmetimizden destek alabilirsiniz. Sorularınız için bizimle iletişime geçin.