İbraname İtirazına Cevap Yazısı: TBK 420 Kontrolü ve Word Şablonu

İşten ayrılan bir çalışan, aylar sonra imzaladığı ibranamenin geçersiz olduğunu ve alacaklarının eksik ödendiğini yazan bir dilekçe veya ihtarname gönderebilir. İbraname itirazına cevap yazısı, işverenin ibranameyi Türk Borçlar Kanunu md. 420'deki şartlar bakımından tek tek kontrol ettiğini, ödemeleri belgelediğini ve varsa farkı kabul ettiğini gösteren resmî yanıttır. Bu sayfadaki Word şablonu; şart kontrol tablosu, dört seçenekli cevap metni ve alacak mutabakat tablosunu bir arada sunar.

İbranamenin ne olduğu ve nasıl hazırlanması gerektiği için ibraname nedir ve ibraname nasıl düzenlenir yazılarımıza bakabilirsiniz. Burada odak, itiraz geldikten sonra işverenin ne yapacağıdır.

İbraname İtirazına Cevap Yazısı Nedir, Ne Zaman Kullanılır?

İbraname, çalışanın işverenden olan belirli alacaklarını aldığını ve bu alacaklar yönünden işvereni borçtan kurtardığını beyan ettiği belgedir. Ancak iş hukukunda ibranameye sıkı şartlar bağlanmıştır ve şartları taşımayan ibraname kesin olarak hükümsüzdür. Eski çalışanların itirazlarında genellikle şu iddialar yer alır:

• İbranamenin işten ayrılış günü veya birkaç gün sonra, bir aylık süre dolmadan imzalatıldığı,
• İbranamede "tüm haklarımı aldım" gibi genel bir ifade bulunduğu, alacak türlerinin ve tutarlarının yazılmadığı,
• Ödemenin bir kısmının elden yapıldığı veya hiç yapılmadığı,
• Ödenen tutarın gerçek hak tutarının altında kaldığı,
• İbranamenin baskı, tehdit veya yanıltma ile imzalatıldığı.

Cevap yazısı, itirazın hangi iddiaya dayandığını ayırır ve her birine belgeyle karşılık verir. Kontrolde ibranamenin gerçekten kusurlu olduğu anlaşılırsa, yazı aynı zamanda farkın ödenmesini ve uyuşmazlığın kapanmasını sağlayan bir araçtır.

Şablonda Neler Var?

Cevap yazısı (1. sayfa):

• Antet, sayı, tarih ve konu alanları; eski çalışanın kimlik, çalışma dönemi, fesih tarihi ve şekli, ibraname tarihi ve tebligat adresi,
• İlgi satırı ve itirazın kısa özeti,
• TBK md. 420 şart kontrol tablosu: yazılılık, bir aylık süre, tür ve miktarın açıkça belirtilmesi, noksansız ödeme ve banka aracılığıyla ödeme; her şart için durum ve dayanak belge sütunları,
• Dört seçenekli değerlendirme: A – İbraname geçerlidir, B – Makbuz hükmünde ödeme ve mahsup, C – Kısmi kabul ve fark ödemesi, D – İrade sakatlığı iddiasının reddi,
• Alacak mutabakat tablosu (Ek-1): kıdem, ihbar, yıllık izin, son dönem ücreti ve diğer kalemler için hak edilen, ödenen, dekont ve fark sütunları,
• Arabuluculuğa açık olunduğunu belirten kapanış ve saklı haklar cümlesi.

İK iç kontrol listesi (2. sayfa): Dokuz adımlık inceleme listesi ve TBK md. 420 hatırlatma notu.

Bu Talep Geldiğinde İşveren Ne Yapmalı?

1. İbraname aslını bulun. Fotokopi değil, imzalı asıl belgeyi ve ekli hesap dökümünü dosyadan çıkarın.
2. Tarihleri karşılaştırın. Fesih tarihi ile ibra tarihi arasında en az bir ay var mı? Ayrılış günü imzalatılan ibranameler bu şartı karşılamaz.
3. Kalemleri okuyun. Her alacağın türü ve tutarı ayrı ayrı yazılmış mı? Genel ifadeler, tür ve miktar şartını karşılamaz.
4. Dekontları eşleştirin. Ödemenin tamamı banka aracılığıyla mı yapılmış? Elden ödeme, makbuz hükmü için bile yeterli sayılmaz.
5. Hak tutarını yeniden hesaplayın. Kıdem süresi, giydirilmiş ücret, ihbar süresi, izin bakiyesi ve tavan değerlerini kontrol edin. Hesap yöntemi için kıdem ve ihbar tazminatı yazımız yol gösterir.
6. İbranameye girmeyen alacakları da düşünün. Fazla çalışma veya genel tatil gibi kalemler ibranamede yer almıyorsa, itirazın bunlara uzanma ihtimalini değerlendirin.
7. Sonucu seçin. Dört şart da tamam ve ödeme noksansızsa A; ödeme banka ile yapılmış ama tutar eksik veya şartlardan biri eksikse B ya da C; baskı iddiası varsa ek olarak D seçeneğini kullanın.
8. Farkı ödeyin, yeni ibra yerine arabuluculuğu düşünün. Fark ödemesinden sonra yeniden ibraname imzalatmak aynı tartışmaları doğurabilir. Kesin bir kapanış istiyorsanız arabuluculuk anlaşma belgesinin bağlayıcılığı yazımızdaki yolu değerlendirin.
9. Tebliğ edin ve dosyalayın. İtiraz ihtarnameyle geldiyse cevabı noter veya KEP aracılığıyla gönderin.

Örnek Metin

Konu: İbranameye itirazınıza cevap

İlgi: [Noterlik] [Yevmiye No] yevmiye numaralı ihtarnameniz.

İlgide kayıtlı başvurunuzda, [İbraname Tarihi] tarihli ibranamenin geçersiz olduğunu ileri sürerek alacaklarınızın ödenmesini talep ettiğiniz görülmüştür. Başvurunuz; ibraname aslı, ödeme dekontları, ücret hesap pusulaları ve özlük dosyanız esas alınarak incelenmiştir.

İbranamede yer alan [Tutar] TL, [Tarih] tarihinde banka aracılığıyla tarafınıza ödenmiştir. Türk Borçlar Kanunu md. 420/3 uyarınca bu belge, en azından içerdiği miktarla sınırlı olarak makbuz hükmündedir ve ödenen tutar, talep edebileceğiniz alacaklardan mahsup edilir.

Yapılan kontrolde [Alacak Kalemi] kaleminin eksik hesaplandığı tespit edilmiştir. [Tutar] TL brüt fark, yasal kesintiler yapıldıktan sonra [Tarih] tarihinde banka hesabınıza ödenecektir. Diğer kalemlere ilişkin talebiniz yerinde görülmemiştir.

Uyuşmazlığın dava yoluna gitmeden çözülmesi amacıyla, talep etmeniz halinde arabuluculuk görüşmesine katılmaya hazır olduğumuzu bildiririz. Her türlü yasal hakkımız saklıdır.

Nasıl Doldurulur?

1. Çalışan ve sözleşme bilgilerini girin. Fesih tarihi ve fesih şeklini özlük dosyasıyla birebir aynı yazın.
2. Şart tablosunu doldurun. Her satırda "Var" veya "Yok" kutusunu işaretleyin ve belgenin adını, tarihini, numarasını yazın. Tablo, kararınızın gerekçesidir.
3. Tek bir ana seçenek bırakın. A ile B birbirini dışlar; C, B ile birlikte kullanılabilir; D ise baskı iddiası varsa eklenir.
4. Mutabakat tablosunu tamamlayın. Brüt tutarları kullanın ve her ödemenin dekontunu ekleyin.
5. Kapanış paragrafını kontrol edin. Arabuluculuk cümlesini uyuşmazlık stratejinize göre koruyun veya çıkarın.
6. Hukuki kontrol ve tebliğ. Yazıyı hukuk danışmanınızla gözden geçirip noter veya KEP ile gönderin.

Yasal Çerçeve ve Dikkat Edilecekler

Yargıtay'ın yerleşik uygulaması ibranameleri dar yorumlar ve iş ilişkisi devam ederken ya da sona erdiği anda alınan ibra beyanlarına şüpheyle yaklaşır. Bu nedenle ibranameyi tek başına güçlü bir savunma aracı olarak görmek yerine, ödemelerin doğru hesaplanıp bankadan yapıldığını gösteren dekontları asıl delil olarak düşünün.

Sık Yapılan Hatalar

• Çıkış günü, ödeme yapılmadan önce ibraname imzalatmak.
• İbranameye "hiçbir alacağım kalmamıştır" gibi genel bir cümle yazıp kalemleri belirtmemek.
• Ödemenin bir kısmını elden yapmak veya çek ile ödeyip banka kaydı bırakmamak.
• İtiraz geldiğinde hak tutarını yeniden hesaplamadan "ibraname var" diyerek talebi reddetmek.
• Fark ödemesinden sonra aynı kusurlarla yeni bir ibraname imzalatmak.
• Baskı iddiasını cevapsız bırakmak veya iddiayı küçümseyen bir dil kullanmak.

Şablonu İndirin

Şablon genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki danışmanlık niteliği taşımaz. İbranamenin geçerliliği somut olaya göre değerlendirilir; cevabı göndermeden önce somut durumunuz için hukuk danışmanınızdan destek alın. Çalışandan gelen ihtarnamelere genel yaklaşım için çalışandan gelen ihtarnameye cevap yazımızı da okuyabilirsiniz.

Çıkış süreçlerinizi, ödeme ve belge düzeninizi uyuşmazlık riskini azaltacak şekilde kurgulamak için iş hukuku ve mevzuat uyumu hizmetimizden yararlanabilirsiniz. Sorularınız için bizimle iletişime geçin.