Bir fesih kararı aceleyle verilebilir: bir öfke anında, eksik bilgiyle ya da sonradan yanlış olduğu anlaşılan bir değerlendirmeyle. Benzer şekilde çalışan da istifa dilekçesini verdikten birkaç gün sonra fikrini değiştirebilir. Bu durumlarda akla gelen ilk soru, feshin geri alınması mümkün olup olmadığıdır. Cevap, feshin hukuki niteliğinde gizlidir ve işverenler için önemli pratik sonuçlar doğurur.
Fesih, Türk hukukunda bozucu yenilik doğuran bir hak olarak kabul edilir. Bu tür haklar, kullanıldıkları ve karşı tarafa ulaştıkları anda hukuki sonucunu doğurur. Bu nedenle fesih bildiriminin tek taraflı olarak geri alınması kural olarak mümkün değildir. Ancak karşı tarafın kabulüyle iş ilişkisi devam ettirilebilir. Bu yazıda kuralın ayrıntılarını, istisnaları ve geri alma sürecinin nasıl belgeleneceğini ele alıyoruz.
Feshin Geri Alınması: Temel Kural
| Durum | Sonuç |
|---|---|
| Bildirim karşı tarafa henüz ulaşmadı | Bildirim geri çekilebilir (geri alma beyanı bildirimle aynı anda veya önce ulaşmalı) |
| Bildirim karşı tarafa ulaştı | Tek taraflı geri alınamaz; fesih hüküm doğurmuştur |
| Bildirim ulaştı, karşı taraf geri almayı kabul etti | Taraflar iş ilişkisini sürdürebilir; bu, yeni bir anlaşma niteliğindedir |
| Bildirim ulaştı, karşı taraf kabul etmedi | Fesih geçerliliğini korur; sonuçları ona göre değerlendirilir |
Kural her iki taraf için de geçerlidir. İşveren verdiği fesih bildirimini, çalışan da verdiği istifa dilekçesini, karşı tarafa ulaştıktan sonra tek başına geri alamaz.
Bildirimli Fesihte İhbar Süresi İçinde Geri Alma
İşveren ihbar süresi vererek fesih yaptığında, sözleşme ihbar süresinin sonunda sona erer. Ancak fesih iradesi bildirimin ulaşmasıyla kesinleşmiştir. Bu nedenle ihbar süresi devam ederken de işveren fesih bildirimini tek taraflı olarak geri alamaz. Çalışan geri almayı kabul ederse iş ilişkisi devam eder.
Uygulamada işverenin ihbar süresi içinde "feshi geri alıyoruz, çalışmaya devam edin" demesi, çalışanın kabulüne bağlıdır. Çalışan kabul etmezse sözleşme ihbar süresinin sonunda sona erer ve fesih sonuçları (kıdem, ihbar, kullanılmamış izin ücreti) doğar.
İşe İade ve İşe Davet ile Farkı
Feshin geri alınması, işe iade sürecindeki işe davet ile karıştırılmamalıdır. İşe iade kararı kesinleştikten veya arabuluculukta işe iade konusunda anlaşma sağlandıktan sonra işverenin çalışanı işe başlatması ayrı kurallara tabidir. Fesihten sonra, henüz işe iade süreci başlamadan veya devam ederken işverenin çalışanı kendiliğinden işe davet etmesi ise yargı uygulamasında farklı biçimlerde değerlendirilebilir. Bu davetin samimi olup olmadığı, aynı koşullarla yapılıp yapılmadığı ve çalışanın daveti reddetmesinin sonuçları somut olaya göre incelenir. Bu nedenle böyle bir adımı atmadan önce hukuk danışmanınızla görüşmeniz önerilir.
Geri Alma Kabul Edilirse Yapılacaklar
Taraflar fesihten vazgeçme konusunda anlaşırsa, iş ilişkisinin kesintisiz devam ettiğini gösterecek şekilde belgeleme yapılmalıdır:
- Yazılı mutabakat: Fesih bildiriminin geri alındığını ve çalışanın bunu kabul ettiğini, iş sözleşmesinin önceki koşullarla kesintisiz devam ettiğini belirten bir metin hazırlayın ve iki tarafa imzalatın.
- SGK kayıtları: İşten ayrılış bildirgesi henüz verilmediyse vermeyin. Verildiyse, bildirgenin iptali veya düzeltilmesi için SGK prosedürlerini ve mali müşavirinizi kontrol edin.
- Ödemeler: Kıdem tazminatı veya ihbar tazminatı ödendiyse, bu ödemelerin nasıl değerlendirileceğini (iade veya mahsup) yazılı olarak kararlaştırın. Ödenmiş tazminat iade edilmezse kıdem süresinin hesabında tartışma doğabilir.
- Özlük dosyası: Fesih bildirimi, geri alma mutabakatı ve ilgili yazışmaları birlikte saklayın.
- Kesintisizlik: Çalışanın fiilen işe devam ettiği günleri kayıt altına alın; arada boşluk oluşmamasına dikkat edin.
Örnek mutabakat metni iskeleti
"[Tarih] tarihinde tebliğ edilen fesih bildirimi, işveren tarafından geri alınmış ve çalışan [Ad Soyad] tarafından bu durum kabul edilmiştir. Taraflar, iş sözleşmesinin [ilk işe giriş tarihi] tarihinden itibaren mevcut koşullarla ve kesintisiz olarak devam ettiğini, fesih bildiriminin hiçbir hukuki sonuç doğurmadığını kabul ve beyan eder."
İstifanın Geri Alınması
Çalışanın istifa dilekçesini geri almak istemesi de aynı kurala tabidir. İstifa işverene ulaştıktan sonra çalışan tek taraflı olarak geri alamaz. İşveren geri alma talebini kabul ederse yukarıdaki belgeleme adımları uygulanmalıdır. İşveren talebi kabul etmezse istifa sonuçlarını doğurur.
İstifanın baskı veya yanıltma altında verildiği iddiası ise ayrı bir konudur. Bu durumda geri alma değil, istifanın irade sakatlığı nedeniyle geçersizliği tartışılır. İstifa süreçlerinde dikkat edilecek noktalar için istifa sürecinde işverenin dikkat etmesi gerekenler yazımıza bakabilirsiniz.
Örnek Senaryo
Bir şirkette bölüm müdürü, ekip içi bir tartışmanın ardından bir çalışana sözlü olarak "yarından itibaren gelme" der; ertesi gün İK, durumu öğrenerek çalışanı arar ve işe devam etmesini ister. Bu senaryoda sözlü bir fesih beyanının çalışana ulaşmış olup olmadığı, beyanı yapan kişinin fesih yetkisinin bulunup bulunmadığı ve çalışanın geri dönüşü kabul edip etmediği belirleyici olur. Çalışan dönmeyi kabul ederse, iş ilişkisinin kesintisiz devam ettiğini gösteren yazılı bir mutabakat yapılmalıdır. Kabul etmezse, sözlü feshin sonuçları değerlendirilmelidir. Bu tür riskleri önlemek için fesih yetkisinin kimlerde olduğunu yazılı olarak belirlemek ve yöneticileri bu konuda bilgilendirmek gerekir.
Önleyici Öneriler
- Fesih yetkisini yazılı bir yetki matrisiyle belirleyin; yöneticilerin sözlü fesih beyanlarında bulunmamasını sağlayın.
- Fesih kararlarını en az bir İK ve bir hukuk kontrolünden geçirin.
- Fesih bildirimini tebliğ etmeden önce gerekçeyi, sürelerin hesabını ve ödemeleri son kez gözden geçirin.
- Duygusal gerginlik anında fesih kararı vermekten kaçının.
İK Partner ile Kararlarınızı Sağlam Temellere Oturtun
Geri alınamayan bir fesih kararı, ancak önceden doğru kurgulandığında güvenlidir. İK Partner olarak fesih kararlarınızı, bildirimden önce hukuki ve usul açısından gözden geçiriyoruz. İş hukuku ve mevzuat uyumu hizmetimiz hakkında ücretsiz ilk görüşme için bizimle iletişime geçin.
Not: Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; mevzuat ve yargı uygulaması değişebilir. Somut durumlar için hukuk danışmanınıza başvurun.
