Ulusal bayram ve genel tatil günleri (kısaca UBGT), bordroda en çok soru üreten günlerdir: Kim çalışacak, onay gerekiyor mu, arife günü nasıl hesaplanır, tatil yıllık izne denk gelirse ne olur? Ulusal bayram genel tatil ücreti hesaplama, bu günlerde çalışmayan çalışana ödenecek tatil ücretinin ve çalışan çalışana ödenecek ek ücretin, ücret türüne ve somut duruma göre belirlenmesidir.
Bu rehber, tek bir formülü tekrar etmek yerine on farklı senaryoyu aynı temsilî çalışan üzerinden hesaplar. Hangi günlerin UBGT olduğunu ve temel kuralı ulusal bayram ve genel tatilde çalışma ücreti yazımızda bulabilirsiniz. Yaklaşan 28–29 Ekim Cumhuriyet Bayramı da örneklerin takvim dayanağıdır: 2026'da 28 Ekim Çarşamba (arife, saat 13.00'ten itibaren yarım gün) ve 29 Ekim Perşembe gününe denk gelir.
Kanuni Çerçeve
| Hüküm | Kural |
|---|---|
| İş Kanunu md. 44 | UBGT'de çalışılıp çalışılmayacağı TİS veya iş sözleşmesiyle kararlaştırılır; hüküm yoksa işçinin onayı gerekir |
| İş Kanunu md. 47 | Çalışmayan işçiye o günün ücreti tam ödenir; çalışan işçiye ayrıca çalışılan her gün için bir günlük ücret ödenir |
| İş Kanunu md. 49 | Saat ücretlide tatil günü ücreti saat ücretinin 7,5 katıdır; aylık ücretliye UBGT'de çalıştığı her gün için ayrıca bir günlük ücret ödenir |
| İş Kanunu md. 50 | Fazla çalışma ücreti, prim ve sosyal yardımlar tatil ücretine katılmaz |
| İş Kanunu md. 56 | Yıllık izne rastlayan UBGT günleri izin süresinden sayılmaz |
| İş Kanunu md. 64 | Tatillerden önce veya sonra işyerinin tatil edilmesi hâlinde telafi çalışması yaptırılabilir; tatil günlerinde telafi yaptırılamaz |
Onay şartı: hesaptan önce gelen adım
Md. 44'e göre iş sözleşmesinde veya toplu iş sözleşmesinde UBGT çalışmasına ilişkin hüküm yoksa, çalışanı bu günlerde çalıştırmak için onayını almanız gerekir. Onayın her tatil öncesinde yazılı alınması ispat açısından en güvenli yoldur. Bunun için genel tatil çalışma onay formu şablonumuzu kullanabilirsiniz. Sözleşmede hüküm yokken onay vermeyen çalışanın bu nedenle disiplin yaptırımına konu edilmesi hukuka aykırılık riski taşır.
Temsilî Çalışan ve Temel Değerler
Senaryolarda kullanılan değerler yuvarlak ve temsilîdir:
| Kalem | Hesap | Tutar |
|---|---|---|
| Aylık brüt ücret | — | 54.000 TL |
| Günlük brüt ücret | 54.000 ÷ 30 | 1.800 TL |
| Saatlik brüt ücret (uygulamada yaygın yöntem) | 54.000 ÷ 225 | 240 TL |
| Yarım günlük ücret | 1.800 ÷ 2 | 900 TL |
10 Senaryoda UBGT Ücreti
| No | Senaryo | Hesap | Ek ödeme |
|---|---|---|---|
| 1 | Aylık ücretli, 29 Ekim'de çalışmadı | Tatil ücreti aylığa dahil | 0 TL |
| 2 | Aylık ücretli, 29 Ekim'de tam gün çalıştı | 1 × 1.800 | 1.800 TL |
| 3 | Aylık ücretli, 28 Ekim arifesinde 13.00'ten sonra çalıştı | 0,5 × 1.800 | 900 TL |
| 4 | Aylık ücretli, hem arife öğleden sonrası hem 29 Ekim'de çalıştı | 1,5 × 1.800 | 2.700 TL |
| 5 | Günlük ücretli (1.800 TL), tatilde çalışmadı | 1 × 1.800 (tatil ücreti) | 1.800 TL |
| 6 | Günlük ücretli, tatilde çalıştı | 1.800 tatil + 1.800 çalışma | 3.600 TL |
| 7 | Saat ücretli (240 TL), tatilde çalışmadı | 240 × 7,5 | 1.800 TL |
| 8 | Aylık ücretli, tatil yıllık izne denk geldi | İzin 1 gün uzar | 0 TL |
| 9 | UBGT'de çalıştı ve aynı hafta 45 saati aştı | UBGT ücreti + fazla çalışma değerlendirmesi | 1.800 TL + fazla çalışma |
| 10 | 30 Ekim köprü günü işyeri kapatıldı | Ücret tam ödenir; telafi yaptırılabilir | Kesinti yok |
Aşağıda her senaryonun dikkat edilmesi gereken yönlerini açıklıyoruz.
Senaryo 1–2: Aylık ücretlide temel kural
Aylık ücret 30 günü ve içindeki tatil günlerini kapsar. Çalışmayan çalışanın aylığında değişiklik olmaz. Çalışan çalışana ise md. 47 ve md. 49 uyarınca aylığına ek olarak bir günlük ücret ödenir. Böylece 29 Ekim'de çalışan temsilî çalışanın ekim brüt ücreti 54.000 + 1.800 = 55.800 TL olur. Bu ek ödeme, uygulamada "çalışana toplam iki yevmiye" olarak da ifade edilir: bir yevmiye aylığın içindeki tatil ücreti, bir yevmiye çalışma karşılığıdır.
Senaryo 3–4: Arife yarım günü
Dinî bayramların ve Cumhuriyet Bayramı'nın arifesi saat 13.00'ten itibaren yarım gün tatildir. Arifenin sabahı normal iş günüdür; öğleden sonra çalışan çalışana yarım günlük ek ücret ödenir. Arifede tam gün çalışan temsilî çalışanın ek ödemesi 900 TL, hem arife öğleden sonrası hem 29 Ekim'de çalışanın ek ödemesi 2.700 TL'dir. Arife öğleden sonrası için de md. 44'teki onay şartı geçerlidir.
Senaryo 5–7: Günlük ve saat ücretliler
Günlük ücretle çalışan işçiye, UBGT gününde çalışmasa bile o günün ücreti tam ödenir. Çalışırsa buna ek olarak bir günlük ücret daha ödenir; toplam 3.600 TL'dir. Saat ücretli çalışanın tatil günü ücreti md. 49 uyarınca saat ücretinin 7,5 katıdır. Temsilî çalışanda bu 240 × 7,5 = 1.800 TL eder; tatilde çalışırsa çalıştığı saatlerin ücreti ayrıca ödenir.
Yüzde usulünün uygulandığı işyerlerinde UBGT ücretleri işverence ödenir; servis yüzdesinden karşılanamaz.
Senaryo 8: Yıllık izne denk gelen tatil
Md. 56'ya göre yıllık izin süresine rastlayan ulusal bayram, hafta tatili ve genel tatil günleri izin süresinden sayılmaz. 26–30 Ekim haftasında beş iş günü izin kullanan çalışanın izninden 29 Ekim ve 28 Ekim'in yarım günü düşülmez; izin bu süre kadar uzar veya kalan izin bakiyesine eklenir. İzin hesaplamaları için yıllık izin hesaplama rehberi yazımıza bakabilirsiniz.
Senaryo 9: Fazla çalışma ile kesişme
UBGT ücreti bir günlük ek ödemedir; fazla çalışma ücretinin yerine geçmez. UBGT gününde yapılan çalışma da haftalık toplam çalışma süresine dahil edilir ve haftalık 45 saati aşan kısım için md. 41 uyarınca %50 zamlı fazla çalışma değerlendirmesi yapılır. Temsilî örnek: Pazartesi–çarşamba 7,5'er saat, perşembe (29 Ekim) 7,5 saat, cuma ve cumartesi 7,5'er saat çalışan çalışanın haftalık süresi 45 saattir; bu hafta fazla çalışma doğmaz, yalnızca 1.800 TL UBGT ücreti eklenir. Aynı çalışan pazar günü de 7,5 saat çalışırsa bu süre için ayrıca 7,5 × 240 × 1,5 = 2.700 TL fazla çalışma ücreti doğar. UBGT ile fazla çalışmanın aynı saatlerde çakıştığı durumların hesabında uygulamada farklı yaklaşımlar bulunabileceğinden, karmaşık vardiya düzenlerinde uzman görüşü alın. Genel hesap yöntemi için fazla mesai hesaplama rehberi yazımıza bakabilirsiniz.
Senaryo 10: Köprü günü ve telafi çalışması
29 Ekim 2026 Perşembe gününe denk geldiği için birçok işyeri 30 Ekim Cuma gününü köprü olarak tatil etmeyi düşünebilir. Bu durumda:
- Köprü günü işverenin kararıyla tatil edildiği için çalışanın ücretinden kesinti yapılmaz.
- Md. 64 uyarınca işveren, çalışılmayan bu süre için dört ay içinde telafi çalışması yaptırabilir.
- Telafi çalışması günlük en çok çalışma süresini aşmamak koşuluyla günde üç saatten fazla olamaz ve tatil günlerinde yaptırılamaz.
- Telafi çalışması fazla çalışma veya fazla sürelerle çalışma sayılmaz; zamlı ödenmez.
Temsilî plan: 7,5 saatlik köprü günü, kasım ayında üç iş gününe 2,5'er saat olarak dağıtılabilir. Telafi planını köprü kararıyla birlikte yazılı olarak duyurmanız, sonradan "telafi değil fazla mesaiydi" tartışmasını önler. Köprü ve bayram dönemlerindeki planlama için izin çakışmalarını önleme rehberi yazımız ek fikirler sunar.
Adım Adım UBGT Bordro Süreci
- Takvimi işleyin: Yılın UBGT günlerini ve arife yarım günlerini bordro ve vardiya takvimine yıl başında girin; dinî bayram tarihlerini resmî duyurulardan teyit edin.
- Çalışacak kadroyu belirleyin: Sözleşmede UBGT hükmü olmayan çalışanlardan yazılı onay alın.
- Puantajı ayrı kodlayın: UBGT çalışmasını normal günden ve hafta tatili çalışmasından ayrı bir kodla işaretleyin.
- Ücret türüne göre hesaplayın: Aylık, günlük veya saat ücretli ayrımını yapın; prim ve fazla mesaiyi tatil ücretine katmayın.
- Haftalık toplamı kontrol edin: UBGT'li haftada 45 saat aşımı varsa fazla çalışmayı ayrıca hesaplayın.
- Bordroda ayrı kalem gösterin: Md. 37 uyarınca bayram ve genel tatil ücretleri hesap pusulasında ayrıca gösterilir.
- Ödemeyi bankadan yapın: Ödeme ve bordro tutarlarının eşleştiğini kontrol edin.
Sık Yapılan Hatalar
- Onaysız çalıştırmak: Sözleşmede hüküm yoksa onay şarttır.
- Aylık ücretliye ek ödeme yapmamak: "Zaten aylık alıyor" yaklaşımı md. 47 ve 49'a aykırıdır.
- Arifeyi tam gün saymak veya hiç saymamak: Arife saat 13.00'ten sonrası yarım gündür.
- Yıllık izinden UBGT gününü düşmek: Tatil günleri izin süresinden sayılmaz.
- Telafi çalışmasını tatil gününe koymak: Telafi çalışması tatil günlerinde yaptırılamaz.
- UBGT çalışmasını bordroda göstermemek: Kayıtsız çalışma, dava hâlinde tanık beyanına dayalı hesaplamaya yol açar.
Kapanış
Ulusal bayram genel tatil ücreti hesaplama, temel kural basit olsa da arife, izin, köprü ve fazla çalışma kesişmelerinde dikkat gerektirir. Takvimi yıl başında kurmak, onayları önceden toplamak ve UBGT çalışmasını puantajda ayrı kodlamak hataların büyük kısmını önler. Bordro ve puantaj süreçlerinizi gözden geçirmek isterseniz iş hukuku ve mevzuat uyumu hizmetimizden destek alabilir veya bizimle iletişime geçin.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki danışmanlık niteliği taşımaz. Örnek tutarlar temsilîdir; toplu iş sözleşmeniz daha elverişli hükümler içerebilir. Somut durumunuz için uzman desteği alın.
