İyi bir staj programının en değerli çıktısı, dönem sonunda "bu kişiyle çalışmaya devam etmeliyiz" dediğiniz stajyerdir. Ancak stajdan işe alım, stajyerin masasında kalmaya devam etmesi kadar basit değildir. Staj ilişkisi bir eğitim ilişkisidir; işe alımla birlikte taraflar arasında yeni bir hukuki ilişki, yani iş sözleşmesi başlar. Bu geçişin doğru belgelenmemesi, sigorta, kıdem ve işçilik alacakları açısından ileride sorun yaratabilir.
Uygulamada en sık karşılaşılan sorun, staj süresi bittiği halde öğrencinin "staja devam ediyor" görünümünde fiilen çalışmayı sürdürmesidir. Bu belirsiz dönem, hem sigorta hem de işçilik hakları açısından işvereni risk altına sokar.
Bu yazıda stajyeri işe alırken izlenecek hukuki adımları, dikkat edilmesi gereken süreleri ve sık yapılan hataları ele alıyoruz.
Staj ilişkisi ile iş ilişkisi arasındaki çizgi
Staj, 3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanunu kapsamında veya taraflar arasındaki anlaşmayla kurulan bir eğitim ilişkisidir; stajyer, 4857 sayılı İş Kanunu anlamında işçi değildir. İşe alım ise bir iş sözleşmesine dayanır ve işçiye kanunun tanıdığı tüm hakları beraberinde getirir.
| Konu | Staj dönemi | İşe alım sonrası |
|---|---|---|
| Hukuki ilişki | Eğitim amaçlı staj sözleşmesi | İş sözleşmesi |
| Sigorta | Statüye göre sınırlı kollar veya işveren bildirimi | Tam kapsamlı sigortalılık |
| Ödeme | Staj mevzuatına göre | En az asgari ücret düzeyinde ücret |
| Çalışma süresi | Eğitim planına bağlı | İş Kanunu çalışma süresi kuralları |
| İzin ve tazminat hakları | İşçi haklarına tabi değil | Yıllık izin, kıdem, ihbar vb. haklar |
2026 yılı için brüt asgari ücret aylık 33.030,00 TL'dir; işe alınan eski stajyere bu tutarın altında ücret ödenemez.
Stajdan işe alım adımları
- Statüyü netleştirin: Stajyer mezun oldu mu, yoksa öğrenciliği devam ediyor mu? Öğrenciliği devam eden biri de kısmi süreli veya tam süreli iş sözleşmesiyle çalışabilir; ancak bu artık staj değildir.
- Staj ilişkisini kapatın: Staj bitiş tarihini kayda geçirin, okulun değerlendirme formunu tamamlayın ve zorunlu stajda okulun sigorta çıkış işlemini teyit edin.
- İş teklifi yapın: Pozisyon, ücret, çalışma düzeni ve başlangıç tarihini içeren yazılı bir teklif sunun.
- İş sözleşmesi düzenleyin: Belirsiz veya belirli süreli, tam veya kısmi süreli sözleşme türünü işin niteliğine göre seçin.
- SGK işe giriş bildirgesi: Çalışanı işe başlatmadan önce SGK'ya bildirin.
- Özlük dosyası: Yeni bir özlük dosyası açın; işe giriş belgelerini tamamlayın.
- İSG ve oryantasyon: Staj döneminde verilen İSG eğitimi, yeni görevdeki riskleri kapsamıyorsa ek eğitim verin.
- KVKK: Çalışan aydınlatma metnini sunun; staj dönemine ait verilerin hangilerinin özlük dosyasına aktarılacağını belirleyin.
İş sözleşmesinin yazılı belgesini vermemek İş Kanunu md. 8 kapsamında idari para cezası gerektirir; bu ceza 2026 yılı için her işçi için 2.531 TL'dir. Sözleşme türlerinin ayrıntıları için iş sözleşmesi türleri yazımıza göz atabilirsiniz.
Teklif yazısında nelere yer verilmeli?
Stajyere yapılacak iş teklifinin yazılı olması, geçişin tarihini ve koşullarını netleştirir. Teklif yazısında en azından şu bilgilere yer verin:
- Pozisyon adı ve bağlı olunacak birim,
- Brüt ücret ve ödeme dönemi,
- Çalışma düzeni (tam veya kısmi süreli, haftalık çalışma süresi),
- İşe başlama tarihi ve staj bitiş tarihi,
- Varsa deneme süresi,
- Teklifin geçerlilik süresi ve kabul yöntemi.
Teklifin kabulünden sonra iş sözleşmesi bu koşullarla uyumlu olarak düzenlenmelidir.
Deneme süresi uygulanmalı mı?
İş Kanunu md. 15'e göre deneme süresi en çok 2 aydır; toplu iş sözleşmesiyle 4 aya kadar uzatılabilir. Stajyeri zaten birkaç ay boyunca tanıdığınız için deneme süresine ihtiyaç olup olmadığını değerlendirebilirsiniz. Ancak yeni pozisyonun sorumlulukları staj dönemindeki görevlerden farklıysa, deneme süresi taraflara karşılıklı değerlendirme imkânı verir. Deneme süresi uygulanacaksa iş sözleşmesine açıkça yazılmalıdır.
Staj süresi kıdeme ve izne sayılır mı?
Staj ilişkisi iş sözleşmesine dayanmadığından, genel kural olarak staj süresi kıdem tazminatı ve yıllık izin hesabında dikkate alınmaz; hizmet süresi iş sözleşmesinin başladığı tarihten itibaren hesaplanır. Bununla birlikte, stajın kâğıt üzerinde staj olduğu halde fiilen bir işçilik ilişkisine dönüştüğü durumlarda farklı bir değerlendirme yapılabilir. Bu nedenle staj ile işe başlangıç arasındaki geçişin tarihleriyle birlikte net biçimde belgelenmesi önemlidir.
Yıllık ücretli izin hakkı açısından, işçinin işe başladığı günden itibaren deneme süresi de dahil en az bir yıl çalışmış olması gerekir; 1–5 yıl arası hizmette izin süresi 14 gündür, 18 yaş ve altı çalışanlar için en az 20 gündür.
Örnek senaryo: yaz stajından kısmi süreli çalışmaya
Üçüncü sınıf bir mühendislik öğrencisi, zorunlu yaz stajını bir yazılım şirketinde tamamlıyor. Şirket, öğrencinin okul dönemi boyunca haftanın belirli günlerinde çalışmaya devam etmesini istiyor. Şirket, staj bitiş tarihini kayda alıyor, okulun sigorta çıkışını teyit ediyor ve öğrenciyle kısmi süreli bir iş sözleşmesi imzalıyor. SGK işe giriş bildirgesini öğrenci çalışmaya başlamadan önce veriyor ve yeni bir özlük dosyası açıyor. Bu örnek senaryoda staj ile iş ilişkisi arasında hiçbir belirsiz dönem bırakılmıyor.
Sık yapılan hatalar
- Staj bittiği halde öğrenciyi aynı düzende çalıştırmaya devam etmek,
- Zorunlu staj sonrasında okulun sigortasının devam ettiğini varsaymak,
- Stajyerlikten çalışanlığa geçişte iş sözleşmesi düzenlememek,
- Eski stajyere staj dönemindeki ödeme düzeyinde ücret teklif etmek,
- Staj dosyasını özlük dosyası yerine kullanmak,
- İSG eğitimini yeni pozisyonun risklerine göre güncellememek.
Stajdan işe geçişi birlikte planlayalım
İK Partner, staj programınızı bir yetenek kanalına dönüştürmek için stajdan işe alım prosedürü, sözleşme şablonları ve geçiş kontrol listeleri hazırlar. İş hukuku ve mevzuat uyumu hizmetimiz hakkında bilgi almak ve ücretsiz ilk görüşme planlamak için bize ulaşın.
Not: Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; mevzuat değişebilir. Somut durumlarınız için hukuk danışmanınıza ve mali müşavirinize başvurun.
