Bir çalışanın performansı beklentinin altında kaldığında yöneticilerin önünde iki kolay ama riskli yol vardır: sorunu görmezden gelmek ya da aceleyle ayrılık konuşmak. Performans geliştirme planı (PIP — Performance Improvement Plan) üçüncü ve daha sağlıklı yoldur: beklentiyi netleştirir, çalışana destek sunar ve iyileşmeyi belirli bir süre boyunca ölçülebilir şekilde izler.
Hazırladığımız Word şablonu, planı adil ve belgelenebilir biçimde yürütmeniz için gereken tüm bölümleri içerir. Dili bilinçli olarak dengeli tutuldu: plan bir ceza değil, çalışanın başarılı olması için yapılandırılmış bir destek süreci olarak kurgulandı. İK uzmanları ve performans sorunu yaşanan ekiplerin yöneticileri için hazırlandı.
Performans Geliştirme Planı (Word) İndirŞablonda Neler Var?
- Çalışan ve plan bilgileri: sicil, unvan, yönetici, İK sorumlusu, plan başlangıç ve bitiş tarihi, plan süresi.
- 1. Planın amacı: planın destek amacını ve çalışanın görüş bildirme hakkını açıklayan hazır metin.
- 2. Beklenen ve gözlenen performans: her performans alanı için beklenen standart, veriyle desteklenen gözlem ve kaynak belge; iki doldurulmuş örnek satır.
- 3. Önceki görüşmeler: beklentinin daha önce hangi tarihlerde ve hangi yollarla iletildiğinin kaydı.
- 4. Ölçülebilir hedefler: hedef, başarı ölçütü, plan ortası ara hedefi ve son tarih.
- 5. Destek ve kaynaklar: eğitim, koçluk, araç / sistem erişimi, iş yükü düzenlemesi; her biri için sorumlu ve tarih.
- 6. Takip görüşmeleri: ara ve kapanış görüşmeleri için ilerleme özeti, çalışanın görüşü ve paraf alanları.
- 7. Çalışanın görüşleri ve 8. Plan sonu değerlendirmesi: dört olası sonuç ve gerekçe alanı.
- İmza alanları ve hukuki hatırlatma kutusu.
Planın Akışı
| Aşama | Ne yapılır? | Belge |
|---|---|---|
| Hazırlık | Veriler toplanır, önceki geri bildirimler derlenir, hedefler taslak hale getirilir | Bölüm 2 ve 3 |
| Açılış görüşmesi | Plan çalışanla birlikte okunur, hedefler ve destek netleştirilir, imzalar alınır | Bölüm 1, 4 ve 5 |
| Takip | Belirlenen sıklıkta görüşmeler yapılır, ilerleme ve engeller yazılır | Bölüm 6 |
| Kapanış | Hedefler başarı ölçütlerine göre değerlendirilir, sonuç yazılı paylaşılır | Bölüm 8 |
Plan süresi işin niteliğine göre belirlenir; sonuçların görünür hale gelmesi için yeterli, ama belirsizliği uzatmayacak kadar kısa olmalıdır. Şablonda süre yer tutucu olarak bırakıldı.
Açılış görüşmesinin tonu, planın kaderini büyük ölçüde belirler. Görüşmeye veriler ve somut örneklerle hazırlıklı gelin, çalışanın bakış açısını dinlemeye zaman ayırın ve planın amacının çalışanın başarılı olması olduğunu açıkça söyleyin. İK temsilcisinin görüşmede bulunması, sürecin tutarlılığını ve kayıt düzenini güçlendirir.
Nasıl Kullanılır?
- Planı başlatmadan önce sorunun gerçekten bir performans açığı olup olmadığını değerlendirin; rol tanımının belirsizliği, kaynak eksikliği veya sağlık gibi etkenleri ayırın.
- Bölüm 2'yi ölçülebilir verilerle doldurun. "İlgisiz" gibi kişilik yorumları yerine tarih, sayı ve somut örnek kullanın.
- Hedefleri çalışanın kontrolünde olan ve plan süresi içinde ulaşılabilir sonuçlar olarak yazın.
- Sağlayacağınız desteği somutlaştırın; desteği verilmeyen bir planın adil olduğunu savunmak zordur.
- Açılış görüşmesinde planı birlikte okuyun; çalışanın görüşlerini Bölüm 7'ye yazmasına fırsat verin ve bir nüshasını teslim edin.
- Takip görüşmelerini aksatmayın ve her görüşmeyi aynı gün kayda geçirin.
- Plan sonunda sonucu başarı ölçütlerine göre değerlendirin ve yazılı olarak paylaşın.
Sürecin yönetsel boyutunu performans iyileştirme planı (PIP) nasıl uygulanır rehberimizde ayrıntılı olarak ele aldık.
Hukuki Çerçeve ve Dikkat Edilecekler
Performans geliştirme planı tek başına bir fesih gerekçesi değildir ve belirli bir sonucu garanti etmez. Ancak plan sonunda hedefler karşılanmaz ve iş ilişkisinin sona erdirilmesi gündeme gelirse, planın kayıtları önemli bir belge niteliği taşır. Bu noktada şu temel kurallar hatırlanmalıdır:
- İş güvencesi; 30 veya daha fazla işçi çalıştıran işyerlerinde, en az 6 aylık kıdemi olan ve belirsiz süreli sözleşmeyle çalışan işçiler için geçerlidir (işveren vekili istisnaları saklıdır).
- Verim veya davranış nedeniyle geçerli fesihten önce çalışanın savunmasının alınması gerekir.
- Fesih bildirimi yazılı olmalı ve fesih sebebi açık ve kesin biçimde belirtilmelidir.
- İşe iade talebinde, fesih bildiriminden itibaren 1 ay içinde arabulucuya başvuru zorunludur.
Konunun hukuki ayrıntıları için performans düşüklüğü nedeniyle fesih yazımızı inceleyebilirsiniz. Şablon genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; işletmenize ve güncel mevzuata göre uyarlanmalıdır. Fesih gündemdeyse veya hukuki sonuç doğuran bir belge hazırlıyorsanız mutlaka bir hukuk danışmanına başvurun.
Sık Yapılan Hatalar
- PIP'i ayrılık kararının formalitesi olarak kullanmak: Gerçek destek sunulmayan plan hem çalışanı hem işvereni korumaz.
- Ölçülemeyen hedefler: "Daha proaktif olmak" gibi ifadeler plan sonunda tartışma yaratır.
- Takip görüşmelerini kayda geçirmemek: Yazılı olmayan görüşme, sonradan ispatlanamaz.
- Çalışanın görüşünü almamak: Plan tek taraflı dikte edildiğinde güven kaybolur.
- Plan süresini belirsiz bırakmak: Bitiş tarihi olmayan plan, çalışan için sürekli bir tehdit algısına dönüşür.
Şablonu İndirin
Performans Geliştirme Planı (Word) İndirDüşük performans süreçlerini adil, ölçülebilir ve tutarlı şekilde yönetmek için İK Partner'ın performans yönetimi danışmanlığı ekibiyle ücretsiz ilk görüşme planlayabilirsiniz.


