Performans görüşmesinde konuşmanın tek yönlü ilerlemesi, yani yöneticinin değerlendirmesini okuyup çalışanın yalnızca dinlemesi, hem görüşmenin verimini hem de sonucun kabul görmesini düşürür. Öz değerlendirme formu, çalışanın dönem içindeki başarılarını, hedef gerçekleşmelerini, zorluklarını, yetkinliklerini ve gelişim taleplerini görüşmeden önce yazılı olarak ortaya koymasını sağlayan bir hazırlık belgesidir. Yönetici bu formu kendi değerlendirmesiyle karşılaştırır; farklar görüşmenin asıl gündemi olur.
Öz değerlendirmenin performans sistemi içindeki yerini performans değerlendirme nedir yazımızda ele aldık. Bu sayfa, formun içeriğine ve doğru kullanımına odaklanır.
Çalışan Öz Değerlendirme Formu (Word) İndirÖz Değerlendirme Formu Nedir, Ne Zaman Kullanılır?
Öz değerlendirme (self-assessment), çalışanın kendi performansını belirlenmiş ölçütlere göre değerlendirmesidir. Amaç çalışana kendi puanını verdirmek değil, yöneticinin göremediği katkıları, engelleri ve beklentileri görünür kılmaktır. Bir yönetici, ekibinin yaptığı her işi aynı ayrıntıda bilemez; öz değerlendirme bu bilgi boşluğunu kapatır.
Formu şu zamanlarda kullanabilirsiniz:
- Yıllık veya altı aylık performans değerlendirmesinden önce: Görüşmeden en az bir hafta önce gönderilerek.
- Deneme süresi sonunda: Yeni çalışanın ilk aylarını nasıl gördüğünü anlamak için.
- Proje kapanışlarında: Uzun bir projenin ardından bireysel katkıyı ve öğrenilenleri kayda geçirmek için.
- Terfi veya rol değişikliği değerlendirmelerinde: Çalışanın kendi hazırlığını nasıl gördüğünü anlamak için.
Şablonda Neler Var?
Formun ilk sayfası çalışan tarafından doldurulur; ikinci sayfa çalışan ipuçları ve yönetici kullanım notlarını içerir.
Genel bilgiler ve açıklama kutusu: Kimlik, dönem ve tarih alanlarının yanında, formun amacını ve öz değerlendirmenin performans puanını tek başına belirlemediğini anlatan bir bilgi notu.
1. Dönemin en önemli üç başarısı: Her başarı için sonucu ve etkisi ile kanıt veya veri sütunu. Kanıt sütunu, "çok çalıştım" türü genel ifadeler yerine somut sonuç yazılmasını teşvik eder.
2. Hedeflerin öz değerlendirmesi: Hedef, hedef değer, gerçekleşen, 1–5 öz puan ve açıklama. Altında puan skalasının açıklaması bulunur.
3. Zorluklar ve öğrenilenler: En önemli zorluk ve nasıl ele alındığı, farklı yapılsa daha iyi olacak konu ve çalışanın kontrolü dışındaki etkenler. Son soru, yöneticinin süreç ve kaynak sorunlarını fark etmesi için değerlidir.
4. Yetkinlik öz değerlendirmesi: Sonuç odaklılık, iletişim, takım çalışması, problem çözme, müşteri odaklılık, gelişime açıklık, liderlik ve şirkete özgü bir yetkinlik için davranış göstergesi, 1–5 onay kutuları ve örnek durum sütunu.
5. Gelişim talepleri: Gelişilmek istenen alan, önerilen yöntem, beklenen destek ve önümüzdeki dönem için önerilen hedefler.
6. Yöneticiye ve şirkete geri bildirim: Yöneticiden beklentiler ve çalışma ortamına ilişkin öneriler.
7. Genel öz değerlendirme: Beş seçenekli genel puan, kısa gerekçe, çalışan imzası ve yöneticinin teslim alma satırı.
İkinci sayfa: Çalışan için beş doldurma ipucu, yönetici için altı maddelik kullanım kontrol listesi ve gizlilik notu.
Nasıl Doldurulur?
- Formu zamanında gönderin. Yönetici formu görüşmeden en az bir hafta önce, teslim tarihiyle birlikte paylaşmalıdır.
- Hedef satırlarını önceden doldurun. Dönem başında belirlenen hedefleri ve hedef değerlerini İK veya yönetici forma aktarırsa çalışan doğrudan gerçekleşmeye odaklanır. Hedefler hedef belirleme ve takip formu ile tutuluyorsa oradan kopyalanabilir.
- Başarıları sonuçla yazın. "Yeni raporlama sistemini kurdum" yerine "Aylık kapanış raporunun hazırlanma süresini dört günden iki güne indirdim" gibi.
- Her puanı bir örnekle destekleyin. Yetkinlik tablosundaki "örnek durum" sütunu boş bırakılmamalıdır.
- Zorlukları dürüstçe yazın. Bu bölüm bir itiraf değil, gelişim planının girdisidir.
- Gelişim taleplerini somutlaştırın. "Eğitim almak istiyorum" yerine hangi alanda, hangi yöntemle ve hangi destekle.
- İmzalayıp teslim edin. Yönetici teslim tarihini forma yazar.
- Yönetici, kendi değerlendirmesini ayrı hazırlar. Öz değerlendirmeyi okumadan önce kendi notlarını tamamlaması, çapalama etkisini azaltır.
Temsilî bir örnek: Bir satın alma uzmanı, başarılar bölümüne yeni tedarikçi değerlendirme kriterlerini oluşturduğunu ve bunun sonucunda iade edilen malzeme sayısının belirgin şekilde azaldığını yazar; kanıt sütununa kalite biriminin aylık raporunu ekler. Zorluklar bölümünde talep birimlerinden gelen son dakika siparişlerinin planlamayı bozduğunu belirtir. Yönetici bu bilgiyle hem çalışanın katkısını daha doğru puanlar hem de sipariş sürecindeki sorunu üst yönetime taşır.
Örnek Cevaplar
Çalışanların en çok zorlandığı sorular için zayıf ve güçlü cevap örnekleri:
| Soru | Zayıf cevap | Güçlü cevap |
|---|---|---|
| Dönemin en önemli başarısı | Müşterilerle iyi ilişkiler kurdum | İki kilit müşterinin sözleşme yenilemesini zamanında tamamladım; yenileme görüşmelerinde ek hizmet paketi de sattım |
| Karşılaştığım zorluk | İş yükü çok fazlaydı | Yıl ortasında ekipten bir kişi ayrıldı; işleri önceliklendirip iki rutini otomatikleştirerek teslim tarihlerini korudum |
| Gelişmek istediğim alan | Kendimi geliştirmek istiyorum | Sunum becerimi geliştirmek için çeyrek sonu raporunu yönetim toplantısında kendim sunmak istiyorum |
| Yöneticimden beklentim | Daha fazla destek | Öncelikler değiştiğinde ekibe aynı gün bilgi verilmesi |
Dikkat Edilecekler
- Öz puan nihai puan değildir. Formdaki açıklama notu bunu çalışana baştan söyler. Nihai değerlendirme yöneticiye aittir; ancak bir puandan fazla fark varsa görüşmede gerekçesi konuşulmalıdır.
- Tutarlı ölçek kullanın. Formdaki 1–5 skalası performans değerlendirme formu ile aynı anlamda kullanılmalıdır.
- Gizliliği koruyun. Form kişisel değerlendirmeler içerir. Yalnızca yönetici, yetkili üst yönetici ve İK erişebilmeli; saklama süresi kişisel verileri koruma politikanıza uygun olmalıdır.
- Geri bildirimi cezalandırmayın. 6. bölümde yöneticiye yönelik eleştiri yazan çalışanın bundan olumsuz etkilenmemesi, formun güvenilirliğinin temelidir.
- Eşit uygulayın. Aynı değerlendirme döneminde aynı rol grubundaki tüm çalışanlara aynı form ve aynı süre verilmelidir.
Değerlendirmeyi çok yönlü hâle getirmek isterseniz öz değerlendirmeyi 360 derece geri bildirim ile birlikte kullanabilirsiniz.
Sık Yapılan Hatalar
- Formu görüşme sabahı göndermek; çalışan aceleyle, yüzeysel doldurur.
- Öz değerlendirmeyi okuduktan sonra yönetici puanını sorgusuz değiştirmek veya tamamen yok saymak.
- Hedef satırlarını boş göndermek; çalışan dönem başı hedeflerini hatırlamaya çalışır.
- Yetkinlikleri tanımsız bırakmak; "iletişim" herkes için farklı anlama gelir.
- Gelişim taleplerini kayda alıp hiçbir plana aktarmamak.
- Formu görüşmeden sonra İK'ya iletmemek.
Şablonu İndirin
Çalışan Öz Değerlendirme Formu (Word) İndirŞablon genel bilgilendirme amaçlıdır; yetkinlik listesini ve puan skalasını şirketinizin yetkinlik modeline göre uyarlayın. Öz değerlendirme, hedef ve yetkinlik bazlı değerlendirmeyi tutarlı bir performans sistemine dönüştürmek isterseniz performans yönetimi hizmetimizden destek alabilir veya bizimle iletişime geçin.


