İşten Ayrılış Bildirgesi (İngilizce: Employee Termination Notification, SGK), iş sözleşmesi herhangi bir nedenle sona eren sigortalının işten ayrılış tarihini, ayrılış nedenini gösteren çıkış kodunu ve son döneme ait gün ve kazanç bilgilerini işverenin kanuni süre içinde SGK'ya bildirdiği resmi belgedir. Sigortalının o işyerindeki kaydını kapatır.
Bildirge, çoğu zaman fesih sürecinin "son evrakı" gibi görülür. Oysa içerdiği çıkış kodu, ayrılan çalışanın işsizlik ödeneğinden kıdem tazminatına kadar pek çok hakkını etkileyen bir beyandır. İK ekipleri, bordro uzmanları ve hukuk danışmanları için bildirgenin doğru ve zamanında verilmesi, ayrılık sürecinin hukuken sağlam kapanmasının ön koşuludur.
İşten Ayrılış Bildirgesi Nedir? Kapsamı
İşten ayrılış bildirgesi nedir sorusunun yasal dayanağı 5510 sayılı Kanun'dur. Kanun, sigortalının işten ayrılışının belirli bir süre içinde SGK'ya bildirilmesini zorunlu tutar. Bildirgede genel olarak şu bilgiler yer alır:
- Sigortalının kimlik bilgileri ve işyeri sicili
- İşten ayrılış tarihi
- İşten çıkış nedeni (çıkış kodu)
- Ayrılış ayına ve gerektiğinde bir önceki aya ait prim gün sayısı ve prime esas kazanç
- Eksik gün bilgileri ve nedenleri
Ayrılış tarihi, bildirgenin en çok tartışılan alanlarından biridir. İhbar süresinin çalıştırılarak kullandırıldığı durumlarda sözleşme ihbar süresinin sonunda sona erer. İhbar süresine ait ücretin peşin ödendiği durumlarda ise sözleşme fesih bildirimiyle birlikte sona erer. Bu ayrım hem bildirgedeki tarihi hem de son bordroda bildirilecek gün ve kazanç bilgilerini etkilediği için fesih yazısıyla birlikte dikkatle ele alınmalıdır.
Bildirimin süresi ve belirli durumlardaki özel kurallar için güncel SGK düzenlemesi esas alınmalıdır. Adım adım nasıl verildiğini SGK işten ayrılış bildirgesi nasıl verilir rehberimizde ayrıntılı olarak anlattık.
Çıkış Kodu: Bildirgenin En Kritik Alanı
Çıkış kodu, ayrılış nedeninin SGK sistemindeki karşılığıdır. Sık kullanılan bazı kodlar şunlardır:
| Kod | Anlamı |
|---|---|
| 3 | İstifa |
| 4 | İşveren tarafından haklı sebep bildirilmeden fesih |
| 5 | Belirli süreli sözleşmenin sona ermesi |
| 8 | Emeklilik |
| 14 | Emeklilik için yaş dışında diğer şartların tamamlanması |
| 17 | İşyerinin kapanması |
| 22 | Diğer nedenler |
| 25 | İşçi tarafından işverenin ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırı davranışı nedeniyle fesih |
Kod; çalışanın işsizlik ödeneği başvurusunda İŞKUR'un değerlendirdiği veriler arasında yer alır. Ayrıca yeni işverenlerin ve yargı süreçlerinin baktığı bir kayıttır. Gerçeğe aykırı kod seçimi, çalışan açısından hak kaybı; işveren açısından ise hukuki ve idari risk anlamına gelir. Kodların genel çerçevesi için SGK çıkış kodları terimine göz atabilirsiniz.
Sık Yapılan Hatalar
- Kodun fesih belgesiyle uyuşmaması: Fesih yazısında işveren feshi görünürken bildirgede istifa kodunun seçilmesi.
- Ayrılış tarihinin yanlış girilmesi: İhbar süresinin kullandırıldığı durumlarda son çalışma günü ile sözleşmenin sona erdiği tarihin karıştırılması.
- Geç bildirim: Bildirgenin kanuni süreden sonra verilmesi ve buna bağlı idari para cezası riski.
- Eksik gün bilgisinin unutulması: Ayrılış ayındaki rapor veya ücretsiz izin günlerinin bildirilmemesi.
- "Diğer nedenler" kodunun gelişigüzel kullanılması: Belirsiz bir kodun, uyuşmazlık hâlinde işverenin aleyhine yorumlanabilmesi.
Sık Karıştırılan Kavramlar
- İşten ayrılış bildirgesi ve çalışma belgesi: Bildirge SGK'ya verilir. Çalışma belgesi ise İş Kanunu'nun 28. maddesi gereği işçiye verilir ve işin türünü ve süresini gösterir. Çalışma belgesi vermemek veya gerçeğe aykırı bilgi yazmak, 2026 yılı için her işçi için 2.531 TL idari para cezası gerektirir.
- İşten ayrılış bildirgesi ve fesih bildirimi: Fesih bildirimi taraflar arasındaki hukuki irade beyanıdır; bildirge ise bu sonucun SGK'ya bildirilmesidir.
- İşten ayrılış ve işe giriş bildirgesi: Biri sigortalılığı başlatır, diğeri o işyerindeki kaydı kapatır. Ayrıntı için işe giriş bildirgesi terimine bakabilirsiniz.
Örnek Senaryo
Bu senaryo örnek amaçlıdır. Bir perakende şirketi, performans sorunları nedeniyle bir satış danışmanının sözleşmesini ihbar süresi vererek feshediyor. Bordro ekibi, alışkanlıkla "diğer nedenler" kodunu seçmek üzereyken İK uzmanı fesih yazısını kontrol ediyor ve feshin işveren tarafından, haklı sebep bildirilmeden yapıldığını görüyor. Bildirge 4 koduyla veriliyor. Böylece çalışanın işsizlik ödeneği başvurusu sorunsuz ilerliyor ve şirket olası bir uyuşmazlıkta tutarsız kayıtlarla karşılaşma riskinden kurtuluyor.
İK Uygulamasında İpuçları
- Fesih belgesi, ibraname, çalışma belgesi ve işten ayrılış bildirgesini tek bir kontrol listesinde birlikte hazırlayın.
- Kod seçimini bordro ekibine bırakmadan önce İK ve gerekiyorsa hukuk danışmanıyla teyit edin.
- Ayrılış ayına ait izin, rapor ve fazla çalışma bilgilerini son bordroya eksiksiz yansıtın.
- Kod hatası fark edildiğinde düzeltme sürecini hemen başlatın.
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; fesih türü ve kod seçimi gibi somut durumlarda bir uzmana danışılması önerilir.
İK sözlüğündeki diğer terimler için İK Sözlüğü sayfamıza göz atabilirsiniz.
Ayrılık Sürecini Hatasız Kapatın
Bir ayrılık sürecinin hukuki sağlamlığı, çoğu zaman son evrakların tutarlılığına bağlıdır. İK Partner, iş hukuku ve mevzuat uyumu desteğiyle fesih ve bildirim adımlarınızı birlikte gözden geçirir. Ücretsiz ilk görüşme için iletişime geçebilirsiniz.
