İşsizlik Sigortası Primi (İngilizce: Unemployment Insurance Premium), işsizlik sigortası kapsamındaki çalışanların prime esas kazancı üzerinden, işçi ve işveren payı olarak hesaplanan ve her ay SGK'ya ödenen zorunlu primdir. 2026 yılında işçi payı %1, işveren payı %2 olarak uygulanır; buna devlet katkısı eklenir.
Prim, bordrodaki en küçük oranlı kesintilerden biridir; ama hatalı uygulandığında hem işçinin ileride ödenek hakkını hem de işverenin maliyet hesabını etkiler. Bordro uzmanları için oranın ne zaman uygulanıp ne zaman uygulanmadığını bilmek, İK yöneticileri için ise toplam işgücü maliyetinin bu kalemi nasıl içerdiğini görmek önemlidir.
İşsizlik Sigortası Primi Nedir? Temel Kurallar
İşsizlik sigortası primi nedir sorusunun dayanağı 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu'dur. Primin temel kuralları şöyle özetlenebilir:
- Prim, prime esas kazanç üzerinden hesaplanır; yani SGK primlerinin matrahı ile aynı tutar esas alınır.
- İşçi payı ücretten kesilir, işveren payı işverence karşılanır; ikisi birlikte SGK'ya ödenir.
- Prime esas kazancın alt ve üst sınırları işsizlik primi için de geçerlidir.
- İmalat sektöründeki 5 puanlık ve imalat dışındaki 2 puanlık prim indirimleri işveren SGK payına uygulanır; işsizlik sigortası işveren payını düşürmez.
- Emekli olup sosyal güvenlik destek primine tabi çalışanlardan işsizlik sigortası primi alınmaz.
Kısmi sigortalı olarak bildirilen bazı gruplar da (örneğin belirli stajyer statüleri) işsizlik sigortası kapsamı dışında kalabilir; bu durumlar için güncel SGK düzenlemesine bakılmalıdır.
Nasıl Hesaplanır? 2026 Örnekleri
2026 yılında prime esas kazancın aylık alt sınırı 33.030,00 TL, üst sınırı 297.270,00 TL'dir. Hesap şu formüle dayanır:
- İşçi payı = Prime esas kazanç × %1
- İşveren payı = Prime esas kazanç × %2
| Örnek | Prime esas kazanç | İşçi payı (%1) | İşveren payı (%2) | Toplam |
|---|---|---|---|---|
| Asgari ücretli | 33.030,00 TL | 330,30 TL | 660,60 TL | 990,90 TL |
| Brüt 40.000 TL | 40.000,00 TL | 400,00 TL | 800,00 TL | 1.200,00 TL |
| Brüt 400.000 TL (tavan uygulanır) | 297.270,00 TL | 2.972,70 TL | 5.945,40 TL | 8.918,10 TL |
Son satır önemli bir noktayı gösterir: Brüt ücret prim tavanını aştığında prim, ücretin tamamı üzerinden değil tavan üzerinden hesaplanır. 2026'da tavan, asgari ücretin 7,5 katından 9 katına çıkarıldığı için yüksek ücretlilerde işsizlik primi tutarı da önceki yıla göre artmıştır.
Bu örnekler kavramı göstermek içindir; gerçek bordroda ek ödemeler ve teşvikler sonucu değiştirebilir. Daha fazla güncel örnek için işsizlik sigortası primi 2026 rehberimizi inceleyebilirsiniz.
Primin Karşılığında Ne Elde Edilir?
Ödenen prim, işçinin ileride işsiz kalması hâlinde ödenek hakkının temelini oluşturur. Ödeneğe hak kazanmak için son 3 yılda en az 600 gün işsizlik sigortası primi ödenmiş olması gerekir. Ödenen prim günü arttıkça ödenek süresi de uzar: 600 gün için 180 gün, 900 gün için 240 gün, 1080 gün için 300 gün.
Bu nedenle işsizlik primi yalnızca bir kesinti değil, çalışanın gelecekteki olası bir işsizlik dönemine karşı biriktirdiği bir haktır. Primin eksik ya da hiç bildirilmemesi, çalışanın ödenek şartlarını sağlayamamasına yol açabilir. Kayıt dışı veya eksik gün bildirimi yapılan dönemler, işten ayrılış anında çalışanın beklemediği bir hak kaybı olarak ortaya çıkar.
Fonun sağladığı diğer imkânlar ve sistemin genel yapısı için işsizlik sigortası terimine göz atabilirsiniz.
Sık Karıştırılan Kavramlar
- İşsizlik sigortası primi ve SGK primi: Her ikisi de aynı matrah üzerinden hesaplanır ve birlikte ödenir; ancak işsizlik primi ayrı bir oranla hesaplanır ve ayrı bir fona aktarılır.
- İşsizlik primi ve prim indirimi: Prim indirimleri işveren SGK payına uygulanır, işsizlik primine değil.
- İşsizlik primi ve vergi: İşçinin ödediği SGK ve işsizlik primleri, gelir vergisi matrahının hesaplanmasında brüt ücretten düşülür.
Örnek Senaryo
Bu senaryo örnek amaçlıdır. Bir şirket, emekli olduktan sonra aynı görevde çalışmaya devam eden muhasebe müdürünü yanlışlıkla tüm sigorta kollarına tabi olarak bildirmeye devam ediyor ve işsizlik primi kesiyor. Birkaç ay sonra mali müşavir hatayı fark ediyor. Şirket, belge türünü düzeltip geçmiş dönemler için gerekli düzeltme belgelerini veriyor ve çalışandan fazladan kesilen tutarların iadesini planlıyor. Ardından emekli çalışanlar için işe girişte belge türünü kontrol eden bir adım ekliyor.
İK Uygulamasında İpuçları
- Bordro yazılımında emekli çalışanların belge türünü ve işsizlik primi durumunu doğru tanımlayın.
- Prim tavanını aşan ücretlerde hesaplamanın tavan üzerinden yapıldığını kontrol edin.
- Maliyet bütçelerinde işsizlik sigortası işveren payını ayrı bir kalem olarak gösterin.
- Prim indirimlerinin işsizlik payını kapsamadığını bütçe hesaplarına yansıtın.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; bordroya özgü durumlar için mali müşavirinize danışmanız önerilir.
İK sözlüğündeki diğer terimler için İK Sözlüğü sayfamıza göz atabilirsiniz.
Bordro Kalemlerinizi Netleştirin
Küçük oranlı kesintiler, yanlış uygulandığında büyük düzeltme yüklerine dönüşebilir. İK Partner, iş hukuku ve mevzuat uyumu hizmetiyle bordro ve prim uygulamalarınızı mevzuat açısından gözden geçirir. Ücretsiz ilk görüşme için bize yazabilirsiniz.
