İhbar tazminatı, belirsiz süreli iş sözleşmesini kanuni bildirim süresine uymadan sona erdiren tarafın karşı tarafa ödediği tazminattır. Hesap formülü kısa olsa da sonuç; sürenin doğru tespitine, ücrete hangi kalemlerin ekleneceğine ve vergi kesintisinin çalışanın kümülatif matrahına göre nasıl şekilleneceğine bağlıdır. İhbar tazminatı hesaplama rehberi, bu üç değişkeni adım adım ele alarak brüt tutardan net ödemeye kadar tüm hesabı gösterir.
Bu rehber, temel formülün ötesine geçerek giydirilmiş ücretin kalem kalem kurulmasını, iki farklı vergi senaryosunu ve işçinin işverene ödeyeceği ihbar tazminatını örneklerle ele alır. Temel kural ve kısa örnek için ihbar tazminatı hesaplama yazımıza, hak kazanma koşulları için ihbar tazminatına kimler hak kazanır rehberine bakabilirsiniz.
Adım 1: Bildirim Süresini Belirleyin
İş Kanunu md. 17'ye göre bildirim süreleri çalışanın işyerindeki kıdemine göre belirlenir:
| Kıdem | Bildirim süresi | Tazminata esas gün |
|---|---|---|
| 6 aydan az | 2 hafta | 14 gün |
| 6 ay – 1,5 yıl | 4 hafta | 28 gün |
| 1,5 – 3 yıl | 6 hafta | 42 gün |
| 3 yıldan fazla | 8 hafta | 56 gün |
Süre tespitinde dikkat edilecek noktalar:
- Kıdem, fesih bildiriminin yapıldığı tarihe göre hesaplanır. 2 yıl 11 ay kıdemli çalışana bildirim yapıldığında süre 6 haftadır; bildirim süresi içinde kıdemin 3 yılı geçmesi süreyi kendiliğinden 8 haftaya çıkarmaz.
- Kanuni süreler asgaridir. İş sözleşmesi veya toplu iş sözleşmesiyle artırılabilir; bu durumda tazminat artırılmış süre üzerinden hesaplanır.
- Süreler iki taraf için aynı olmalıdır. Türk Borçlar Kanunu md. 432, sözleşmede farklı süreler öngörülmüşse her iki taraf için en uzun sürenin uygulanacağını düzenler. Yalnızca işçi için uzun süre yazan sözleşme maddeleri bu nedenle risklidir.
Adım 2: Giydirilmiş Brüt Ücreti Kurun
Md. 17'nin son fıkrasına göre ihbar tazminatının hesabında çıplak ücrete ek olarak işçiye sağlanmış para veya para ile ölçülmesi mümkün sözleşme ve kanundan doğan menfaatler de dikkate alınır. Yargıtay'ın yerleşik uygulamasında bu menfaatlerin düzenli ve sürekli nitelik taşıması aranır.
| Kalem | Giydirilmiş ücrete girer mi? | Not |
|---|---|---|
| Çıplak brüt ücret | Evet | Son brüt aylık ücret |
| İkramiye (yılda belirli sayıda, düzenli) | Evet | Yıllık toplamın 12'de biri eklenir |
| Nakdi veya kartla verilen yemek bedeli | Evet | Aylık tutar eklenir |
| Nakdi yol yardımı | Evet | Aylık tutar eklenir |
| Düzenli ödenen prim | Evet | Son bir yılın aylık ortalaması alınır |
| Fazla çalışma, hafta tatili ve genel tatil ücretleri | Hayır | Süreklilik arz etmeyen çalışma karşılıkları |
| Tek seferlik ödül, doğum ve ölüm yardımı | Hayır | Düzenli değil |
Temsilî giydirilmiş ücret örneği
Temsilî çalışanın kıdemi 2 yıl 3 aydır ve sözleşmesi işveren tarafından bildirim süresi verilmeden feshedilmektedir.
| Kalem | Hesap | Aylık tutar |
|---|---|---|
| Çıplak brüt ücret | — | 60.000 TL |
| İkramiye (yılda 2 maaş) | 120.000 ÷ 12 | 10.000 TL |
| Yemek kartı | — | 4.000 TL |
| Nakdi yol yardımı | — | 3.000 TL |
| Giydirilmiş brüt ücret | Toplam | 77.000 TL |
Yemek ve yol bedellerinin vergi veya SGK yönünden istisna kapsamında olması, giydirilmiş ücrete girmesine engel değildir. Giydirme, vergi istisnasından bağımsız olarak çalışanın elde ettiği menfaatin değerine bakar.
Adım 3: Brüt İhbar Tazminatını Hesaplayın
Formül: Giydirilmiş brüt ücret ÷ 30 × bildirim süresine ait gün sayısı
Temsilî çalışanın kıdemi 1,5–3 yıl aralığında olduğu için süre 6 hafta, yani 42 gündür:
| Adım | Hesap | Sonuç |
|---|---|---|
| Günlük giydirilmiş ücret | 77.000 ÷ 30 | 2.566,67 TL |
| Brüt ihbar tazminatı | 77.000 × 42 ÷ 30 | 107.800,00 TL |
Kıdem tazminatından farklı olarak ihbar tazminatında tavan yoktur. Hesap, çalışanın gerçek giydirilmiş ücreti üzerinden yapılır. Aynı çalışan çıplak ücretle hesaplansaydı tazminat 60.000 × 42 ÷ 30 = 84.000 TL çıkardı; aradaki 23.800 TL fark, giydirmenin atlanması hâlinde doğacak eksik ödeme riskini gösterir.
Adım 4: Kesintileri Uygulayın
| Kesinti | İhbar tazminatında | Dayanak |
|---|---|---|
| SGK primi ve işsizlik sigortası | Kesilmez | 5510 sayılı Kanun md. 80 |
| Gelir vergisi | Kesilir; kümülatif matraha eklenir | Gelir Vergisi Kanunu |
| Damga vergisi | Binde 7,59 | Damga Vergisi Kanunu |
İhbar tazminatından SGK kesintisi yapılmadığı için gelir vergisi matrahı brüt tutarın kendisidir. Vergi oranı ise çalışanın yıl başından beri biriken matrahına bağlıdır; aynı brüt tazminat farklı çalışanlarda farklı net sonuç verir. Tarifenin mantığı için gelir vergisi dilimleri ve bordro hesabı yazımıza bakabilirsiniz.
Senaryo A: Tazminatın tamamı %27 diliminde
Fesih ekim ayında gerçekleşiyor ve çalışanın ekim ücreti dâhil kümülatif matrahı 600.000 TL'dir. Tazminatın tamamı 400.000–1.500.000 TL aralığındaki %27 dilimine düşer.
| Kalem | Hesap | Tutar |
|---|---|---|
| Brüt ihbar tazminatı | — | 107.800,00 TL |
| Gelir vergisi | 107.800 × %27 | 29.106,00 TL |
| Damga vergisi | 107.800 × 0,00759 | 818,20 TL |
| Net ihbar tazminatı | 107.800 − 29.106 − 818,20 | 77.875,80 TL |
Senaryo B: Tazminat iki dilime yayılıyor
Aynı tazminat, kümülatif matrahı 350.000 TL olan bir çalışana ödeniyor. Tazminatın ilk 50.000 TL'si %20, kalan 57.800 TL'si %27 dilimine düşer.
| Kalem | Hesap | Tutar |
|---|---|---|
| Gelir vergisi (%20 dilim) | 50.000 × %20 | 10.000,00 TL |
| Gelir vergisi (%27 dilim) | 57.800 × %27 | 15.606,00 TL |
| Toplam gelir vergisi | — | 25.606,00 TL |
| Damga vergisi | 107.800 × 0,00759 | 818,20 TL |
| Net ihbar tazminatı | 107.800 − 25.606 − 818,20 | 81.375,80 TL |
Asgari ücret gelir ve damga vergisi istisnası, ayrılış ayındaki ücret ve diğer ödemeler toplamına bir kez uygulanır; ihbar tazminatı için ayrıca ikinci bir istisna hesaplanmaz. İstisnanın ayrılış ayında nasıl dağıtılacağını bordro programınızla ve mali müşavirinizle teyit edin. Güncel oran ve tutarlar için 2026 bordro parametreleri yazımıza bakabilirsiniz.
İşçinin Ödeyeceği İhbar Tazminatı
Bildirim şartı iki taraf için de geçerlidir. Belirsiz süreli sözleşmesini haklı bir neden olmaksızın ve bildirim süresine uymadan sona erdiren işçi, aynı formülle hesaplanan ihbar tazminatını işverene ödemekle yükümlüdür.
Temsilî örnek: 1 yıl kıdemli ve giydirilmiş brüt ücreti 45.000 TL olan çalışan, istifa ettiği gün işi bırakıyor. Bildirim süresi 4 hafta (28 gün) olduğundan işverenin talep edebileceği tutar 45.000 × 28 ÷ 30 = 42.000 TL'dir.
Uygulamada dikkat edilecek noktalar:
- Bu tutarın çalışanın son ücretinden veya diğer alacaklarından tek taraflı kesilmesi tartışmalıdır. Çalışanın yazılı mutabakatı alınmalı ya da arabuluculuk yoluna gidilmelidir.
- İstifa dilekçesinde bildirim süresine uyulup uyulmadığı açıkça belirtilmelidir.
- Askerlik, emeklilik veya haklı nedenle fesih gibi durumlarda işçiden ihbar tazminatı istenemez.
Diğer Hesap Notları
- Faiz: Kıdem tazminatına özgü mevduat faizi kuralı ihbar tazminatına uygulanmaz; gecikme hâlinde faiz, temerrüt koşullarına göre belirlenir.
- Zamanaşımı: İhbar tazminatında zamanaşımı süresi beş yıldır (İş Kanunu Ek Madde 3).
- Kısmi süreli çalışan: Hesap, kısmi süreli çalışanın fiilen aldığı giydirilmiş ücret üzerinden yapılır; bildirim süresi kıdeme göre aynıdır. Ayrıntılar için kısmi süreli çalışanda kıdem ve ihbar yazımıza bakabilirsiniz.
- Belirli süreli sözleşme: Süre sonunda kendiliğinden sona eren belirli süreli sözleşmede ihbar tazminatı doğmaz.
- Kötüniyet tazminatı: İş güvencesi kapsamı dışındaki çalışanın sözleşmesi fesih hakkı kötüye kullanılarak sona erdirilirse, bildirim süresinin üç katı tutarında kötüniyet tazminatı ayrıca gündeme gelebilir.
Adım Adım Kontrol Listesi
- [ ] Fesih bildirim tarihi ve çalışanın o tarihteki kıdemi belirlendi.
- [ ] Sözleşme veya TİS'te kanuni süreden uzun bir bildirim süresi olup olmadığı kontrol edildi.
- [ ] Son bir yılda düzenli ödenen tüm nakdi ve ayni menfaatler listelendi.
- [ ] Giydirilmiş brüt ücret kalem kalem hesaplandı.
- [ ] Brüt tazminat gün sayısıyla hesaplandı; tavan uygulanmadı.
- [ ] Kümülatif matrah kontrol edilerek gelir vergisi dilim bazında hesaplandı.
- [ ] Damga vergisi kesildi; SGK kesintisi yapılmadı.
- [ ] Ödeme banka aracılığıyla yapıldı ve bordroda ayrı kalem olarak gösterildi.
Sık Yapılan Hatalar
- Çıplak ücretle hesaplamak: Düzenli yan ödemeler atlanırsa eksik ödeme doğar.
- Kıdem tavanını ihbar tazminatına uygulamak: İhbar tazminatında tavan yoktur.
- SGK primi kesmek: İhbar tazminatı prime esas kazanca dahil değildir.
- Vergiyi tek oranla hesaplamak: Tazminat iki dilime yayılıyorsa oran bölünerek uygulanmalıdır.
- Süreyi yanlış tarihe göre belirlemek: Bildirim süresi, sözleşmenin sona erdiği tarihteki değil, fesih bildiriminin yapıldığı tarihteki kıdeme göre belirlenir.
- İşçiden ihbar tazminatını son ücretten kendiliğinden kesmek: Yazılı mutabakat olmadan yapılan mahsup uyuşmazlık doğurur.
Kapanış
İhbar tazminatı hesaplama rehberindeki dört adım, hesabın büyük kısmını mekanik hâle getirir; asıl risk, giydirilmiş ücrete giren kalemlerin eksik belirlenmesi ve vergi diliminin yanlış uygulanmasıdır. Ayrılış hesaplarınızı ödeme öncesinde ikinci bir göz ile kontrol ettirmek, hem işçiyle uyuşmazlığı hem de arabuluculuk masasındaki sürprizleri önler. Ayrılış süreçlerinizde destek almak isterseniz iş hukuku ve mevzuat uyumu hizmetimizi inceleyebilir veya bizimle iletişime geçin.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki veya vergi danışmanlığı niteliği taşımaz. Örnek tutarlar temsilîdir. Somut durumunuz için uzman desteği alın.
