Eğitim Sonrası Etkinlik Değerlendirme Formu: Kirkpatrick 3–4

Eğitimin son gününde dağıtılan memnuniyet anketleri genellikle yüksek puanlarla döner; ancak bu puanlar, çalışanın öğrendiklerini işe taşıyıp taşımadığını göstermez. Eğitim sonrası etkinlik değerlendirme formu, eğitimden bir ila üç ay sonra yöneticinin, çalışanın davranışında gözlenen değişikliği ve bu değişikliğin iş sonuçlarına etkisini kayda geçirdiği bir ölçüm aracıdır. Kirkpatrick modelinin üçüncü (davranış) ve dördüncü (sonuç) seviyelerine karşılık gelir ve eğitim yatırımının gerçek getirisini tartışmak için gereken veriyi üretir.

Modelin dört seviyesini ve her seviyede hangi yöntemlerin kullanıldığını eğitim etkinliğini ölçme: Kirkpatrick modeli yazımızda ayrıntılı anlattık. Bu sayfa, modelin sahada en zor uygulanan iki seviyesi için hazır bir form sunar.

Eğitim Sonrası Etkinlik Değerlendirme Formu Nedir, Ne Zaman Kullanılır?

Kirkpatrick modelinde ilk seviye katılımcının tepkisini, ikinci seviye öğrenmeyi ölçer. Bunlar eğitim sırasında veya hemen sonunda ölçülebilir. Üçüncü ve dördüncü seviyeler ise zaman ister: Yeni bir davranışın yerleşmesi, çalışanın onu birkaç kez uygulama fırsatı bulmasını; iş sonucunun değişmesi de bu davranışların birikmesini gerektirir.

Form şu durumlarda kullanılır:

• Maliyeti yüksek veya stratejik önemi olan eğitimlerden sonra (liderlik programı, satış eğitimi, yeni sistem eğitimi),
• Aynı eğitimin tekrar düzenlenip düzenlenmeyeceğine karar verilecekken,
• Dış eğitim talebinde belirlenen hedeflerin gerçekleşip gerçekleşmediğini kontrol etmek için,
• Eğitim bütçesinin yönetime raporlanacağı dönemlerde.

Her eğitim için bu düzeyde ölçüm yapmak gerekmez. Kısa bilgilendirme oturumlarında birinci ve ikinci seviye yeterlidir; üçüncü ve dördüncü seviye ölçümünü, davranış değişikliği hedefleyen programlara ayırın.

Şablonda Neler Var?

1. Çalışan ve eğitim bilgileri: Çalışan, değerlendiren yönetici, eğitimin adı, tarihi, süresi ve değerlendirme tarihi; eğitimden sonra geçen süre (30 / 60 / 90 gün).

2. Eğitim öncesi belirlenen hedefler: Hedef davranış veya iş sonucu, eğitim öncesi durum ve beklenen durum. Hedef önceden yazılmamışsa yönetici ve çalışanın birlikte tanımlaması için yönlendirme.

3. Davranış değişikliği (Seviye 3): Beş davranış için 1–5 arası gözlem ölçeği (hiç gözlenmedi – sürekli ve kendiliğinden) ve her davranış için somut örnek alanı; ortalama puan. Öğrenmenin işe aktarılmasını engelleyen etkenler (fırsat yok, yönetici desteği yok, araç eksik, iş yükü, içerik uyumsuz, ekip direnci) ve kolaylaştıran etkenler.

4. İş sonuçları (Seviye 4): Gösterge, eğitim öncesi değer, değerlendirme dönemindeki değer, değişim ve değişimin ne kadarının eğitime bağlanabileceği (düşük / orta / yüksek). Aynı dönemde sonucu etkileyen diğer etkenler.

5. Çalışanın görüşü: En çok kullanılan konu, zorlanılan nokta ve ihtiyaç duyulan destek.

6. Genel sonuç ve sonraki adımlar: Hedeflere ulaşma düzeyi; pekiştirme oturumu, koçluk, gelişim planı güncellemesi, eğitim sağlayıcıya geri bildirim gibi aksiyonlar; takip tarihi ve sorumlu.

2. sayfa – İK için program düzeyi özet: Katılımcı sayısı, dönen form sayısı, dört seviyenin özet değerleri, toplam maliyet ve devam / revize / durdur kararı. Ardından sekiz maddelik İK kontrol listesi ve yorumlama notu.

Değerlendirme Süreci Adım Adım

Formun güvenilir sonuç vermesi, eğitimden önce başlayan bir süreç gerektirir.

1. Eğitimden önce hedef yazın. Yönetici ve çalışan, eğitimden sonra hangi davranışı görmek istediklerini 2–4 madde halinde belirler. Eğitim talep ve onay formu kullanıyorsanız bu hedefler "beklenen kazanım" tablosunda zaten yer alır.
2. Başlangıç ölçümünü kaydedin. Etkilenmesi beklenen iş göstergesinin (hata oranı, işlem süresi, şikâyet sayısı gibi) eğitim öncesi değerini not edin. Başlangıç değeri olmadan sonuç seviyesi ölçülemez.
3. Değerlendirme tarihini takvime işleyin. Eğitim kaydı açılırken 30, 60 veya 90. gün için hatırlatma kurun.
4. Yöneticiyi hazırlayın. Yöneticiye eğitimde hangi davranışların öğretildiğini ve puanlamanın anlamını kısaca anlatın; aksi halde puanlar kişisel izlenime dönüşür.
5. Formu görüşmeyle doldurun. Yönetici formu tek başına doldurup göndermek yerine çalışanla kısa bir görüşme yapsın; çalışanın görüşü bölümü bu görüşmede tamamlanır.
6. Program düzeyinde birleştirin. Aynı eğitime katılan herkesin formu toplandığında İK özet tabloyu doldurur ve programla ilgili karar verilir.

Nasıl Doldurulur?

1. Davranışları somut yazın. "İletişimi güçlendi" gibi genel ifadeler yerine "toplantı sonunda kararları ve sorumluları yazılı olarak paylaşıyor" gibi gözlenebilir davranışlar kullanın.
2. Puanı örnekle destekleyin. Her puanın yanına son haftalarda gözlenen bir örnek yazın. Örnek yazılamıyorsa puanı yeniden düşünün.
3. Engelleri dürüstçe işaretleyin. Düşük puanların önemli bir kısmı, çalışanın değil ortamın sonucudur. "Uygulama fırsatı olmadı" işareti, eğitimin zamanlamasıyla ilgili değerli bir bilgidir.
4. Eğitimin payını abartmayın. Satışların arttığı bir dönemde sezon etkisi veya yeni bir kampanya da rol oynamış olabilir. Diğer etkenleri yazmak, sonucu daha inandırıcı kılar.
5. Sonraki adımı mutlaka belirleyin. Form bir karar ve sorumluyla bitmelidir; aksi halde ölçüm yalnızca arşivde kalır.

Yöntemsel Çerçeve ve Dikkat Edilecekler

Etkinlik değerlendirmesi yasal bir yükümlülük değildir; ancak sonuçları bir kişi hakkında kullanıldığında adil ve tutarlı olmalıdır.

Sık Yapılan Hatalar

• Başlangıç değeri olmadan sonuç ölçmeye çalışmak. "Hata oranı düştü" demek için eğitimden önceki oranı bilmek gerekir.
• Ölçümü katılımcıya bırakmak. Seviye 3 için kişinin kendi beyanı tek başına yeterli değildir; davranışı gözlemleyen yöneticinin değerlendirmesi esastır.
• Çok erken ölçmek. Eğitimden bir hafta sonra davranış değişikliği beklemek, çoğu programı haksız yere başarısız gösterir.
• Engelleri görmezden gelmek. Yönetici desteği olmayan bir ortamda en iyi eğitim bile işe yansımaz; aksiyon eğitim dışı alanlarda da alınmalıdır.
• Sonuçları programa geri bildirmemek. Formdan çıkan bilgi, eğitim sağlayıcıya ve eğitim ihtiyaç analizi sürecine aktarılmadığında aynı hata tekrar eder.

Şablonu İndirin

Şablon genel bilgilendirme amaçlıdır; davranış listesini her eğitimin hedeflerine, göstergeleri işinizin ölçütlerine göre uyarlayın. Katılımcının eğitim günündeki memnuniyetini ölçmek için eğitim değerlendirme formu şablonunu bu formla birlikte kullanabilirsiniz.

Eğitim programlarınızın etkisini ölçen bir sistem kurmak ve eğitim bütçenizi sonuçlara bağlamak isterseniz eğitim ve gelişim hizmetimizden destek alabilir, bizimle iletişime geçin.