Hizmet alım sözleşmeleri genellikle bir veya birkaç yıllık sürelerle yapılır ve süre bitince ihale veya teklif yoluyla yeni bir firma seçilir. Bu sırada sahadaki işçilerin çoğu aynı işte, aynı yerde çalışmaya devam eder; değişen yalnızca bordroyu yapan firmadır. İşte bu noktada en çok sorulan soru gündeme gelir: Alt işveren değişince kıdem süresi sıfırlanır mı, önceki firmadaki yıllar ne olur?
Kısa cevap şudur: İşçi aynı işyerinde, aynı işte kesintisiz çalışmaya devam ediyorsa, yargı uygulamasında süreler genellikle birleştirilir ve asıl işveren tüm süre bakımından sorumlu tutulur. Bu yazıda bu yaklaşımı, kimin hangi dönemden sorumlu olduğunu ve 2026 kıdem tavanıyla örnek hesaplamaları ele alıyoruz.
Alt işveren değişince kıdem süresi neden birleşir?
İş Kanunu, asıl işvereni alt işverenin işçilerine karşı o işyeriyle ilgili yükümlülüklerden birlikte sorumlu tutar. Alt işverenlerin değişmesine rağmen işçinin aynı işyerinde ve aynı işte çalışmayı sürdürdüğü durumlarda, yargı uygulaması bu geçişi işyeri devrine benzer biçimde değerlendirme eğilimindedir. Bunun sonucunda:
- İşçinin farklı alt işverenler döneminde geçen çalışmaları tek bir hizmet süresi gibi ele alınır.
- Firma değişikliği sırasında işçiye kıdem tazminatı ödenmemişse, önceki süreler de sonraki fesihte hesaba katılır.
- Asıl işveren, işçinin kendi işyerinde geçen tüm süre bakımından birlikte sorumlu kabul edilir.
İşyeri devrine ilişkin genel kurallar için işyeri devri ve İş Kanunu md. 6 yazımıza bakabilirsiniz.
Kim hangi dönemden sorumlu?
Uygulamada kabul gören genel yaklaşım şu tabloyla özetlenebilir. Somut olayda sözleşme koşulları, fesih şekli ve ara ödemeler sonucu değiştirebilir.
| Taraf | Sorumluluk kapsamı (genel eğilim) |
|---|---|
| Asıl işveren | İşçinin kendi işyerinde geçen tüm çalışma süresi |
| Son alt işveren (feshi yapan) | Birleşen tüm süre üzerinden kıdem tazminatı |
| Önceki alt işverenler | Kendi dönemleriyle sınırlı ve o dönemdeki ücret esas alınarak |
Önceki alt işverenlerin sorumluluğunun hangi ücret üzerinden hesaplanacağı gibi ayrıntılar yargı kararlarında ayrıca tartışılmaktadır; bu nedenle uyuşmazlık halinde bir hukuk danışmanından görüş alınmalıdır.
Ara dönemde tazminat ödenmişse ne olur?
Bazı durumlarda eski alt işveren, sözleşme bitiminde işçinin iş sözleşmesini feshederek kıdem tazminatını öder; işçi ise yeni firmada yeniden işe başlar. Bu durumda genel olarak:
- Kıdem tazminatı usulüne uygun ve tam ödenmişse, ödenen dönem sonraki hesapta mükerrer olarak dikkate alınmaz.
- Eksik ödeme yapılmışsa, eksik kalan kısım için talep hakkı devam edebilir.
- Fesih ile yeni işe başlama arasında fiili bir kesinti yoksa, ödemenin gerçekten "fesih" sonucu mu yoksa şeklen mi yapıldığı tartışma konusu olabilir.
Bu nedenle firma geçişlerinde işçiye ödenen tutarların, hesap tablolarının ve imzalı belgelerin asıl işveren tarafından da arşivlenmesi önemlidir.
2026 tavanıyla örnek hesaplama
Kıdem tazminatı her tam hizmet yılı için 30 günlük giydirilmiş brüt ücret tutarındadır; yıldan artan süreler oranlanır. Tavan, fesih tarihindeki döneme göre uygulanır. 1 Temmuz–31 Aralık 2026 döneminde kıdem tazminatı tavanı 73.729,87 TL'dir. Kıdem tazminatından yalnızca damga vergisi (binde 7,59) kesilir.
Örnek 1 (tavan altında): Bir fabrikada yemekhane işinde çalışan işçi, üç farklı alt işveren döneminde aynı işyerinde kesintisiz toplam 7 yıl çalışmış olsun. Fesih Ekim 2026'da, son alt işveren tarafından haklı bir neden olmaksızın yapılmış; işçinin örnek giydirilmiş brüt ücreti 45.000 TL olsun.
- Brüt kıdem tazminatı: 45.000 TL × 7 = 315.000 TL
- Damga vergisi: 315.000 × 0,00759 = 2.390,85 TL
- Net ödeme: 312.609,15 TL
Örnek 2 (tavan üstünde): Aynı süre, ancak örnek giydirilmiş brüt ücret 80.000 TL olsun. Ücret tavanı aştığı için tavan esas alınır:
- 73.729,87 TL × 7 = 516.109,09 TL brüt
Bu örneklerde süreler birleştirilmeseydi, işçinin yalnızca son alt işveren dönemindeki süresi hesaba katılacak ve tutar çok daha düşük çıkacaktı. Uyuşmazlıkların büyük kısmı tam olarak bu farktan doğar. Kıdem tazminatının genel kuralları için kıdem ve ihbar tazminatı yazımızı inceleyebilirsiniz.
Diğer haklar: İhbar, yıllık izin ve ücret alacakları
Firma değişikliği yalnızca kıdemi değil, diğer hakları da etkiler:
- Yıllık izin: İş Kanunu md. 56, alt işveren işçisinin aynı işyerinde değişen alt işverenlerde geçen sürelerinin yıllık izin süresinin hesabında dikkate alınacağını düzenler.
- İhbar süresi: Birleşen hizmet süresi ihbar süresinin belirlenmesinde de önem taşıyabilir. Örneğin toplam süre 3 yılı aşıyorsa ihbar süresi 8 haftadır.
- Ücret ve fazla çalışma alacakları: Ödenmeyen ücret alacaklarında 5 yıllık zamanaşımı uygulanır; asıl işveren bu alacaklardan da birlikte sorumludur.
Asıl işveren için kontrol listesi
Her firma değişikliğinde şu adımları uygulayın:
- Giden firmadan, işçi bazında kıdem başlangıç tarihi, ücret ve ödenen tazminat listesini yazılı olarak alın.
- Gelen firmayla yapılacak sözleşmede, devralınan işçilerin kıdem sürelerinin tanınacağını ve bu yükün nasıl paylaşılacağını düzenleyin.
- Firma değişikliğini işçilere yazılı olarak duyurun; çalışma koşullarında değişiklik varsa ayrıca bilgilendirin.
- Geçiş tarihinde işçilerin ücret, fazla çalışma ve izin alacaklarının kapatılıp kapatılmadığını kontrol edin; açık kalan alacakların hangi firma tarafından ödeneceğini yazılı olarak netleştirin.
- Birikmiş kıdem ve izin yükünü yıllık raporla takip edin, hakedişlerde bu riski göz önünde bulundurun.
Firma geçişlerini güvenle yönetin
Alt işveren değişiklikleri, doğru planlanmazsa asıl işveren için en büyük gizli maliyet kalemlerinden biri haline gelir. İK Partner, geçiş sürecinde işçi bazında hak tespiti yapar, sözleşme hükümlerini ve belge akışını düzenler. İş hukuku ve mevzuat uyumu hizmetimiz hakkında bilgi alabilir, ücretsiz ilk görüşme için bize ulaşabilirsiniz.
Not: Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; hesaplamalar örnektir ve mevzuat değişebilir. Somut durumlar için hukuk danışmanına veya mali müşavire başvurun.
