Çalışan izindeyken ücreti nasıl ödenecek? Aylık maaşlı çalışanlar için cevap genellikle "her zamanki gibi" olsa da, kanunun izin ücretine ilişkin özel bir ödeme zamanı kuralı vardır. Saatlik, günlük veya parça başı ücretle çalışanlarda ise izin ücretinin hesaplanması ayrı bir yöntem gerektirir. Yıllık izin ücreti nasıl ödenir sorusu, bu yüzden bordro birimlerinin en sık karşılaştığı sorulardan biridir.
Bu yazıda çalışma ilişkisi devam ederken kullanılan yıllık iznin ücretine odaklanıyoruz: İş Kanunu md. 57'deki peşin ödeme kuralı, farklı ücret türlerinde hesaplama ve bordroya yansıtma. Sözleşme sona erdiğinde ödenen kullanılmayan izin ücreti ise ayrı bir konudur; onun için kullanılmayan izin ücreti hesaplama yazımıza bakabilirsiniz.
Peşin Ödeme Kuralı
İş Kanunu md. 57'ye göre işveren, yıllık ücretli izin süresine ilişkin ücreti, çalışanın izne başlamasından önce peşin olarak ödemek veya avans olarak vermek zorundadır. Bu kuralın amacı, çalışanın izin sırasında maddi sıkıntı yaşamadan dinlenebilmesidir.
Uygulamada aylık ücretli çalışanların büyük kısmında izin ücreti, olağan maaş ödeme gününde ödenir ve ayrıca peşin ödeme yapılmaz. Çalışan bunu talep etmiyorsa sorun yaşanmaz; ancak kanuni yükümlülük peşin ödeme yönündedir. Çalışan talep ettiğinde izin günlerine isabet eden ücretin izin başlamadan önce avans olarak ödenmesi gerekir. Yıllık izin ücretinin eksik ödenmesi, 2026 yılında her işçi için 4.815 TL idari para cezası öngörülen aykırılıklar arasındadır.
Yıllık İzin Ücreti Nasıl Ödenir? Ücret Türlerine Göre Hesap
| Ücret türü | İzin ücreti nasıl belirlenir? |
|---|---|
| Aylık ücret | Aylık ücret izin ayında da aynen ödenir; izin günleri için kesinti veya ek ödeme olmaz |
| Günlük veya saatlik ücret | İzin günleri × günlük ücret |
| Parça başı, akort, götürü veya yüzde usulü | Kanunda öngörülen son bir yıllık kazancın çalışılan günlere bölünmesiyle bulunan ortalama günlük ücret × izin günü |
Kanun ayrıca fazla çalışma karşılığı alınan ücretlerin izin ücreti hesabına katılmayacağını öngörür. Prim, ikramiye ve benzeri ödemelerin hesaba katılıp katılmayacağı, ödemenin niteliğine ve sözleşme hükümlerine göre değerlendirilmelidir.
Örnek 1: Aylık Ücretli Çalışan
Örnek senaryo: Aylık brüt ücreti 50.000 TL olan bir çalışan Ağustos 2026'da 14 gün yıllık izin kullanıyor.
- Ağustos ayı brüt ücreti: 50.000 TL (değişmez).
- Çalışan peşin ödeme talep ederse, izin günlerine isabet eden tutar: 50.000 ÷ 30 × 14 = 23.333,33 TL izin başlamadan önce avans olarak ödenir ve ay sonu bordrosunda mahsup edilir.
- Bordroda izin günleri "yıllık izin" olarak gösterilir; eksik gün bildirilmez, prim günü 30 olarak kalır.
Asgari ücretli bir çalışan için 2026 yılında 14 günlük izne isabet eden brüt tutar 1.101,00 × 14 = 15.414,00 TL'dir.
Örnek 2: Saatlik Ücretli Çalışan
Örnek senaryo: Saatlik brüt ücreti 200 TL olan ve günde 7,5 saat çalışan bir çalışan 14 gün izin kullanıyor.
- Günlük ücret: 200 × 7,5 = 1.500 TL
- İzin ücreti: 1.500 × 14 = 21.000 TL
İzin dönemine denk gelen hafta tatili ve genel tatil günlerinin ücreti, izin ücretinden ayrı olarak ilgili kanuni kurallara göre değerlendirilir. Saatlik ücretlilerde bu günlerin ücretlendirilmesi için bordro uygulamanızı mali müşavirinizle teyit edin.
Örnek 3: Parça Başı Ücretli Çalışan
Örnek senaryo: Parça başı ücretle çalışan bir çalışanın son bir yıl içindeki toplam kazancı 540.000 TL, bu dönemde fiilen çalıştığı gün sayısı 270'tir.
- Ortalama günlük ücret: 540.000 ÷ 270 = 2.000 TL
- 14 günlük izin ücreti: 2.000 × 14 = 28.000 TL
Bu yöntem, kazancı aydan aya dalgalanan çalışanların izin döneminde gelir kaybına uğramamasını sağlar. Satış primiyle veya yüzde usulüyle (örneğin servis yüzdesiyle) çalışan personel için de benzer bir yaklaşım geçerlidir: İzin ücretinin çalışanın olağan kazancını yansıtacak şekilde, kanunda öngörülen dönemin ortalamasıyla hesaplanması gerekir.
Kazanç kayıtlarının bordroda kalem bazında ayrıştırılmış olması bu hesabı kolaylaştırır. Parça başı kazanç, fazla çalışma ücreti, hafta tatili ve genel tatil ücretleri ayrı kalemlerde izlenmezse, ortalama hesabında hangi tutarın dahil edilip hangisinin çıkarılacağı belirsizleşir. Hesaplamada son bir yılın kazanç kayıtlarının eksiksiz tutulması gerekir; fazla çalışma ücretleri toplamdan çıkarılmalıdır.
Bordroya Yansıtma Kontrol Listesi
- İzin onayını bordroya iletin: İzin başlangıç ve bitiş tarihleri, kullanılan gün sayısı.
- Peşin ödeme talebini kontrol edin: Talep varsa avansı izin öncesinde ödeyin.
- Puantajda ayrı kod kullanın: Yıllık izin günlerini rapor, ücretsiz izin ve mazeret izninden ayırın.
- Prim gününü doğru bildirin: Ücretli izin günleri SGK bildiriminde çalışılmış gün olarak gösterilir.
- Kesintileri olağan şekilde uygulayın: İzin ücreti de SGK işçi payı (%14), işsizlik sigortası işçi payı (%1), gelir vergisi ve damga vergisine (binde 7,59) tabidir; asgari ücret istisnası olağan şekilde uygulanır.
- Ücret hesap pusulası verin: İzin ödemesini gösteren pusula çalışana teslim edilir.
Sık Yapılan Hatalar
- İzin ayında aylık ücretliye eksik maaş ödemek.
- Parça başı çalışanın izin ücretini asgari ücretle sınırlamak.
- Fazla çalışma ücretlerini izin ücretine dahil etmek veya prim gibi düzenli ödemeleri değerlendirmeden dışlamak.
- Peşin ödeme talebini reddetmek.
- Ücretli izin günlerini SGK'ya eksik gün olarak bildirmek.
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; mevzuat değişebilir. Somut durumlar için bir hukuk danışmanına veya mali müşavire başvurmanızı öneririz.
Bordro ve İzin Süreçlerinde Uyum
İzin ücreti, doğru hesaplanmadığında hem çalışan memnuniyetini hem de denetim sonuçlarını etkiler. İK Partner, iş hukuku ve mevzuat uyumu hizmetiyle izin ve bordro süreçlerinizin mevzuata uygunluğunu kontrol eder. Bordro süreçlerini dışarıdan yönetmeyi düşünüyorsanız bordro hizmetlerinde dış kaynak kullanımı yazımız da fikir verebilir. Ücretsiz ilk görüşme için bize ulaşın.
