Yevmiye (İngilizce: daily wage), bir çalışanın bir günlük çalışmasının karşılığı olarak belirlenen ve ödenen ücret demektir. Günlük dilde "gündelik" olarak da bilinir. Ücreti doğrudan gün üzerinden kararlaştırılan çalışanların ücretini anlatmanın yanı sıra, aylık ücretli çalışanlarda eksik gün ve kıst hesaplarında kullanılan "günlük ücret" anlamında da kullanılır.
Yevmiye, özellikle inşaat, tarım, mevsimlik işler ve geçici işlerde yaygın bir ücretlendirme biçimidir. Bordro açısından ise günlük ücret; prim gün sayısından yıllık izin ücretine, kıdem tazminatından eksik gün kesintisine kadar pek çok hesaplamanın yapı taşıdır. Bu nedenle kavram, bordro uzmanlarını, saha işletmelerinin yöneticilerini ve İK ekiplerini doğrudan ilgilendirir.
Yevmiye Nedir? Kelimenin Kökeni ve Kullanımı
"Yevmiye" kelimesi Arapça "yevm" (gün) kökünden gelir ve "günlük" anlamını taşır. İş hayatında iki farklı bağlamda karşımıza çıkar:
- Ücret olarak yevmiye: Çalışana her çalıştığı gün için ödenen ücret. "Günlük yevmiyesi şu kadar" ifadesi bu anlamdadır.
- Muhasebede yevmiye: Muhasebede "yevmiye defteri", işlemlerin tarih sırasıyla kaydedildiği yasal defterdir. Bu anlamın ücretle bir ilgisi yoktur; aynı kelimenin farklı bir kullanımıdır.
Bu sözlük maddesi ücret anlamındaki yevmiyeyi ele alır.
Günlük Ücret Nasıl Hesaplanır?
Ücreti doğrudan gün üzerinden belirlenen çalışanlarda yevmiye, sözleşmede kararlaştırılan tutardır. Aylık ücretli çalışanlarda ise aylık ücret, ayın kaç gün çektiğine bakılmaksızın 30'a bölünerek günlük ücret bulunur:
Günlük ücret = Aylık brüt ücret / 30
Günlük ücretten saatlik ücrete geçmek için ise günlük ücret 7,5 saate bölünür; bu değer, haftalık en çok 45 saatlik çalışmanın altı güne eşit dağıtılmasından gelir.
2026 Rakamlarıyla Örnek
| Kalem | Tutar (2026) |
|---|---|
| Aylık brüt asgari ücret | 33.030,00 TL |
| Günlük brüt asgari ücret (33.030,00 / 30) | 1.101,00 TL |
| Saatlik brüt asgari ücret (1.101,00 / 7,5) | 146,80 TL |
| SGK günlük prime esas kazanç alt sınırı | 1.101,00 TL |
| SGK günlük prime esas kazanç üst sınırı | 9.909,00 TL |
Örnek: Aylık brüt ücreti 45.000 TL olan bir çalışan ay içinde 3 gün ücretsiz izin kullanmışsa, günlük ücreti 45.000 / 30 = 1.500 TL'dir ve o ay için 3 × 1.500 = 4.500 TL kesinti yapılarak 27 günlük ücret olan 40.500 TL ödenir. Rakamlar örnektir.
Aylık, günlük ve saatlik ücret arasındaki dönüşümlerin ayrıntısı için aylık, günlük ve saatlik ücret hesaplama rehberimizi inceleyebilirsiniz.
Yevmiyeli Çalışmada Dikkat Edilecek Noktalar
Günlük ücretle çalışmak, iş hukukundaki temel hakları ortadan kaldırmaz. İşveren açısından şu noktalar önemlidir:
- Asgari ücret sınırı: Yevmiye, 2026 yılı için günlük brüt 1.101,00 TL'lik asgari ücretin altında olamaz.
- SGK bildirimi: Günlük ücretle çalışan da işe başlamadan önce SGK'ya bildirilmeli ve çalıştığı günler prim gün sayısı olarak bildirilmelidir.
- Hafta tatili ve genel tatil: Günlük ücretli çalışanların hafta tatili ve ulusal bayram-genel tatil günlerine ilişkin ücret hakları, kanundaki koşullara göre belirlenir; hesaplama ayrıntıları için bordro uzmanınız veya hukuk danışmanınızla çalışın.
- Ücret hesap pusulası: Her ödemede çalışana ücretin hesabını gösteren pusula verilmelidir.
- Kayıt düzeni: Hangi gün çalışıldığı puantaj kayıtlarıyla belgelenmelidir.
Not: Bu bölüm genel bilgilendirme amaçlıdır; somut durumlar için uzmana danışılmalıdır.
Sık Karıştırılan Kavramlar
- Yevmiye – saatlik ücret: Saatlik ücret bir saatlik çalışmanın karşılığıdır; yevmiye bir günün. Ayrıntı için saatlik ücret maddemize bakabilirsiniz.
- Yevmiye – aylık maktu ücret: Aylık maktu ücretli çalışan, ayın kaç gün çektiğine bakılmaksızın sabit ücret alır; yevmiyeli çalışan ise çalıştığı gün kadar ücret alır. Kavramın ayrıntısı için maktu ücret maddemize göz atabilirsiniz.
- Yevmiye – harcırah gündeliği: Görev seyahatlerinde ödenen gündelik, ücret değil seyahat giderlerinin karşılığıdır.
Avantajları ve Riskleri
İşveren için avantajı: İş yükünün değişken olduğu, proje veya sezon bazlı işlerde maliyeti fiili çalışmaya bağlar.
Çalışan için avantajı: Kısa süreli ve esnek iş fırsatlarına erişim sağlar.
Riskleri: Kayıt dışılık riski yüksektir; çalışılan günlerin SGK'ya eksik bildirilmesi, işveren için ciddi idari ve mali sonuçlar doğurur. Ayrıca gelirin düzensiz olması, çalışan bağlılığını zayıflatabilir.
Uygulamada sık görülen bir başka sorun da sürekli nitelik kazanan işlerde günlük ücret modelinin yıllarca sürdürülmesidir. Aynı çalışan her gün aynı işyerinde, aynı düzende çalışıyorsa, ilişkinin niteliği ücretin günlük ödenmesinden bağımsız olarak değerlendirilir; yıllık izin, kıdem ve iş güvencesi gibi haklar gündeme gelir. Bu nedenle yevmiyeli çalışma modelini seçerken işin süresini ve niteliğini dürüstçe değerlendirmek, uygun sözleşme türünü belirlemek gerekir.
İK sözlüğündeki diğer terimler için İK Sözlüğü sayfamıza göz atabilirsiniz.
Günlük Ücretli Çalışmada Uyum Desteği
Yevmiyeli çalışma, doğru kayıt ve bildirimle hem esneklik hem de güvence sağlayabilir. İK Partner, iş hukuku ve mevzuat uyumu hizmeti kapsamında puantaj, SGK bildirimi ve ücret uygulamalarınızı gözden geçirmenize yardımcı olur. Sorularınızı ücretsiz ilk görüşmede konuşabiliriz.
