Fazla mesai ücreti, kısmi süreli çalışma, eksik gün kesintisi, ücretsiz izin ya da ay ortasında işe giriş... Bordronun pek çok noktasında aylık ücreti günlük veya saatlik ücrete çevirmeniz gerekir. Saatlik ücret hesaplama ve günlük ücret dönüşümü basit bir bölme işlemi gibi görünse de hangi bölenin kullanılacağı konusunda işyerleri arasında farklı uygulamalar görülür ve bu farklar hatalı ödemelere yol açabilir.
Türkiye'deki bordro uygulamasında aylık ücret genellikle 30 gün üzerinden günlüğe, haftalık 45 saatlik çalışma esasına göre ise 225 saat üzerinden saatliğe çevrilir. Bu yazıda bu kuralların nereden geldiğini, 2026 asgari ücretinin günlük ve saatlik karşılığını ve farklı çalışma düzenleri için örnek hesapları paylaşıyoruz.
Hesaplamalar brüt ücret üzerinden yapılır. Net ücrete dönüşüm için yasal kesintilerin ayrıca uygulanması gerekir.
Aylık Ücretten Günlük Ücrete
Aylık ücretle çalışan bir işçinin günlük ücreti, ayın kaç gün çektiğine bakılmaksızın genellikle aylık brüt ücret ÷ 30 formülüyle bulunur. SGK uygulamasında da tam ay çalışan aylık ücretli için prim gün sayısı 30 olarak bildirilir.
Örnekler:
- 2026 brüt asgari ücret: 33.030,00 ÷ 30 = 1.101,00 TL (bu tutar aynı zamanda 2026 günlük brüt asgari ücreti ve günlük PEK alt sınırıdır)
- Örnek brüt ücret 60.000 TL: 60.000 ÷ 30 = 2.000,00 TL
Şubat gibi 28 gün çeken aylarda veya 31 gün çeken aylarda aylık ücretlinin ücreti değişmez; aylık ücret, ayın tamamının karşılığıdır.
Saatlik Ücret Hesaplama: 225 Saat Kuralı
İş Kanunu'na göre haftalık çalışma süresi en çok 45 saattir. Haftanın 6 iş günü olduğu varsayımıyla günlük ortalama çalışma 7,5 saat eder. Ayın 30 günü üzerinden hesap yapıldığında:
7,5 saat × 30 gün = 225 saat
Bu nedenle uygulamada saatlik ücret genellikle aylık brüt ücret ÷ 225 formülüyle bulunur:
| Örnek aylık brüt ücret | Günlük ücret (÷30) | Saatlik ücret (÷225) |
|---|---|---|
| 33.030,00 TL (2026 asgari ücret) | 1.101,00 TL | 146,80 TL |
| 45.000,00 TL | 1.500,00 TL | 200,00 TL |
| 60.000,00 TL | 2.000,00 TL | 266,67 TL |
| 90.000,00 TL | 3.000,00 TL | 400,00 TL |
Saatlik ücret, fazla çalışma ücretinin hesabında temel alınır: Haftalık 45 saati aşan her saat için saatlik ücretin %50 zamlı tutarı ödenir. Örneğin asgari ücretli bir çalışanın bir saatlik fazla çalışma ücreti 146,80 × 1,5 = 220,20 TL brüt olur. Fazla mesainin diğer kuralları için fazla mesai kuralları yazımıza bakabilirsiniz.
Haftalık süresi 45 saatin altında olan işyerleri
Sözleşmede haftalık çalışma süresi 45 saatten az belirlenmişse (örneğin 40 saat), saatlik ücretin hangi bölene göre hesaplanacağı tartışmalı olabilir. Böyle durumlarda kararlaştırılan haftalık süreye göre bölen belirlemek (40 saatlik haftada günlük ortalama 40 ÷ 6 saat × 30 gün = 200 saat gibi) daha isabetli sonuç verebilir. Bölen seçimi fazla mesai ve fazla sürelerle çalışma ücretini doğrudan etkilediği için politikanızı yazılı hâle getirmeniz ve mali müşavir ya da hukuk danışmanınızla teyit etmeniz önerilir.
Saatlik veya Günlük Ücretten Aylık Ücrete
Ters yönde dönüşüm de aynı katsayılarla yapılır:
- Günlük ücret × 30 = aylık ücret
- Saatlik ücret × 225 = aylık ücret (haftalık 45 saat esası)
Örneğin günlük 1.500 TL brüt ücretle anlaşılan bir çalışanın aylık karşılığı 45.000 TL'dir. Ancak günlük veya saatlik ücretli çalışanlarda ücret, fiilen çalışılan gün ve saatlere göre ödenir; hafta tatili ve genel tatil ücretlerinin nasıl hesaplanacağı ayrıca değerlendirilmelidir.
Eksik Gün ve Saat Kesintisinde Dönüşüm
Günlük ve saatlik ücret, çalışılmayan süreler için yapılacak kesintilerin de temelidir. İki örnek:
- Ücretsiz izin: Aylık brüt 60.000 TL ücretli bir çalışan ay içinde 2 gün ücretsiz izin kullanmışsa kesinti 2 × 2.000 = 4.000 TL, o ayın brüt ücreti 56.000 TL olur. SGK'ya da 28 prim günü bildirilir.
- Saatlik devamsızlık: Asgari ücretli bir çalışanın ay içinde toplam 4 saatlik mazeretsiz devamsızlığı için kesinti 4 × 146,80 = 587,20 TL'dir.
Saatlik devamsızlık kesintisinin disiplin cezası niteliğinde olmaması, yalnızca çalışılmayan sürenin karşılığıyla sınırlı kalması gerekir. Eksik günlerde asgari ücret gelir ve damga vergisi istisnalarının da gün sayısına göre değerlendirildiğini unutmayın. Ay ortası giriş ve çıkışlarda bu mantığın nasıl uygulandığını kıst ücret hesaplarında ayrıca ele almak gerekir.
Kısmi Süreli Çalışanlarda Ücret Hesabı
Kısmi süreli çalışanlar, tam süreli emsallerine göre çalıştıkları süreyle orantılı ücret alır. Asgari ücret de bu orantı içinde uygulanır.
Örnek senaryo: Haftada 22,5 saat (tam sürenin yarısı) çalışan bir kısmi süreli işçi için asgari ücret düzeyinde aylık brüt ücret:
33.030,00 × (22,5 ÷ 45) = 16.515,00 TL
Saatlik bazda bakıldığında ücret yine 146,80 TL'dir; değişen yalnızca çalışılan saat sayısıdır. Kısmi süreli çalışanların SGK prim günü hesabı ise ayrı kurallara tabidir; prim günlerinin bildirimi için SGK mevzuatını ve mali müşavirinizi esas alın. Kısmi süreli çalışmanın genel çerçevesi için kısmi süreli çalışma yazımıza göz atabilirsiniz.
Dönüşümde Sık Yapılan Hatalar
- Günlük ücreti ayın gerçek gün sayısına bölerek bulmak: Aylık ücretlide 31 günlük ayda ücreti 31'e bölmek, kesinti hesaplarında tutarsızlık yaratır.
- Saatlik ücreti 240 veya 180 gibi farklı bölenlerle hesaplamak: Bölen, işyerinin haftalık çalışma süresiyle tutarlı olmalıdır.
- Net ücret üzerinden saatlik hesap yapmak: Fazla mesai ve kesinti hesapları brüt ücret üzerinden yapılır.
- Asgari ücretin saatlik karşılığının altına düşmek: Kısmi süreli veya saatlik ücretli çalışanlarda saatlik ücret 146,80 TL'nin altında olmamalıdır.
Ücret Hesaplamalarında Destek
Doğru bölen ve tutarlı bir ücret politikası, fazla mesai ve kesinti uyuşmazlıklarını baştan önler. İK Partner, ücret hesaplama politikalarınızı ve bordro uygulamalarınızı mevzuata uygun hâle getirmenize yardımcı olur. Mevzuat uyumu hizmetimiz için ücretsiz ilk görüşme talep edebilirsiniz.
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; mevzuat değişebilir. Somut durumlar için mali müşavirinize veya hukuk danışmanınıza başvurun.
