Küresel ölçekte nitelikli işgücü için rekabet giderek artıyor. Türkiye de bu rekabette yer almak için yüksek nitelikli yabancı profesyonelleri, bilim insanlarını ve yatırımcıları çekmeye yönelik araçlar geliştirdi. Bu araçların en dikkat çekeni Turkuaz Karttır. 6735 sayılı Uluslararası İşgücü Kanunu ile getirilen bu kart, sahibine süresiz çalışma hakkı tanır ve aile bireylerine de önemli kolaylıklar sağlar.
İşverenler açısından Turkuaz Kart, uzun vadeli çalışmayı planladığınız nitelikli bir yabancı uzman için yıllık uzatma süreçlerinden kurtulmanın ve yeteneği elde tutmanın güçlü bir yolu olabilir. Bu yazıda kartın ne olduğunu, kimlere verildiğini, sağladığı hakları ve işverenin bu süreçteki rolünü genel hatlarıyla anlatıyoruz.
Turkuaz Kart Nedir?
Turkuaz Kart, uluslararası işgücü politikası doğrultusunda nitelikli kabul edilen yabancılara verilen ve süresiz çalışma izni hakkı tanıyan özel bir izin belgesidir. Kartın temel amacı, Türkiye'nin ekonomik ve bilimsel gelişimine katkı sağlayabilecek yabancıların ülkeye gelmesini ve kalıcı olarak çalışmasını kolaylaştırmaktır.
Turkuaz Kart, süresiz çalışma iznine benzer haklar sağlar; ancak süresiz çalışma izninden farklı olarak uzun bir yasal çalışma geçmişi yerine niteliğe dayalı olarak verilir.
Turkuaz Kart Kimlere Verilir?
Kart, mevzuatta tanımlanan nitelik kategorilerinden birine giren yabancılara verilebilir. Genel olarak şu gruplar değerlendirilir:
- Nitelikli işgücü: Eğitim düzeyi, mesleki deneyimi ve alacağı ücret yüksek olan profesyoneller.
- Nitelikli yatırımcılar: Türkiye'de belirli büyüklükte yatırım yapan veya istihdam yaratan yatırımcılar.
- Bilim insanları ve araştırmacılar: Uluslararası alanda tanınmış bilimsel çalışmaları olanlar.
- Kültür, sanat ve spor alanında başarılı kişiler: Uluslararası düzeyde başarıları bulunanlar.
- Türk kültürünün tanıtımına katkı sağlayanlar: Türkiye'nin uluslararası tanıtımına önemli katkı yapan kişiler.
Bakanlık, başvuruları puanlama esasına dayalı kriterlerle değerlendirir. Eğitim, ücret, deneyim, dil yeterliliği ve benzeri unsurların puan karşılıkları ile asgari puan eşikleri ikincil mevzuatta düzenlenir. Güncel kriterler için Bakanlık düzenlemelerini kontrol etmeniz gerekir.
Turkuaz Kartın Sağladığı Haklar
| Hak | Açıklama |
|---|---|
| Süresiz çalışma hakkı | Geçiş süreci sonrasında kalıcı hale gelen çalışma hakkı |
| İkamet hakkı | Kart, ikamet izni yerine geçer |
| Aile bireyleri | Eş ve çocuklara ikamet izni yerine geçen belge verilir |
| İşveren bağımsızlığı | Belirli bir işverene bağlı olmadan çalışabilme |
| Haklardan yararlanma | Süresiz çalışma izni sahiplerine tanınan haklara benzer haklar |
Kart sahibinin eşinin Türkiye'de çalışmak istemesi halinde çalışma hakkına ilişkin durum ayrıca değerlendirilmelidir. Aile bireylerine sağlanan kolaylıkların kapsamı için güncel mevzuata bakın.
Geçiş Süreci
Turkuaz Kart ilk olarak bir geçiş süreci için verilir. Bu süreçte kart sahibinin nitelikli yabancı olarak faaliyetini sürdürüp sürdürmediği değerlendirilir. Geçiş süreci sonunda, kartın süresiz hale getirilmesi için başvuru yapılır. Bu başvurunun mevzuatta öngörülen süre içinde yapılmaması veya kart sahibinin geçiş sürecindeki yükümlülükleri yerine getirmemesi kartın iptaline yol açabilir.
Geçiş sürecinin uzunluğu ve süresizliğe geçiş başvurusunun zamanı için güncel yönetmelik hükümlerini kontrol etmenizi öneririz.
İşverenin Rolü
Turkuaz Kart başvurusunda işveren, özellikle nitelikli işgücü kategorisinde önemli bir rol üstlenir:
- Adayın profilini değerlendirin: Eğitim, deneyim ve ücret düzeyinin kriterlere uyup uymadığını ön kontrolden geçirin.
- Ücret ve sözleşmeyi uyumlu hazırlayın: Başvuruda beyan edilen ücretin, bordroya yansıyan ücretle tutarlı olmasına dikkat edin.
- Belgeleri hazırlayın: Diploma, deneyim belgeleri, iş sözleşmesi ve şirket belgeleri eksiksiz olmalıdır.
- Geçiş sürecini takip edin: Kart sahibinin geçiş sürecinde çalışmaya devam ettiğini gösteren SGK ve bordro kayıtlarını düzenli tutun.
- Ayrılışları bildirin: Kart sahibi ayrılırsa mevzuatta öngörülen bildirimleri yapın.
Diğer izin türleriyle karşılaştırma için çalışma izni türleri yazımıza göz atabilirsiniz.
İşveren Açısından Avantajlar ve Dikkat Noktaları
Turkuaz Kart, işveren için hem fırsatlar hem de dikkat edilmesi gereken noktalar barındırır. Kararı vermeden önce her iki tarafı birlikte değerlendirmek gerekir.
Avantajlar:
- İdari yükün azalması: Süreli izinlerde olduğu gibi düzenli uzatma başvurusu ve harç takibi yükü, kart süresiz hale geldikten sonra büyük ölçüde ortadan kalkar.
- Yetenek çekme gücü: Kartın aile bireylerine sağladığı kolaylıklar, nitelikli adaylar için Türkiye'yi ve şirketinizi daha cazip hale getirir.
- Uzun vadeli planlama: Kalıcı çalışma hakkı, kilit pozisyonlarda yedekleme ve kariyer planlamasını kolaylaştırır.
Dikkat noktaları:
- İşveren bağımsızlığı: Kart sahibi belirli bir işverene bağlı olmadığı için, şirketinizden ayrılıp başka bir işverene geçmesi süreli izne göre daha kolaydır. Bu nedenle elde tutma stratejileri önem kazanır.
- Geçiş sürecindeki yükümlülükler: Geçiş sürecinde kart sahibinin nitelikli faaliyetini sürdürdüğünü gösteren kayıtların düzenli tutulması gerekir.
- Ücret tutarlılığı: Başvuruda beyan edilen ücretin, geçiş süreci boyunca bordroya yansıyan ücretle tutarlı olması değerlendirmeyi olumlu etkiler.
Bu nedenle Turkuaz Kart'ı yalnızca bir izin türü olarak değil, nitelikli çalışanla uzun vadeli bir ilişki kurma aracı olarak görmek ve ücret, kariyer ve yan haklar paketini buna göre tasarlamak doğru bir yaklaşımdır.
Turkuaz Kart mı, Süreli İzin mi?
Her nitelikli yabancı için Turkuaz Kart en uygun seçenek olmayabilir. Kısa süreli projeler için gelen veya kriterleri tam karşılamayan yabancılar için süreli çalışma izni daha hızlı ve öngörülebilir bir yol olabilir. 2026 yılında 1 yıla kadar süreli çalışma izni harcı 12.574,90 TL, süresiz çalışma izni harcı 125.802,20 TL'dir; Turkuaz Kart'a ilişkin güncel harç ve bedeller için Bakanlık duyurularını kontrol edin.
Not: Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; Turkuaz Kart kriterleri ve usulleri değişebilir. Somut durumlar için hukuk danışmanına başvurmanızı öneririz.
Nitelikli Yetenekleri Kalıcı Kılın
Turkuaz Kart, doğru adayla ve doğru hazırlıkla, nitelikli yabancı çalışanınızı uzun vadede şirketinizde tutmanın etkili bir aracı olabilir. İK Partner olarak iş hukuku ve mevzuat uyumu hizmetimiz kapsamında nitelikli yabancı istihdamında doğru izin türünün seçimine ve başvuru hazırlığına destek oluyoruz. Ücretsiz ilk görüşme için bize ulaşabilirsiniz.
