Turkuaz Kart (İngilizce: Turquoise Card), eğitim düzeyi, mesleki deneyimi, bilim ve teknolojiye katkısı, yatırım veya ihracat düzeyi gibi kriterler bakımından nitelikli kabul edilen yabancılara, Türkiye'de süresiz çalışma ve ikamet imkânı tanıyan belge demektir. 6735 sayılı Uluslararası İşgücü Kanunu'nun 11. maddesinde düzenlenir ve ilk üç yılı geçiş süresi olarak uygulanır.
Turkuaz Kart, Türkiye'nin nitelikli işgücü ve yatırım çekme politikasının önemli araçlarından biridir. Yurt dışından üst düzey yönetici, mühendis, araştırmacı veya uzman istihdam etmek isteyen şirketler için klasik süreli çalışma izinlerine göre daha uzun vadeli bir çözüm sunar. Bu nedenle kavram, uluslararası işe alım yapan İK ekipleri, global mobilite birimleri ve Türkiye'de kariyer planlayan yabancı profesyoneller için önemlidir.
Turkuaz Kart Nedir? Kapsamı
6735 sayılı Kanun'a göre Turkuaz Kart, uluslararası işgücü politikası doğrultusunda belirlenen kriterleri karşılayan yabancılara verilir. Değerlendirmede dikkate alınan başlıca kriter grupları şunlardır:
- Yüksek nitelikli işgücü: Eğitim düzeyi, mesleki deneyim ve ücret düzeyi gibi ölçütlerle değerlendirilen profesyoneller.
- Yüksek nitelikli yatırımcılar: Yatırım tutarı, ihracat düzeyi veya istihdam kapasitesi bakımından öne çıkan yatırımcılar.
- Bilim insanları ve araştırmacılar: Bilimsel ve teknolojik alanda uluslararası düzeyde katkı sunanlar.
- Kültür, sanat ve spor alanında öne çıkanlar: Uluslararası alanda tanınan başarılara sahip kişiler ile kanunda ve ilgili yönetmelikte belirtilen diğer gruplar.
Kriterlerin ayrıntıları ve puanlama sistemi ilgili yönetmelikle belirlenir. Güncel kriterler ve başvuru koşulları için Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı'nın resmi duyurularını esas almanız gerekir.
Turkuaz Kart Nasıl İşler?
Turkuaz Kart'ın işleyişinde öne çıkan kurallar şöyledir:
- Geçiş süresi: Kart, ilk üç yılı geçiş süresi olmak üzere verilir. Bu süre içinde kart sahibinin durumu izlenebilir.
- Süresiz hak: Geçiş süresi sonunda kart iptal edilmemişse ve gerekli başvuru yapılmışsa süresiz hale gelir.
- Aile hakları: Kart sahibinin eşine ve bakmakla yükümlü olduğu yakınlarına, Turkuaz Kart sahibinin yakını olduğunu gösteren bir belge verilir; bu belge ikamet izni yerine geçer.
- İptal halleri: Kartın verilmesine esas olan koşulların ortadan kalkması veya gerçeğe aykırı bilgi verilmesi gibi durumlarda kart iptal edilebilir.
Turkuaz Kart sahibi, süresiz çalışma izni sahiplerinin kanundan doğan haklarından genel olarak yararlanır. Diğer çalışma izni türleriyle karşılaştırma için çalışma izni türleri rehberimize bakabilirsiniz.
Türkiye'de Mevzuat Boyutu
| Konu | Turkuaz Kart | Süreli çalışma izni |
|---|---|---|
| Dayanak | 6735 s. K. md. 11 | 6735 s. K. md. 10 |
| Hedef kitle | Nitelikli yabancılar | Belirli bir işverende çalışacak yabancılar |
| Süre | İlk 3 yıl geçiş süresi, ardından süresiz | Belirli süreli, uzatma başvurusuyla yenilenir |
| Aile | Yakınlara ikamet izni yerine geçen belge | Aile ikameti ayrı süreçlere tabidir |
| Harç | Güncel tarife için resmi duyurular | 2026'da 1 yıla kadar süreli izin harcı 12.574,90 TL |
Turkuaz Kart'a ilişkin harç ve değerli kâğıt bedelleri için güncel tutarları resmi kaynaklardan teyit etmeniz gerekir. İzinsiz yabancı çalıştırmanın idari para cezası yaptırımı bulunduğunu da unutmamak gerekir. Genel çerçeve için yabancı çalışma izni maddemize göz atabilirsiniz.
Bu bölüm genel bilgilendirme amaçlıdır; somut başvurular için bir uzmana danışılması önerilir.
Örnek Senaryo
Aşağıdaki durum açıklama amaçlı bir örnektir. İstanbul'da bir yazılım şirketi, yurt dışında uzun yıllar yapay zekâ alanında çalışmış ve uluslararası yayınları bulunan bir veri bilimciyi teknoloji direktörü olarak işe almak istiyor. Şirket, yıllık süreli çalışma izni yenilemeleriyle uğraşmak yerine adayın Turkuaz Kart kriterlerini karşılayıp karşılamadığını değerlendiriyor. Eğitim düzeyi, mesleki deneyimi ve önerilen ücret düzeyi dikkate alınarak başvuru hazırlanıyor. Kartın verilmesi halinde direktör üç yıllık geçiş süresinin ardından süresiz çalışma hakkı elde edebilecek; eşi ve çocukları da yakın belgesiyle ikamet edebilecektir. Bu, şirket için uzun vadeli bir yetenek planlaması imkânı sağlar.
Sık Karıştırılan Kavramlar
- Turkuaz Kart ve süresiz çalışma izni: Süresiz çalışma izni belirli bir süre yasal çalışma sonrasında başvurulabilen bir izindir; Turkuaz Kart ise nitelik kriterlerine dayanır ve geçiş süresi sonunda süresiz hale gelir.
- Turkuaz Kart ve vatandaşlık: Turkuaz Kart vatandaşlık hakkı vermez; çalışma ve ikamet hakkı sağlar.
- Turquoise Card ve Blue Card: Avrupa Birliği'ndeki "Blue Card" da nitelikli yabancılara yönelik bir izin sistemidir; ancak kriterleri ve hukuki çerçevesi farklıdır.
İK Uygulamasında İpuçları
- Nitelikli yabancı adaylar için işe alım aşamasında Turkuaz Kart uygunluğunu değerlendirin.
- Aday belgelerini (diploma, deneyim belgeleri, yayınlar) önceden ve onaylı biçimde toplayın.
- Geçiş süresince istihdam koşullarındaki değişiklikleri kayıt altında tutun.
- Ayrıntılı süreç için Turkuaz Kart ve nitelikli yabancı istihdamı rehberimizden yararlanın.
Yabancı İstihdamında Destek
Nitelikli yabancı istihdamında çalışma izni ve uyum süreçlerinizi planlamak için iş hukuku ve mevzuat uyumu hizmetimizden yararlanabilirsiniz. İlk görüşmemiz ücretsizdir.
İK sözlüğündeki diğer terimler için İK Sözlüğü sayfamıza göz atabilirsiniz.
