Kıdem Süresi (İngilizce: Length of Service veya Seniority), bir işçinin aynı işverene bağlı olarak çalıştığı toplam süre demektir. İş hukukunda pek çok hakkın varlığı ve miktarı bu süreye bağlanır: kıdem tazminatı, ihbar süresi, yıllık ücretli izin süresi ve iş güvencesi bunların başında gelir. Süre, işe giriş tarihinden sözleşmenin sona erdiği tarihe kadar hesaplanır.
Kıdem süresinin yanlış hesaplanması, bir günlük farkla bile ihbar süresini, izin hakkını veya tazminat tutarını değiştirebilir. Özellikle ara verilerek yeniden işe alınan, aynı grup içinde şirket değiştiren veya işyeri devriyle yeni işverene geçen çalışanlarda hesap karmaşıklaşır. Bu nedenle kavram, bordro uzmanları, İK ekipleri ve fesih sürecindeki çalışanlar için önemlidir.
Kıdem Süresi Nedir? Kapsamı
1475 sayılı Kanun'un yürürlükte kalan 14. maddesine göre işçinin kıdemi, hizmet sözleşmesinin devam etmiş veya aralıklarla yeniden kurulmuş olmasına bakılmaksızın, aynı işverenin bir veya değişik işyerlerinde çalıştığı süreler dikkate alınarak hesaplanır. Bu kuralın sonuçları şöyle özetlenebilir:
- Aynı işveren esastır: Aynı işverenin farklı şubelerinde veya işyerlerinde geçen süreler birleştirilir.
- Aralıklı çalışmalar birleştirilebilir: İşçi ayrılıp aynı işverende yeniden çalışmaya başlamışsa, önceki dönem için kıdem tazminatı ödenmemiş ve ödemeyi engelleyen bir fesih yoksa süreler birlikte değerlendirilir.
- Mükerrer ödeme yoktur: Daha önce kıdem tazminatı ödenmiş süreler, yeniden hesaba katılmaz.
- Devir halinde süre korunur: İşyerinin devri veya intikali halinde, işçinin önceki işverenlerde geçen süreleri de dikkate alınır.
Kıdem Süresinin Bağlı Olduğu Haklar
| Hak | Kıdem süresiyle ilişkisi | Dayanak |
|---|---|---|
| Kıdem tazminatı | En az 1 yıl gerekir; her tam yıl için 30 günlük giydirilmiş brüt ücret | 1475 s. K. md. 14 |
| İhbar süresi | 6 aydan az 2 hafta; 6 ay–1,5 yıl 4 hafta; 1,5–3 yıl 6 hafta; 3 yıldan fazla 8 hafta | İş Kanunu md. 17 |
| Yıllık izin | 1–5 yıl (5 dahil) 14 gün; 5–15 yıl 20 gün; 15 yıl ve fazlası 26 gün | İş Kanunu md. 53 |
| İş güvencesi | En az 6 aylık kıdem aranır | İş Kanunu md. 18 |
Yıllık izin hesabında kanun, bazı fiilen çalışılmayan süreleri "çalışılmış gibi" sayar (md. 55); bu kurallar kıdem tazminatı hesabıyla birebir aynı değildir. İhbar süresi ve tazminatın hesaplanması için ihbar süresi maddemize bakabilirsiniz.
Kıdem Süresi Nasıl Hesaplanır? Örnekle
Kıdem süresi, işe giriş ile sözleşmenin sona erdiği tarih arasındaki yıl, ay ve gün olarak bulunur. Kıdem tazminatında tam yıllar için 30 günlük ücret ödenir; yıldan artan ay ve günler ise oranlanır.
Aşağıdaki hesap açıklama amaçlı bir örnektir. Giydirilmiş brüt ücreti 60.000 TL olan ve kıdemi 3 yıl 4 ay 10 gün olan bir işçi için:
- 3 tam yıl: 60.000 × 3 = 180.000,00 TL
- 4 ay: 60.000 × 4 / 12 = 20.000,00 TL
- 10 gün: 60.000 × 10 / 365 = 1.643,84 TL
- Toplam brüt kıdem tazminatı: 201.643,84 TL
Bu örnekte ücret, 1 Temmuz–31 Aralık 2026 döneminde uygulanan 73.729,87 TL'lik kıdem tazminatı tavanının altında olduğundan hesap gerçek ücret üzerinden yapılmıştır. Tavanı aşan ücretlerde tavan esas alınır; tazminattan yalnızca binde 7,59 oranında damga vergisi kesilir. Kesirli süre hesabının farklı yöntemleri için kıdeme esas süre hesabı rehberimize göz atabilirsiniz.
Bu bölüm genel bilgilendirme amaçlıdır; somut hesaplamalarda bir uzmana danışılması önerilir.
Sık Karıştırılan Kavramlar
- Kıdem süresi ve sigortalılık süresi: Sigortalılık süresi, kişinin tüm işverenlerdeki sigortalı çalışmalarını kapsar ve emeklilik için önemlidir; kıdem süresi ise yalnızca aynı işverende geçen süredir.
- Kıdem süresi ve prim gün sayısı: Prim günleri SGK'ya bildirilen günlerdir; kıdem hesabında esas olan ise iş sözleşmesinin sürdüğü takvim süresidir.
- Kıdem süresi ve kıdem tazminatı: Kıdem süresi bir süre ölçüsüdür; kıdem tazminatı ise bu süreye bağlı olarak belirli fesih hallerinde ödenen paradır.
İK Uygulamasında İpuçları
- İşe giriş ve çıkış tarihlerini SGK bildirimleriyle tutarlı tutun.
- Yeniden işe alınan çalışanlarda önceki dönemde tazminat ödenip ödenmediğini özlük dosyasında açıkça kaydedin.
- Grup şirketleri arasında geçişlerde kıdemin nasıl değerlendirileceğini yazılı olarak netleştirin.
- İzin, ihbar ve tazminat hesaplarında aynı kıdem verisini kullanan tek bir kaynak oluşturun.
- Uzun süreli ücretsiz izin gibi istisnai dönemlerin kıdeme etkisini uzman görüşüyle değerlendirin.
- Fesih planlarken kıdem eşiklerine (6 ay, 1 yıl, 1,5 yıl, 3 yıl, 5 yıl ve 15 yıl) yakın çalışanları ayrıca kontrol edin; birkaç günlük fark ihbar süresini, izin hakkını veya tazminat hakkını değiştirebilir.
Kıdem Hesaplarında Destek
Kıdem, ihbar ve izin hesaplarınızı mevzuata uygun ve tutarlı hale getirmek için iş hukuku ve mevzuat uyumu hizmetimizi inceleyebilirsiniz. İhtiyacınızı ücretsiz ilk görüşmede birlikte değerlendirebiliriz.
İK sözlüğündeki diğer terimler için İK Sözlüğü sayfamıza göz atabilirsiniz.
