İŞKUR (İngilizce: Turkish Employment Agency), Türkiye İş Kurumu'nun kısaltmasıdır ve istihdamın korunması, geliştirilmesi, işsizliğin önlenmesi ile işsizlik sigortası hizmetlerinin yürütülmesi amacıyla kurulmuş kamu kurumudur. Kısacası iş arayanlarla işverenleri buluşturan, işgücü programları düzenleyen ve işsizlik ödeneği başvurularını alan merkezi kamu kuruluşu demektir.
İK profesyonelleri için İŞKUR; aday kaynağı, teşvikli eğitim programlarının sağlayıcısı ve bazı yasal bildirimlerin muhatabıdır. Toplu işçi çıkarma, engelli istihdamı ve işsizlik ödeneği gibi konularda kurumla temas kaçınılmazdır. Bu nedenle İŞKUR'u yalnızca "iş ilanı verilen yer" olarak görmek, kurumun işverenlere sunduğu imkânların önemli bir kısmını gözden kaçırmak anlamına gelir.
İŞKUR Nedir? Görevleri
İŞKUR nedir sorusunun yasal dayanağı 4904 sayılı Türkiye İş Kurumu Kanunu'dur. Kurumun başlıca görevleri şunlardır:
- İş arayanların kayıt altına alınması ve uygun işlere yönlendirilmesi
- İşverenlerin açık pozisyonları için aday tedariki
- Aktif işgücü programları (işbaşı eğitim programları, meslek edindirme kursları, işgücü uyum programları)
- İşsizlik sigortası kapsamındaki ödemeler: işsizlik ödeneği, kısa çalışma ödeneği ve ücret garanti fonu
- İşgücü piyasası araştırmaları ve meslek danışmanlığı
- Engelli ve eski hükümlü istihdamının izlenmesi ve desteklenmesi
Kurum, il müdürlükleri ve hizmet merkezleri aracılığıyla yerel düzeyde çalışır; işverenler için belirli bir iş ve meslek danışmanıyla temas kurmak çoğu zaman süreçleri hızlandırır. Kurumun işverenlere sunduğu hizmetleri ayrıntılı olarak İŞKUR hizmetleri rehberimizde ele aldık.
İşverenlerin İŞKUR'la Temas Noktaları
| Konu | İşveren açısından anlamı |
|---|---|
| Toplu işçi çıkarma | Planlanan çıkarmalar en az 30 gün önceden sendika temsilcileri, bölge müdürlüğü ve İŞKUR'a yazılı olarak bildirilir |
| Engelli istihdamı | 50 veya daha fazla işçi çalıştıran özel sektör işyerlerinde işçi sayısının %3'ü oranında engelli çalıştırma yükümlülüğü vardır; İŞKUR aday tedarikinde destek olur |
| İşbaşı eğitim programları | Belirli şartlarla katılımcıların işyerinde eğitim alması sağlanır |
| İşsizlik ödeneği | İşten ayrılan çalışanların başvuru yaptığı kurumdur |
| Kısa çalışma | Zorlayıcı sebep veya ekonomik kriz gibi durumlarda başvuru yapılan kurumdur |
Engelli çalıştırma yükümlülüğüne aykırılık, 2026 yılı için çalıştırılmayan her engelli ve her ay için 37.748 TL idari para cezası gerektirir. Bu nedenle kontenjanı dolduramayan işverenler için İŞKUR'la iş birliği, hem sosyal sorumluluk hem de uyum açısından önemlidir.
İşverenlerin en çok ilgi gösterdiği İŞKUR hizmetlerinden biri işbaşı eğitim programlarıdır. Bu programlarda katılımcı, işyerinde fiilen çalışarak mesleki deneyim kazanır; işveren de potansiyel bir çalışanı tanıma fırsatı bulur. Programların katılımcı sayısı, süre, ödeme ve istihdam yükümlülüğü gibi şartları mevzuatla belirlenir ve dönem dönem güncellenir. Uygulama ayrıntıları için İŞKUR işbaşı eğitim programı rehberimize göz atabilirsiniz.
İşsizlik Ödeneğindeki Rolü
İşsiz kalan bir çalışan, işsizlik ödeneği için fesihten sonraki 30 gün içinde İŞKUR'a başvurmalıdır. Ödenek için son 120 gün kesintisiz prim ödemiş olmak, son 3 yılda en az 600 gün işsizlik sigortası primi ödemiş olmak ve kendi istek ve kusuru dışında işsiz kalmak gerekir.
İşverenin burada doğrudan bir başvuru yükümlülüğü yoktur; ancak işten ayrılış bildirgesinde seçilen çıkış kodu, çalışanın ödeneğe hak kazanıp kazanamayacağını doğrudan etkiler. Ödeneğin kendisini işsizlik ödeneği teriminde ayrıca anlatıyoruz.
Sık Karıştırılan Kavramlar
- İŞKUR ve SGK: SGK, sigortalılık, prim ve emeklilik işlemlerini yürütür. İŞKUR ise istihdam hizmetleri ile işsizlik sigortası kapsamındaki ödemelerin başvuru ve takibinden sorumludur. İşsizlik sigortası primi SGK tarafından tahsil edilse de ödenek başvurusu İŞKUR'a yapılır.
- İŞKUR ve özel istihdam büroları: Özel istihdam büroları, izin alarak işe yerleştirme hizmeti veren özel kuruluşlardır. İŞKUR ise bu alanda düzenleyici ve denetleyici rol de üstlenen kamu kurumudur.
- İŞKUR ve Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı: İŞKUR, bakanlıkla ilişkili bir kurumdur; iş müfettişliği denetimi gibi görevler ise bakanlığa aittir.
Örnek Senaryo
Bu senaryo örnek amaçlıdır. Yeni bir lojistik merkezi açan bir şirket, kısa sürede çok sayıda depo personeline ihtiyaç duyuyor. Aynı zamanda çalışan sayısı arttığı için engelli istihdamı kontenjanı da yükseliyor. Şirket, İŞKUR il müdürlüğüyle görüşerek hem açık pozisyonlarını bildiriyor hem de engelli adaylar için uygun pozisyonları belirliyor. Ayrıca bazı pozisyonlar için işbaşı eğitim programı açılıp açılamayacağını araştırıyor. Sonuçta şirket, aday havuzunu genişletirken engelli istihdamı yükümlülüğünü de daha planlı biçimde karşılıyor.
İK Uygulamasında İpuçları
- İşyerinizin bağlı olduğu İŞKUR birimini ve iş ve meslek danışmanınızı tanıyın.
- Engelli kontenjanınızı çalışan sayısındaki değişimlere göre aylık olarak takip edin.
- Toplu işçi çıkarma planlanıyorsa bildirim takvimini hukuk danışmanınızla birlikte hazırlayın.
- İşbaşı eğitim programlarını, kalıcı istihdam stratejinizin bir parçası olarak değerlendirin.
Bu içerik genel bilgilendirme niteliğindedir; somut yükümlülükleriniz için bir uzmana danışmanız önerilir.
İK sözlüğündeki diğer terimler için İK Sözlüğü sayfamıza göz atabilirsiniz.
Kamu Kaynaklarını Stratejinize Katın
İŞKUR, doğru kullanıldığında hem aday tedarikinde hem de uyum yükümlülüklerinde güçlü bir ortaktır. İK Partner, iş hukuku ve mevzuat uyumu kapsamında bildirim yükümlülüklerinizi ve kamu programlarından yararlanma imkânlarınızı birlikte değerlendirir. Ücretsiz ilk görüşme için bize ulaşın.
