Geçici İş Göremezlik Ödeneği (İngilizce: Temporary Incapacity Allowance, Sick Pay), sigortalının iş kazası, meslek hastalığı, hastalık veya analık nedeniyle istirahatli olduğu ve bu yüzden çalışamadığı dönemde, gelir kaybını karşılamak amacıyla Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından ödenen günlük ödenektir. Halk arasında "rapor parası" olarak bilinir.
Ödenek, kısa vadeli sigorta kollarının en görünür sonucudur. Çalışan için raporlu günlerdeki geçim güvencesi, işveren için ise bordro, e-Vizite ve eksik gün bildirimlerinin doğru yapılmasını gerektiren bir süreçtir. İK ekipleri bu nedenle ödeneğin kim tarafından, hangi şartlarla ve hangi bilgi akışıyla ödendiğini net biçimde bilmelidir.
Geçici İş Göremezlik Ödeneği Nedir? Kapsamı
Geçici iş göremezlik ödeneği nedir sorusunun yanıtı, 5510 sayılı Kanun'daki kısa vadeli sigorta hükümlerinde yer alır. Ödenek dört temel durumda gündeme gelir:
- İş kazası: İşyerinde veya işin yürütümü sırasında meydana gelen kaza sonucu istirahat
- Meslek hastalığı: İşin niteliğinden kaynaklanan hastalık nedeniyle istirahat
- Hastalık: İş kazası ve meslek hastalığı dışındaki hastalık hâlleri
- Analık: Doğum öncesi ve sonrası çalışılamayan dönem
Her durumun şartları farklıdır. İş kazası ve meslek hastalığında prim günü şartı aranmazken, hastalık ve analık hâllerinde kanunda belirlenen prim günü şartlarının sağlanması gerekir. Hastalık hâlinde ödenek, belirli bir bekleme süresinden sonra başlar. Ödenek oranı da yatarak ve ayakta tedavi durumlarında farklılaşır. Güncel oran ve süreler için SGK'nın resmi açıklamalarına başvurmanız gerekir.
Analık hâlinde ödenek, analık izni süresince şartları sağlayan sigortalılar için gündeme gelir. 7578 sayılı Kanun'la (RG 1 Mayıs 2026) analık izni toplam 24 haftaya (çoğul gebelikte 26 hafta) çıkarılmıştır. Ödeneğin bu yeni sürelere nasıl uygulanacağına ilişkin ayrıntılar için resmi metin ve SGK duyuruları esas alınmalıdır.
Nasıl İşler? Bilgi Akışı
Ödeneğin çalışana ulaşması birkaç adımlık bir zincire bağlıdır:
- Hekim istirahat raporu düzenler ve rapor SGK sistemine kaydedilir.
- Rapor, işyerinin e-Vizite ekranına düşer.
- İşveren, çalışanın rapor süresince çalışmadığını beyan eder.
- Bordroda raporlu günler eksik gün olarak bildirilir.
- SGK, şartlar sağlanıyorsa ödeneği doğrudan çalışanın hesabına öder.
Ödeme SGK tarafından yapılır; işveren ödeneği ödemez. Ancak işveren beyanı yapılmadığında ya da bordro kayıtları raporla uyuşmadığında ödeme gecikebilir.
İşveren Açısından Önemli Noktalar
| Konu | Açıklama |
|---|---|
| Raporlu günlerde ücret | Kural olarak raporlu günler için ücret ödenmez; gelir kaybını ödenek karşılar |
| Sözleşmeyle ücret ödenmesi | İş veya toplu iş sözleşmesiyle rapor dönemi için ücret ödeniyorsa ödenekle ilişkisi ayrıca değerlendirilir |
| İş kazası bildirimi | İş kazası, kazadan sonraki 3 iş günü içinde SGK'ya bildirilmelidir |
| Eksik gün | Raporlu günler aylık bildirimde eksik gün nedeniyle gösterilir |
| Fesih | Raporlu dönemde fesih, ayrıca dikkat gerektiren hukuki bir konudur |
İş kazası bildiriminin süresinde yapılmaması, işveren açısından ayrı yaptırımlar ve ödenek yükünün işverene rücu edilmesi gibi sonuçlar doğurabilir. Raporlu çalışan yönetiminin işveren boyutunu hastalık raporu ve geçici iş göremezlik rehberimizde ayrıntılı olarak anlattık.
Sık Karıştırılan Kavramlar
- Geçici iş göremezlik ve sürekli iş göremezlik: Geçici olan, iyileşme süresince çalışamamayı; sürekli olan ise iş kazası veya meslek hastalığı sonucu çalışma gücünün kalıcı olarak azalmasını anlatır. Sürekli iş göremezlikte gelir bağlanması söz konusu olur.
- Ödenek ve maluliyet aylığı: Maluliyet, uzun vadeli sigorta kollarına ait bir kavramdır ve çalışma gücünün önemli ölçüde kaybedilmesine bağlıdır.
- Ödenek ve yıllık izin: Raporlu süre yıllık izinden düşülmez; iki kavram birbirinden bağımsızdır.
Ödeneğin dayandığı sigorta kolları için kısa vadeli sigorta kolları terimine göz atabilirsiniz.
Örnek Senaryo
Bu senaryo örnek amaçlıdır. Bir depo çalışanı, iş sırasında ayağını burkuyor ve hekim on günlük istirahat raporu veriyor. İşveren kazayı süresi içinde SGK'ya bildiriyor, e-Vizite'de çalışmadığına dair beyanı yapıyor ve bordroda on günü eksik gün olarak gösteriyor. Ödenek SGK tarafından çalışana ödeniyor. İK, çalışan işe döndüğünde iş sağlığı ve güvenliği birimiyle birlikte kazanın kök nedenini inceliyor ve benzer kazaları önlemek için depo düzeninde değişiklik yapıyor.
İK Uygulamasında İpuçları
- Rapor, e-Vizite ve bordro kayıtlarını aylık olarak eşleştirin.
- İş kazası bildirim sürecini yazılı bir prosedüre bağlayın ve sorumlusunu belirleyin.
- Çalışanlara ödeneğin SGK tarafından ödendiğini ve ödeme durumunu nereden takip edebileceklerini anlatın.
- Raporlu dönemde fesih düşünülüyorsa önce hukuki değerlendirme yaptırın.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; somut durumlar için bir uzmana danışılması önerilir.
İK sözlüğündeki diğer terimler için İK Sözlüğü sayfamıza göz atabilirsiniz.
Raporlu Çalışan Süreçlerinde Destek
Raporlar, iş kazaları ve ödenek takibi; bordro, İSG ve iş hukukunun kesiştiği bir alandır. İK Partner'ın iş hukuku ve mevzuat uyumu hizmeti, bu süreçleri mevzuata uygun ve izlenebilir hâle getirmenize yardımcı olur. Ücretsiz ilk görüşmede ihtiyaçlarınızı konuşabiliriz.
