Şirketler çalışanlarını yüksek maliyetli sertifika programlarına, yurt dışı eğitimlere veya uzun süreli teknik kurslara gönderdiğinde doğal bir soru ortaya çıkar: Çalışan eğitimden hemen sonra ayrılırsa bu yatırım ne olacak? Bu sorunun yaygın cevabı eğitim gideri taahhütnamesidir: çalışan, eğitimden sonra belirli bir süre işyerinde kalmayı, aksi halde masrafın bir bölümünü iade etmeyi kabul eder.
Ancak her taahhütname geçerli değildir. Yargı uygulaması, eğitim giderinin işçiye yüklenebilmesi için masrafın gerçekten yapılmış ve belgelenmiş olmasını, taahhüt süresinin makul olmasını, iadenin kalan süreyle orantılı hesaplanmasını ve sözleşmenin işçinin iradesine bağlı bir nedenle sona ermesini arar. Bu ilkelere uymayan metinler, hem geçersizlik hem de cezai şart tartışmalarına yol açabilir.
Bu yazıda geçerli bir taahhütnamenin unsurlarını, doldurulabilir bir örnek metni ve kıst iade hesabının nasıl yapılacağını anlatıyoruz. Eğitim yatırımlarınızı planlarken eğitim bütçesi planlama rehberimiz de yol gösterici olabilir.
Eğitim Gideri Taahhütnamesi (Word) İndirEğitim Gideri Taahhütnamesi Hangi Eğitimler İçin Alınabilir?
Taahhütname, çalışana kalıcı ve piyasada değeri olan bir nitelik kazandıran, işverenin ciddi bir maliyet üstlendiği eğitimler için anlamlıdır. Buna karşılık bazı eğitimlerin gideri çalışana yüklenemez:
| Eğitim türü | Taahhüt alınabilir mi? |
|---|---|
| Uluslararası geçerli sertifika programı | Genellikle evet, masraf belgelenirse |
| Uzun süreli yurt içi/yurt dışı uzmanlık eğitimi | Genellikle evet |
| Yüksek lisans veya benzeri akademik program desteği | Genellikle evet |
| İş sağlığı ve güvenliği eğitimleri | Hayır, maliyeti çalışana yansıtılamaz |
| İşe başlangıç oryantasyonu ve iç eğitimler | Uygun değildir |
| İşin yapılması için zorunlu kısa ürün/sistem eğitimleri | Tartışmalıdır, önerilmez |
6331 sayılı Kanun kapsamında verilen İSG eğitimlerinin maliyeti çalışana yansıtılamaz. Benzer şekilde, işin olağan yürütülmesi için şart olan kısa süreli eğitimler için taahhüt almak, makul olmayan bir yük oluşturur.
Geçerli Bir Taahhütnamenin Unsurları
- Eğitimin tanımı: Adı, düzenleyen kurum, tarihleri ve süresi.
- Masrafın kalemleri: Eğitim ücreti, konaklama, ulaşım gibi kalemlerin ayrı ayrı ve belgeye dayalı gösterilmesi. Eğitim süresince ödenen ücretin masrafa eklenmesi tartışmalıdır; danışmanınızla değerlendirin.
- Taahhüt süresi: Eğitimin maliyeti ve kazandırdığı nitelikle orantılı, makul bir süre.
- İade şartı: Hangi ayrılık hallerinde iadenin söz konusu olacağı. Uygulamada iade; çalışanın istifası veya işverenin çalışanın kusuruna dayanan haklı nedenle feshi halinde aranır. İşverenin haklı bir neden olmadan feshi veya çalışanın haklı nedenle feshi halinde iade istenmesi kural olarak mümkün görülmez.
- Kıst (orantılı) hesap: İade tutarının, taahhüt süresinin tamamlanmayan kısmıyla orantılı olarak azalması.
- Ödeme şekli: İadenin nasıl yapılacağı; ücretten mahsup için ayrıca açık ve yazılı rıza gerektiği.
- İmza ve tarih: Taahhütnamenin eğitimden önce imzalanması.
Yalnızca işçiyi bağlayan cezai şartlar iş hukukunda geçersizlik riski taşıdığından, taahhütnamede "masraftan bağımsız sabit bir ceza tutarı" öngörmekten kaçının. Taahhütnamenin konusu, gerçekten yapılmış masrafın orantılı iadesi olmalıdır.
Eğitim Gideri Taahhütnamesi Örneği
EĞİTİM GİDERİ TAAHHÜTNAMESİ
Şirketimiz [Şirket unvanı] tarafından, [Ad Soyad] (T.C. Kimlik No: [numara], unvan: [unvan]) adına [eğitimin adı] eğitimine katılım sağlanacaktır. Eğitim [düzenleyen kurum] tarafından [başlangıç tarihi] – [bitiş tarihi] tarihleri arasında [yer / çevrim içi] olarak verilecektir.
Eğitim masrafları (belgeye dayalı): Eğitim ücreti [tutar] TL, konaklama [tutar] TL, ulaşım [tutar] TL; toplam [tutar] TL. Masraflara ilişkin fatura ve belgelerin birer örneği tarafıma verilecektir.
Taahhüt: Eğitimin tamamlandığı tarihten itibaren [süre] ay süreyle Şirket'te çalışmayı taahhüt ederim. Bu süre dolmadan iş sözleşmemi kendi isteğimle feshetmem veya iş sözleşmemin kusurlu davranışım nedeniyle İş Kanunu md. 25/II kapsamında feshedilmesi halinde, toplam masrafın taahhüt süresinin tamamlanmayan kısmına isabet eden bölümünü Şirket'e ödeyeceğimi kabul ederim.
Kıst hesap: İade tutarı = Toplam masraf x (tamamlanmayan ay sayısı / taahhüt süresi ay sayısı).
İstisnalar: İş sözleşmemin işveren tarafından haklı bir neden olmaksızın feshedilmesi, tarafımdan haklı nedenle feshedilmesi veya [karşılıklı anlaşma vb. diğer haller] durumunda iade yükümlülüğüm doğmayacaktır.
Ödeme: İade tutarının ücretimden veya diğer alacaklarımdan mahsubu, ayrılış sırasında ayrıca vereceğim yazılı onaya bağlıdır.
[Tarih] – Çalışan: [Ad Soyad, imza] – Şirket: [Yetkili Ad Soyad, imza]
Kıst İade Hesabı: Örnek Senaryo
Örnek senaryo: Bir çalışan için toplam masrafı 120.000 TL olan bir sertifika programı finanse ediliyor ve 24 aylık taahhüt alınıyor. Çalışan, eğitimin bitiminden 10 ay sonra istifa ediyor.
| Hesap adımı | Değer |
|---|---|
| Toplam belgeli masraf | 120.000 TL |
| Taahhüt süresi | 24 ay |
| Tamamlanan süre | 10 ay |
| Tamamlanmayan süre | 14 ay |
| İade tutarı | 120.000 x 14 / 24 = 70.000 TL |
Bu tutar tamamen örnektir ve hesaplama yöntemini göstermek için verilmiştir. Taahhüt süresinin makul olup olmadığı, eğitimin maliyetine ve süresine göre değerlendirilir; çok kısa bir eğitim için çok uzun bir bağlılık süresi öngörmek geçersizlik riskini artırır.
Ayrılık gerçekleştiğinde iade talebini de yazılı ve hesaplı biçimde yapmak gerekir. Çalışana, taahhütnamenin bir örneğini, masraf belgelerini ve yukarıdaki gibi adım adım bir hesap tablosunu içeren bir yazı vermek, tutarın nereden geldiğini şeffaf biçimde gösterir. Çalışan iade tutarını kabul ederse ödeme planı ve yöntemi ayrı bir mutabakat metnine bağlanabilir; kabul etmezse alacağın talep edilmesi için hukuki yollar değerlendirilir. Her iki durumda da çalışanın ücret ve tazminat alacaklarının ödenmesi, iade tartışması gerekçesiyle geciktirilmemelidir.
Sık Yapılan Hatalar
- Taahhütnameyi eğitim bittikten sonra imzalatmak
- Masrafı belgelemeden götürü bir tutar yazmak
- Kıst hesap yerine, ayrılık zamanından bağımsız olarak masrafın tamamını istemek
- İşverenin haklı neden olmadan feshinde de iade istemek
- Masrafı ayrılış sırasında çalışanın rızası olmadan ücretten veya kıdem tazminatından kesmek
- İSG gibi yasal zorunlu eğitimler için taahhüt almak
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; mevzuat ve yargı uygulaması değişebilir. Taahhütname metnini imzalatmadan önce hukuk danışmanınıza kontrol ettirin.
Şablonu İndirin
Word şablonu; taraf ve eğitim bilgilerini, belgeye dayalı masraf tablosunu, taahhüt süresini, iadenin doğduğu ve doğmadığı halleri, kıst iade hesap tablosunu ve mahsup için ayrı yazılı onay hükmünü içerir. Köşeli parantezli alanları eğitime ve şirket politikanıza göre doldurun, metni eğitim başlamadan önce imzalatın.
Eğitim Gideri Taahhütnamesi (Word) İndirEğitim Yatırımlarınızı Dengeli Şekilde Koruyun
İK Partner, eğitim politikalarınızı, taahhütname şablonlarınızı ve bunların ayrılık süreçlerindeki uygulamasını bir bütün olarak ele alır. İş hukuku ve mevzuat uyumu hizmetimiz hakkında ücretsiz ilk görüşme için bize ulaşabilirsiniz.
