Doğum izni 24 haftaya, babalık izni 10 güne çıktı. Bu değişiklik, birçok şirketin çalışan el kitabındaki izin bölümlerini bir anda eskitti. Üstelik yalnızca süreleri güncellemek yetmiyor: izin öncesi bildirim, görev devri, ödenek süreçleri, dönüş planı ve esnek çalışma talepleri de tek bir çerçevede toplanmalı. Ebeveyn izin politikası, bu çerçeveyi sağlayan temel dokümandır.
İyi yazılmış bir politika, yöneticilerin her talepte farklı karar vermesini önler, çalışanlara güven verir ve denetimlerde işverenin uyum çabasını gösterir. Bu yazıda 2026 mevzuatına uygun bir ebeveyn izin politikasının bölümlerini ve örnek ifadeleri paylaşıyoruz.
Ebeveyn İzin Politikası Neleri Kapsamalı?
Politikanın asgari kapsamı, kanunun tanıdığı hakların eksiksiz ve doğru yansıtılmasıdır:
| Hak | 2026 itibarıyla kanuni çerçeve |
|---|---|
| Analık (doğum) izni | 24 hafta (8 hafta doğum öncesi + 16 hafta doğum sonrası); çoğul gebelikte 26 hafta |
| Babalık izni | 10 gün ücretli |
| Süt izni | Çocuk bir yaşına gelinceye kadar günde toplam 1,5 saat |
| Evlat edinme izni | 3 gün ücretli mazeret izni; ek analık izni hükümleri için resmi metin |
| Koruyucu aile izni | 7578 sayılı Kanunla tanındı; ayrıntılar resmi metinde |
| Yarım çalışma | Analık izni sonrası, kanunda belirlenen süreler; ödenek İşsizlik Sigortası Fonu'ndan |
| Kısmi süreli çalışma talebi | Çocuğun zorunlu ilköğretim çağına kadar, ebeveynlerden biri için |
| Engelli veya süreğen hastalığı olan çocuk izni | En az %70 engel veya süreğen hastalıkta yılda 10 güne kadar ücretli |
Kanuni hakların ötesinde şirketinizin sunduğu ek destekler (ücret tamamlama, uzatılmış babalık izni, kreş desteği gibi) ayrı bir bölümde, "şirket uygulaması" olarak yazılmalıdır. Bu ayrım, kanuni haklar ile şirketin tanıdığı ek imkânları netleştirir.
Politikanın Önerilen Bölüm Yapısı
- Amaç ve kapsam: Politikanın hangi çalışanları kapsadığı (tam süreli, kısmi süreli, belirli süreli).
- Tanımlar: Analık izni, babalık izni, süt izni, yarım çalışma, kısmi süreli çalışma.
- Kanuni haklar: Yukarıdaki tablonun ayrıntılı açıklaması.
- Şirket tarafından sağlanan ek haklar: Varsa ücret tamamlama, ek izinler, esneklik.
- Bildirim ve başvuru süreci: Kime, ne zaman, hangi belgeyle başvurulacağı.
- İzin süresince iletişim: Çalıştırma yasağı, iletişim kuralları, erişim.
- İşe dönüş: Dönüş görüşmesi, aynı veya eşdeğer pozisyon, uyum dönemi.
- Gizlilik: Sağlık verilerinin KVKK kapsamında korunması.
- Yürürlük ve güncelleme: Politikanın mevzuat değişikliklerinde güncelleneceği.
Örnek Politika İfadeleri
Aşağıdaki ifadeler, kendi politikanıza uyarlayabileceğiniz örneklerdir:
- Analık izni: "Hamile çalışanlarımız, 4857 sayılı İş Kanunu ve 7578 sayılı Kanun uyarınca doğumdan önce 8, doğumdan sonra 16 hafta olmak üzere toplam 24 hafta analık izni kullanır. Çoğul gebelikte bu süre 26 haftadır. Erken doğum halinde doğumdan önce kullanılamayan süre doğum sonrasına eklenir."
- Babalık izni: "Eşi doğum yapan çalışanlarımıza 10 iş günü ücretli babalık izni verilir. Bu izin yıllık izinden düşülmez."
- Süt izni: "Bir yaşından küçük çocuğu olan çalışanlarımız günde toplam 1,5 saat süt izni kullanır. İznin saatlerini ve kaç parça halinde kullanılacağını çalışan belirler; bu süre için ücret kesintisi yapılmaz."
- İletişim: "Analık izni süresince çalışanlarımıza iş talebi iletilmez. Görev devri izin başlangıcından önce tamamlanır."
Babalık izni için "iş günü" ifadesini kullanmak, kanuni asgarinin üzerinde ve çalışan lehine bir tercihtir; şirketiniz bunu benimsemiyorsa sayım yöntemini açıkça yazın.
Bildirim ve Dönüş Süreci
Politikanın en pratik bölümü süreç akışıdır:
- Çalışan, gebeliğini ve beklenen doğum tarihini uygun bir zamanda İK'ya bildirir.
- İK, izin başlangıç ve tahmini dönüş tarihlerini hesaplar ve yazılı olarak bildirir. Hesaplama örnekleri için doğum izni hesaplama yazımıza bakabilirsiniz.
- Yönetici ile birlikte görev devri planı hazırlanır.
- Doğumdan sonra çalışan doğum belgesini iletir, dönüş tarihi kesinleşir.
- Dönüşten birkaç hafta önce İK, süt izni, yarım çalışma ve kısmi süreli çalışma tercihlerini konuşmak için görüşme planlar.
- Dönüşte uyum dönemi ve varsa eğitim ihtiyaçları belirlenir.
Eşit Davranma ve Gizlilik
Ebeveyn izni kullanan çalışanların terfi, prim, performans değerlendirmesi ve eğitim süreçlerinde dezavantajlı duruma düşmemesi için politikaya açık bir hüküm ekleyin. Örneğin izin dönemindeki performans değerlendirmesinin nasıl yapılacağı (izin öncesi dönem esas alınarak) önceden belirlenmelidir. Eşit davranma ilkesine aykırılık, İş Kanunu md. 5 kapsamında 2026 yılında her işçi için 2.531 TL idari para cezasına da konu olabilir.
Sağlık raporları ve gebelik bilgileri özel nitelikli kişisel veridir. Bu bilgilere erişimi İK ile sınırlayın; yöneticiye yalnızca planlama için gerekli tarih bilgilerini iletin.
Politikada ücret artışı dönemlerine de yer verin. Örneğin yıllık ücret artışlarının yapıldığı dönemde analık izninde olan bir çalışanın artıştan nasıl yararlanacağı, izin nedeniyle prim hesabının nasıl yapılacağı ve izin dönüşünde terfi değerlendirmesinin hangi döneme göre yapılacağı önceden yazılırsa, tartışmaların önemli bir kısmı baştan önlenir. Bu hükümler hem annelere hem de babalara eşit şekilde uygulanmalıdır. Babalık izni veya kısmi süreli çalışma talebinde bulunan erkek çalışanların da aynı korumalardan yararlanması, politikanın kapsayıcılığını güçlendirir.
Politikayı Yayına Almadan Önce Kontrol Listesi
- Tüm süreler 2026 mevzuatına göre güncel mi?
- Kanuni haklar ve şirket ek hakları ayrı bölümlerde mi?
- Kısmi süreli ve belirli süreli çalışanlar kapsamda mı?
- Bordro birimi politikayı onayladı mı?
- Yöneticilere kısa bir bilgilendirme yapıldı mı?
- Politika çalışanlara yazılı olarak duyuruldu ve erişilebilir mi?
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; mevzuat değişebilir. Somut durumlar için bir hukuk danışmanına veya mali müşavire başvurmanızı öneririz.
Politikanızı Birlikte Hazırlayalım
Mevzuata uygun ve uygulanabilir bir ebeveyn izin politikası, hem işveren markanızı güçlendirir hem de hukuki riskleri azaltır. İK Partner, iş hukuku ve mevzuat uyumu hizmetiyle politikanızı şirketinizin yapısına göre yazar ve uygulamaya geçişte destek olur. Ücretsiz ilk görüşme için bize ulaşın.
