Bir çalışana teklif edilen brüt maaşın aylık olarak ne kadar net ödemeye dönüşeceğini bilmek, hem işe alım görüşmelerinde hem de bütçe planlamasında temel bir beceridir. Brütten nete maaş hesaplama aslında beş adımlık bir işlemdir; ancak her adımın arkasında 2026 yılına özgü oranlar, tavanlar ve istisnalar bulunur.
Bu rehberde 2026 yılında geçerli oranlarla brüt ücretten net ücrete nasıl ulaşıldığını, örnek bir maaş üzerinden adım adım gösteriyoruz. Brüt ve net ücret kavramlarının işveren açısından genel çerçevesini merak ediyorsanız önce brüt ve net ücret farkı yazımıza göz atabilirsiniz.
Aşağıdaki örnek, ocak ayı için basitleştirilmiş bir hesaptır. Gerçek bordroda kümülatif vergi matrahı, eksik gün, yan ödemeler, engelli indirimi ve teşvikler gibi faktörler sonucu değiştirir.
Brütten Nete Maaş Hesaplamada Kullanılan 2026 Oranları
| Kalem | 2026 oranı / tutarı |
|---|---|
| SGK işçi payı | %14 |
| İşsizlik sigortası işçi payı | %1 |
| Gelir vergisi ilk dilim (ücretliler) | 190.000 TL'ye kadar %15 |
| Gelir vergisi ikinci dilim | 190.000 – 400.000 TL arası %20 |
| Damga vergisi | binde 7,59 |
| SGK prime esas kazanç üst sınırı (aylık) | 297.270,00 TL |
| Brüt asgari ücret | 33.030,00 TL |
Adım Adım Hesap: Örnek 60.000 TL Brüt Maaş
Örnek olarak ocak ayında işe başlamış, tam ay çalışmış ve aylık brüt ücreti 60.000 TL olan bir çalışanı ele alalım.
1. Adım: SGK işçi payı
60.000 × %14 = 8.400,00 TL. Brüt ücret prime esas kazanç üst sınırının (297.270,00 TL) altında olduğu için tavan uygulanmaz.
2. Adım: İşsizlik sigortası işçi payı
60.000 × %1 = 600,00 TL.
3. Adım: Gelir vergisi matrahı ve hesaplanan vergi
Gelir vergisi matrahı, brüt ücretten SGK ve işsizlik işçi paylarının düşülmesiyle bulunur:
60.000 − 8.400 − 600 = 51.000,00 TL
Ocak ayında kümülatif matrah 51.000 TL olup ilk dilimin (190.000 TL) altında kalır. Hesaplanan gelir vergisi: 51.000 × %15 = 7.650,00 TL.
4. Adım: Asgari ücret gelir vergisi istisnasının düşülmesi
Asgari ücretin gelir vergisi matrahı 33.030,00 − 4.954,50 = 28.075,50 TL'dir. Bu matrah ilk dilimde olduğu sürece istisna tutarı 28.075,50 × %15 = 4.211,33 TL olur.
Ödenecek gelir vergisi: 7.650,00 − 4.211,33 = 3.438,67 TL
5. Adım: Damga vergisi ve istisnası
Hesaplanan damga vergisi: 60.000 × 0,00759 = 455,40 TL. Asgari ücrete isabet eden damga vergisi istisnası: 33.030,00 × 0,00759 = 250,70 TL.
Ödenecek damga vergisi: 455,40 − 250,70 = 204,70 TL
Sonuç tablosu
| Kalem | Tutar |
|---|---|
| Brüt ücret | 60.000,00 TL |
| SGK işçi payı (%14) | −8.400,00 TL |
| İşsizlik işçi payı (%1) | −600,00 TL |
| Gelir vergisi (istisna sonrası) | −3.438,67 TL |
| Damga vergisi (istisna sonrası) | −204,70 TL |
| Net ücret | 47.356,63 TL |
Kontrol: 60.000,00 − 8.400,00 − 600,00 − 3.438,67 − 204,70 = 47.356,63 TL.
Tavanı Aşan Ücrette Brütten Nete Hesap
Brüt ücret SGK prime esas kazanç üst sınırını aştığında hesap bir noktada değişir: SGK ve işsizlik işçi payları ücretin tamamı üzerinden değil, 297.270,00 TL'lik tavan üzerinden hesaplanır. Örnek olarak ocak ayında aylık brüt 350.000 TL ücret alan bir yöneticiyi ele alalım (basitleştirilmiş hesap):
| Kalem | Tutar |
|---|---|
| Brüt ücret | 350.000,00 TL |
| SGK işçi payı (297.270,00 × %14) | −41.617,80 TL |
| İşsizlik işçi payı (297.270,00 × %1) | −2.972,70 TL |
| Gelir vergisi matrahı | 305.409,50 TL |
| Hesaplanan gelir vergisi (28.500 + 115.409,50 × %20) | 51.581,90 TL |
| Ödenecek gelir vergisi (4.211,33 TL istisna sonrası) | −47.370,57 TL |
| Ödenecek damga vergisi (2.656,50 − 250,70) | −2.405,80 TL |
| Net ücret | 255.633,13 TL |
Bu örnekte matrah daha ilk ayda 190.000 TL'lik ilk dilimi aştığı için vergi kısmen %20'den hesaplanır. Aynı çalışan şubat ayında 400.000 TL eşiğini de geçerek %27 dilimine girer; dolayısıyla yüksek ücretlilerde ocak neti, yılın geri kalanı için hiç temsil edici değildir. Damga vergisinde ise tavan uygulanmadığına dikkat edin.
Bu Örnek Neden Her Ay Aynı Sonucu Vermez?
Yukarıdaki hesap yalnızca ocak ayı için geçerlidir. Brüt ücret sabit kalsa bile net ücret yıl içinde değişebilir, çünkü:
- Kümülatif matrah büyür: Aynı çalışanın matrahı her ay 51.000 TL arttığı için dördüncü ayda 190.000 TL eşiğini aşar ve vergi kısmen %20'den hesaplanmaya başlar.
- İstisna tutarı da değişir: Asgari ücretin kendi kümülatif matrahı yılın ikinci yarısında ikinci dilime geçtiği için istisna tutarı yükselir.
- Ek ödemeler matrahı artırır: Prim, ikramiye veya fazla mesai ödendiği ay vergi dilimi atlanabilir.
Yılın ilerleyen aylarında net ücretin nasıl değiştiğini vergi dilimi atlama yazımızda ay ay tabloyla gösterdik.
Hesap Yaparken Sık Yapılan Hatalar
Brütten nete hesaplamada en çok rastlanan hatalar şunlardır:
- Gelir vergisini brüt ücret üzerinden hesaplamak: Vergi matrahı, SGK ve işsizlik işçi payları düşüldükten sonra bulunur.
- Asgari ücret istisnasını unutmak: 2022'den bu yana her ücretli için asgari ücrete isabet eden vergi kadar istisna uygulanır.
- Damga vergisini net ücret üzerinden almak: Damga vergisi brüt ücret üzerinden hesaplanır.
- SGK tavanını göz ardı etmek: Aylık brüt ücret 297.270,00 TL'yi aşarsa SGK ve işsizlik payları tavan üzerinden hesaplanır.
- Tek ay sonucunu yıllık genellemek: Net ücretin yıl boyunca sabit kalacağını varsaymak, çalışan şikâyetlerine yol açar.
İşveren Açısından Tablonun Diğer Yüzü
Çalışan için 60.000 TL brüt ücret 47.356,63 TL net anlamına gelirken, işveren için maliyet brüt ücretin de üzerindedir. Teşviksiz durumda %21,75 işveren SGK payı ve %2 işsizlik işveren payı eklendiğinde örnek çalışanın aylık maliyeti 60.000 × 1,2375 = 74.250,00 TL olur. Teklif verirken üç rakamı (net, brüt, toplam maliyet) birlikte görmek sağlıklı karar almanızı sağlar.
Bordro Hesaplarınızı Güvenceye Alın
Bordro yazılımları hesapları otomatik yapsa da parametrelerin doğru girilmesi, istisnaların doğru uygulanması ve yıl içi dilim geçişlerinin izlenmesi insan kontrolü gerektirir. İK Partner, bordro süreçlerinizin mevzuata uygunluğunu denetler ve ekiplerinizi bilgilendirir. Mevzuat uyumu hizmetimiz için ücretsiz ilk görüşme planlayabilirsiniz.
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; mevzuat değişebilir. Somut hesaplarınız için mali müşavirinize veya hukuk danışmanınıza başvurun.
