Süt İzni (İngilizce: Breastfeeding Leave veya Nursing Break), kadın çalışanın bir yaşından küçük çocuğunu emzirebilmesi için çalışma günü içinde kullandığı ücretli izin anlamına gelir. 4857 sayılı İş Kanunu'nun 74. maddesine göre günde toplam 1,5 saattir ve günlük çalışma süresinden sayılır; bu nedenle ücretten kesinti yapılmaz.
Süt izni, doğum izni dönüşünde işe başlayan anne çalışanlar için iş ile aile yaşamını dengelemenin en somut araçlarından biridir. 2026'da analık izninin 24 haftaya çıkmasıyla birlikte süt izninin kullanıldığı dönem de yeniden planlanmalıdır. Terim; İK uzmanlarını, bordro sorumlularını, vardiya planlayan yöneticileri ve elbette çocuk sahibi olan çalışanları yakından ilgilendirir.
Süt İzni Nedir? Kapsamı
Kanuni düzenlemenin temel unsurları şunlardır:
- Kimler yararlanır: Bir yaşından küçük çocuğu olan kadın çalışanlar.
- Süre: Günde toplam 1,5 saat.
- Ne zamana kadar: Çocuk bir yaşını doldurana kadar.
- Kullanım şekli: İznin hangi saatler arasında ve kaç parçaya bölünerek kullanılacağını çalışan kendisi belirler.
- Ücret: Süt izni günlük çalışma süresinden sayılır; ücretten kesinti yapılamaz.
Çalışanın süt iznini nasıl kullanacağını belirleme yetkisi kanunla kendisine verildiğinden işveren, örneğin iznin yalnızca öğle arasına eklenmesini zorunlu tutamaz. Uygulamada en sık tercih edilen yöntemler; işe 1,5 saat geç başlamak, 1,5 saat erken çıkmak veya izni gün içinde iki-üç parçaya bölmektir.
Türkiye'de Mevzuat Boyutu
Süt izni, doğum sonrası dönemdeki diğer haklarla birlikte değerlendirilmelidir:
| Hak | Süre (2026) | Ücret / ödenek |
|---|---|---|
| Analık (doğum) izni | 24 hafta (8 hafta doğum öncesi, 16 hafta doğum sonrası); çoğul gebelikte 26 hafta | SGK'dan geçici iş göremezlik ödeneği |
| Süt izni | Çocuk 1 yaşına gelene kadar günde 1,5 saat | İşverence ücretli |
| Babalık izni | 10 gün | İşverence ücretli |
| Doğum sonrası yarım çalışma | Kanunda belirlenen süreler | Çalışılmayan kısım için İşsizlik Sigortası Fonu ödeneği |
Analık izni 7578 sayılı Kanun ile (RG 01.05.2026) toplam 16 haftadan 24 haftaya çıkarılmıştır. Doğum sonrası 16 haftalık izin bittiğinde çocuk yaklaşık dört aylık olur; süt izni kalan süre boyunca, çocuk bir yaşını doldurana kadar kullanılır. Doğum izni hakkındaki ayrıntılar için doğum izni maddemize bakabilirsiniz.
Emziren çalışanlar için ayrıca bir yönetmelik bulunur. Bu yönetmelik, belirli sayının üzerinde kadın çalışanı olan işyerlerine emzirme odası veya çocuk bakım yurdu kurma yükümlülüğü getirir; yaşları ve medeni halleri ne olursa olsun 100–150 kadın çalışanı olan işyerlerinde emzirme odası, 150'den fazla kadın çalışanı olan işyerlerinde ise çocuk bakım yurdu öngörülür. Gebe ve emziren çalışanlara ilişkin koruyucu kurallar için gebe ve emziren çalışan maddemize göz atabilirsiniz.
Bu bölüm genel bilgilendirme amaçlıdır; somut durumlarda bir iş hukuku uzmanına danışılması önerilir.
Nasıl Uygulanır?
Süt izninin sorunsuz yönetilmesi için şu adımlar önerilir:
- Çalışan, doğum izninden dönüşte süt iznini nasıl kullanmak istediğini yazılı olarak bildirir.
- İK, çalışma saatlerini bu tercihe göre günceller ve yöneticiye bildirir.
- Süt izni puantajda ayrı bir kodla işlenir; çalışılmış gibi ücretlendirilir.
- Vardiyalı işlerde vardiya planı, süt izni saatleri dikkate alınarak yeniden yapılır.
- Çocuğun bir yaşını doldurduğu tarih takvime işlenir ve izin bu tarihte sona erer.
- Çalışanın kullanım tercihi değişirse (örneğin erken çıkış yerine gün içinde iki parça), yeni düzen yazılı olarak güncellenir.
Uygulamaya yönelik ayrıntılı örnekler için süt izni nasıl kullandırılır rehberimize bakabilirsiniz.
Örnek Senaryo
Aşağıdaki durum açıklama amaçlı bir örnektir. Bir bankanın çağrı merkezinde çalışan bir müşteri temsilcisi, 24 haftalık analık izninin ardından işe dönüyor. Çalışan, süt iznini her gün mesaisini 1,5 saat erken bitirerek kullanmak istediğini bildiriyor. Vardiya planlama ekibi, çalışanın vardiyasını 09.00–16.30 olarak güncelliyor ve diğer çalışanların planını buna göre düzenliyor. Bordroda herhangi bir kesinti yapılmıyor; süt izni saatleri puantajda ayrı kodla izleniyor. Çocuğun birinci yaş gününde çalışan normal vardiya düzenine dönüyor.
Sık Karıştırılan Kavramlar
- Süt izni ve yarım çalışma: Süt izni günde 1,5 saatlik ücretli izindir; yarım çalışma ise haftalık çalışma süresinin yarısı kadar ücretsiz izin ve buna bağlı Fon ödeneğidir.
- Süt izni ve ara dinlenme: Ara dinlenme çalışma süresinden sayılmaz; süt izni ise çalışma süresinden sayılır ve ara dinlenmenin yerine geçmez.
- Breastfeeding leave ve nursing break: İngilizcede "nursing break" daha çok gün içindeki kısa emzirme aralarını, "breastfeeding leave" ise bu hakkın genel adını ifade eder.
Ebeveyn Dostu İzin Uygulamaları Kurun
2026 mevzuatına uygun ebeveyn izinleri ve çalışma düzeni oluşturmak için iş hukuku ve mevzuat uyumu hizmetimizden destek alabilirsiniz. İhtiyaçlarınızı konuşmak için ücretsiz ilk görüşme planlayabilirsiniz.
İK sözlüğündeki diğer terimler için İK Sözlüğü sayfamıza göz atabilirsiniz.
