Fazla mesai, genel tatil çalışması, ücretsiz izin kesintisi, kısmi süreli çalışanın ek saatleri... Bordroda karşınıza çıkan pek çok kalemin hesabı aynı yerden başlar: çalışanın günlük ve saatlik ücreti. Aylık ücretle çalışan biri için bu tutarlar sözleşmede yazmaz; aylık brüt ücretten türetilir. Saatlik ücret hesaplama yöntemi yanlış seçildiğinde, ondan türeyen tüm kalemler de hatalı olur.
Bu yazıda aylık brüt ücretten günlük ve saatlik ücrete nasıl geçildiğini, uygulamada kullanılan bölenlerin nereden geldiğini, 2026 asgari ücreti ve örnek ücretlerle hazır tabloları ve bu tutarların hangi hesaplarda kullanıldığını adım adım gösteriyoruz.
Saatlik Ücret Hesaplamanın Mantığı
İş Kanunu'na göre genel bakımdan çalışma süresi haftada en çok 45 saattir. Aylık ücretli çalışanlar için uygulamada yaygın olarak şu varsayım kullanılır:
- Haftalık 45 saat, haftanın 6 iş gününe eşit dağıtıldığında günlük 7,5 saat eder (45 / 6 = 7,5).
- Aylık ücret, ayın kaç gün çektiğinden bağımsız olarak 30 gün üzerinden hesaplanır.
- Buna göre aylık çalışma saati karşılığı 225 saattir (30 × 7,5 = 225).
Bu nedenle:
- Günlük brüt ücret = Aylık brüt ücret / 30
- Saatlik brüt ücret = Aylık brüt ücret / 225 (veya günlük ücret / 7,5)
Bu yöntem uygulamada ve yargı hesaplamalarında yaygın olarak kullanılır. Sözleşmenizde veya toplu iş sözleşmenizde farklı bir hesap yöntemi öngörülmüşse, o hükmü de dikkate almanız gerekir.
2026 Asgari Ücretle Günlük ve Saatlik Ücret
2026 yılı için (1 Ocak–31 Aralık 2026) asgari ücret tutarları şöyledir:
| Kalem | Hesap | Tutar |
|---|---|---|
| Aylık brüt asgari ücret | — | 33.030,00 TL |
| Günlük brüt asgari ücret | 33.030,00 / 30 | 1.101,00 TL |
| Saatlik brüt asgari ücret | 33.030,00 / 225 | 146,80 TL |
| Aylık net asgari ücret | — | 28.075,50 TL |
| Saatlik net karşılık (yaklaşık) | 28.075,50 / 225 | 124,78 TL |
Asgari ücrete isabet eden kısım gelir vergisi ve damga vergisinden istisna olduğundan asgari ücretlinin netinde yalnızca SGK işçi payı (%14) ve işsizlik sigortası işçi payı (%1) kesintisi vardır. Daha yüksek ücretlerde net saatlik tutar, kümülatif vergi matrahına göre aydan aya değişebileceğinden net hesaplar için bordro programınızı esas alın.
Örnek Ücretlerle Hazır Tablo
Aşağıdaki ücretler örnektir; tüm tutarlar brüttür ve kuruşa yuvarlanmıştır.
| Örnek aylık brüt | Günlük ücret (/30) | Saatlik ücret (/225) | %50 zamlı saat | %25 zamlı saat |
|---|---|---|---|---|
| 33.030,00 TL | 1.101,00 TL | 146,80 TL | 220,20 TL | 183,50 TL |
| 40.000,00 TL | 1.333,33 TL | 177,78 TL | 266,67 TL | 222,22 TL |
| 45.000,00 TL | 1.500,00 TL | 200,00 TL | 300,00 TL | 250,00 TL |
| 50.000,00 TL | 1.666,67 TL | 222,22 TL | 333,33 TL | 277,78 TL |
| 75.000,00 TL | 2.500,00 TL | 333,33 TL | 500,00 TL | 416,67 TL |
| 100.000,00 TL | 3.333,33 TL | 444,44 TL | 666,67 TL | 555,56 TL |
Yuvarlama farkı yaşamamak için zamlı saat ücretini, yuvarlanmış saatlik ücret yerine doğrudan aylık ücretten hesaplayın: örneğin 40.000 × 1,5 / 225 = 266,67 TL.
Saatlik ve Günlük Ücret Hangi Hesaplarda Kullanılır?
Fazla çalışma ve fazla sürelerle çalışma
Saatlik ücret %50 veya %25 artırılarak çalışılan saatle çarpılır. Ayrıntılı örnekler için fazla mesai ücreti hesaplama yazımıza bakabilirsiniz.
Genel tatil çalışması
Ulusal bayram ve genel tatilde çalışılan her gün için bir günlük ücret ilave edilir. Örneğin aylık brüt 45.000 TL alan çalışanın tam gün genel tatil çalışması için ilave 1.500 TL ödenir.
Ücretsiz izin ve devamsızlık
Ücretsiz izin veya mazeretsiz devamsızlık günleri için günlük ücret kesilir. Saatlik devamsızlıklarda saatlik ücret kullanılır. Örneğin aylık brüt 45.000 TL alan çalışanın 3 saatlik ücretsiz izni için 3 × 200 = 600 TL kesinti yapılır. Kesintinin dayanağı belgelenmeli ve ücret kesme cezasıyla karıştırılmamalıdır; md. 38'e aykırı ücret kesme cezası 2026 yılında 9.943 TL idari para cezası riski taşır.
Kısmi süreli çalışma
Kısmi süreli çalışanların ücreti, emsal tam süreli çalışana göre çalışma süresiyle orantılı belirlenir. Saatlik ücret, bu orantılamanın temelini oluşturur.
Örneğin emsal tam süreli çalışanın aylık brüt ücreti 45.000 TL ve haftalık süresi 45 saatken, haftada 30 saat çalışan kısmi süreli çalışanın orantılı aylık ücreti 45.000 × 30 / 45 = 30.000 TL olur. Böylece saatlik ücret iki çalışan için de 200 TL'de eşitlenir.
Saatlik Ücretle Çalışanlar
Bazı işyerlerinde ücret doğrudan saat üzerinden belirlenir. Bu durumda:
- Günlük ücret, saatlik ücret ile günlük çalışma süresinin çarpımıdır.
- Hafta tatili için, tatilden önceki iş günlerinde çalışılmış olması koşuluyla, bir günlük ücret ayrıca ödenir.
- Genel tatil günlerinde çalışılmasa bile o güne ait ücret ödenir; çalışılırsa ayrıca bir günlük ücret eklenir.
Saatlik ücretin aylık karşılığının asgari ücretin altında kalmaması gerekir; asgari ücretin altında ödeme md. 39 kapsamında 2026 yılında her işçi ve her ay için 2.734 TL idari para cezası riski taşır.
Sık Yapılan Hatalar
- Aylık ücreti ayın gerçek gün sayısına (28, 31) bölmek; aylık ücretlide 30 gün esastır.
- Haftalık 40 saat çalışılan işyerinde saatlik ücreti farklı yöntemle hesaplayıp bunu belgelememek.
- Yuvarlanmış saatlik ücretle zamlı ücret hesaplayıp kuruş farkları biriktirmek.
- Prim ve ikramiye gibi düzensiz ödemeleri saatlik ücrete eklemek veya hiç değerlendirmemek; dahil edilecek ödemeler niteliğine göre belirlenmelidir.
Ücret Hesaplarınızı Standartlaştırın
Saatlik ücret yöntemi bir kez netleştirildiğinde, bordrodaki birçok kalem tutarlı hale gelir. İK Partner olarak ücret hesap yöntemlerinizi, bordro kalemlerinizi ve sözleşme hükümlerinizi gözden geçiriyor, işyerinize özel hesap şablonları hazırlıyoruz. İş hukuku ve mevzuat uyumu hizmetimiz hakkında bilgi almak ve ücretsiz ilk görüşme planlamak için bize ulaşabilirsiniz.
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; mevzuat değişebilir. Somut durumlar için mali müşavirinize veya hukuk danışmanınıza başvurun.
