İstirahat Raporu (İngilizce: Medical Sick Leave Report), hastalık, iş kazası, meslek hastalığı veya analık nedeniyle çalışanın belirli bir süre çalışamayacağını gösteren ve yetkili sağlık hizmet sunucusu tarafından düzenlenen sağlık raporu demektir. Halk arasında "hastalık raporu" veya kısaca "rapor" olarak bilinir.
İstirahat raporu, çalışanın işe gelmemesini hukuken haklı kılan bir belgedir ve aynı zamanda SGK'dan geçici iş göremezlik ödeneği alınmasının temelini oluşturur. İstirahat raporu nedir ve işveren açısından ne anlama gelir sorusu; puantaj ve bordro uzmanlarını, SGK işlemlerini yürüten İK ekiplerini, ekip yöneticilerini ve raporlu çalışanları doğrudan ilgilendirir.
İstirahat Raporu Nedir? Kapsamı
İstirahat raporları, düzenlenme nedenine göre farklı sonuçlar doğurur:
| Rapor türü | Temel özellik |
|---|---|
| Hastalık | En yaygın türdür; SGK ödeneği için prim ödeme şartı aranır |
| İş kazası | Kazanın SGK'ya 3 iş günü içinde bildirilmesi gerekir |
| Meslek hastalığı | Öğrenildiği tarihten itibaren 3 iş günü içinde bildirilir |
| Analık | Doğum izniyle bağlantılıdır; analık ödeneği gündeme gelir |
Raporlar, Sağlık Bakanlığı ve SGK mevzuatında belirlenen yetkili hekimler ve sağlık hizmet sunucuları tarafından düzenlenir. Raporun süresi, düzenleyen hekimin veya sağlık kurulunun yetkisine göre değişebilir.
Raporlu süre boyunca çalışanın çalıştırılması, hem çalışan sağlığı hem de SGK ödeneği açısından ciddi sorunlar doğurur. Raporlu günlerde çalışan bir kişinin geçici iş göremezlik ödeneği almaması gerekir; bu durum işveren açısından da bildirim hatası anlamına gelebilir.
Ücret ve SGK Boyutu
İstirahat raporu süresince işveren, kural olarak çalışana ücret ödemekle yükümlü değildir. Bunun yerine, koşulları sağlayan çalışana SGK tarafından geçici iş göremezlik ödeneği ödenir. Temel kurallar şöyledir:
- Hastalık hâlinde: Ödenek, iş göremezliğin üçüncü gününden itibaren ödenir; ilk iki gün için SGK ödeme yapmaz. Ayrıca rapor tarihinden önceki bir yıl içinde belirli bir süre kısa vadeli sigorta primi bildirilmiş olması gerekir.
- İş kazası ve meslek hastalığında: Prim ödeme gün sayısı şartı aranmaz ve ödenek ilk günden itibaren ödenir.
- Ödenek oranı: Ayakta tedavide günlük kazancın üçte ikisi, yatarak tedavide yarısı esas alınır.
- e-Vizite onayı: İşveren, raporlu sürede çalışanın çalışmadığını SGK'nın e-Vizite sistemi üzerinden bildirir; ödeneğin ödenmesi bu onaya bağlıdır.
Bazı işverenler, ilk iki günün ücretini veya ödenek ile ücret arasındaki farkı toplu iş sözleşmesi ya da şirket politikası gereği öder. Bu durumda mahsup ve bordro işlemlerinin doğru yapılması gerekir. Ödenek ve onay süreçlerinin ayrıntıları için hastalık raporu ve geçici iş göremezlik rehberimize göz atabilirsiniz. Onay sisteminin işleyişi ise e-Vizite maddesinde anlatılmıştır.
Türkiye'de Mevzuat Boyutu: Rapor ve Fesih
Rapor süresince iş sözleşmesinin feshi, hassas bir konudur. İş Kanunu md. 25/I-b'ye göre çalışanın hastalık veya kaza nedeniyle işe gelememesi, ihbar süresini 6 hafta aşarsa işveren sözleşmeyi bildirimsiz feshedebilir. Bu süre dolmadan, salt raporlu olması nedeniyle yapılan fesih, haksız fesih sayılabilir. İhbar süreleri ise çalışanın kıdemine göre 2 ila 8 hafta arasında değişir.
Raporlu çalışanın feshinde kıdem tazminatı, ihbar ve işe iade gibi konular ayrıca değerlendirilmelidir. Bu bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır; somut fesih kararlarından önce bir iş hukuku uzmanına danışılmalıdır.
Örnek Senaryo
Aşağıdaki senaryo örnek amaçlı kurgulanmıştır. Bir mağazada çalışan satış danışmanı, pazartesi sabahı yöneticisine mesaj atarak grip nedeniyle 3 günlük istirahat raporu aldığını bildirir. İK ekibi raporu sistem üzerinden görür, puantajda bu günleri "raporlu" olarak kodlar ve rapor bitiminde e-Vizite üzerinden çalışanın bu sürede çalışmadığını onaylar. Şirketin politikası gereği ilk iki günün ücreti işveren tarafından ödenir; üçüncü gün için SGK ödeneği devreye girer ve bordroda mükerrer ödeme oluşmaması için gerekli mahsup yapılır. Rapor belgesi yalnızca yetkili İK personelinin erişebildiği klasörde saklanır.
Sık Karıştırılan Kavramlar
- İstirahat raporu ve işe giriş sağlık raporu: İstirahat raporu çalışamama durumunu gösterir; işe giriş raporu ise çalışanın işe uygunluğunu belgeler.
- İstirahat raporu ve mazeret izni: Mazeret izni işveren tarafından ücretli olarak verilir; istirahat raporunda ise kural olarak SGK ödeneği devreye girer.
- İstirahat raporu ve devamsızlık: Geçerli bir raporla işe gelinmemesi devamsızlık sayılmaz; ancak raporun sonradan sunulduğu durumlarda bildirim yükümlülüğü ayrıca değerlendirilir.
İK Uygulamasında İpuçları
- Çalışanlara, rapor aldıklarında İK'yı ne zaman ve hangi kanalla bilgilendireceklerini açıkça duyurun.
- e-Vizite onaylarını zamanında yapın; geciken onaylar çalışanın ödeneğini geciktirir.
- Raporlu günleri puantaj ve bordroda ayrı bir kodla işleyin.
- Rapor belgeleri sağlık verisi içerdiğinden, KVKK kapsamında özel nitelikli kişisel veri olarak koruyun ve erişimi sınırlayın.
- Uzun süreli raporlarda, ihbar süresine eklenen 6 haftalık süreyi takvimle izleyin.
Raporlu çalışan süreçlerinizi ve e-Vizite işlemlerinizi mevzuata uygun biçimde yönetmek için İK Partner'ın iş hukuku ve mevzuat uyumu hizmetinden destek alabilirsiniz. Ücretsiz ilk görüşmede mevcut uygulamanızı birlikte değerlendirebiliriz.
İK sözlüğündeki diğer terimler için İK Sözlüğü sayfamıza göz atabilirsiniz.
