Şirketler grubu bünyesinde faaliyet gösteren işletmelerde bir çalışanın, kısa bir süre için kardeş şirkette görev yapması oldukça yaygındır: Yeni açılan bir fabrikaya deneyimli bir usta göndermek, bir proje için finans uzmanını başka bir grup şirketine yönlendirmek gibi. Bu tür bir holding içi görevlendirme, İş Kanunu'nda geçici iş ilişkisinin bir türü olarak düzenlenmiştir.
İş Kanunu md. 7, geçici iş ilişkisinin holding bünyesi içinde veya aynı şirketler topluluğuna bağlı başka bir işyerinde görevlendirme yapılmak suretiyle kurulabileceğini düzenler. Bu model, özel istihdam bürosu modelinden farklı olarak işçinin kendi işvereniyle bağını koparmadan başka bir grup şirketinde çalışmasını sağlar. Ancak şekil ve süre şartlarına uyulmadığında, görevlendirme işçi açısından çalışma koşullarında esaslı değişiklik veya yeni bir işverenle çalışma ilişkisi olarak değerlendirilebilir.
Holding içi görevlendirme için aranan şartlar
Holding içi görevlendirmenin kanuna uygun kurulabilmesi için şu şartlar birlikte aranır:
- Aynı holding veya şirketler topluluğu: Gönderen ve kabul eden şirketin aynı holding bünyesinde ya da aynı şirketler topluluğunda yer alması gerekir. Sadece ticari ilişkisi olan bağımsız bir şirkete görevlendirme bu kapsama girmez.
- İşçinin yazılı rızası: Görevlendirme sırasında işçinin yazılı onayı alınmalıdır. İş sözleşmesine önceden konulmuş genel bir hüküm yerine, görevlendirmeye özgü yazılı rıza alınması uygulamada daha güvenlidir.
- Süre sınırı: Kanunda azami süre ve yenileme imkânı öngörülmüştür. Süreyi planlarken md. 7'nin güncel metnini kontrol edin.
- Yazılı görevlendirme belgesi: Görevlendirmenin başlangıç ve bitiş tarihi, yapılacak iş ve çalışma yeri yazılı olarak belirlenmelidir.
Tarafların hak ve yükümlülükleri
| Konu | İşveren (gönderen şirket) | Geçici işveren (kabul eden şirket) |
|---|---|---|
| İş sözleşmesi | Devam eder | Taraf değildir |
| Ücret ödeme | Yükümlülük devam eder | Çalıştırdığı süreyle sınırlı olarak ödenmeyen ücretten birlikte sorumlu |
| Sigorta primleri | Bildirim ve ödeme yükümlülüğü | Çalıştırdığı süreyle sınırlı olarak birlikte sorumlu |
| Talimat yetkisi | Görevlendirme süresince sınırlı | İşin yürütümüne ilişkin talimat verir |
| Gözetme borcu | Devam eder | Çalıştırdığı süreyle sınırlı olarak birlikte sorumlu |
| İş sağlığı ve güvenliği | Genel yükümlülükler | İşyerine özgü risklere karşı bilgilendirme, eğitim ve önlem |
Kanun ayrıca işçinin, kusuruyla geçici işverenin işyerine verdiği zarardan sorumlu olduğunu düzenler. Zararın kapsamı ve tazmini gibi ayrıntılar için somut olayda hukuki görüş almanız önerilir.
Görevlendirme süresince kıdem ve izin
Görevlendirme süresince işçinin iş sözleşmesi kendi işvereniyle devam ettiği için:
- Kıdem kesintisiz devam eder. Grup şirketinde geçen süre, işçinin kendi işverenindeki kıdemine dahildir.
- Yıllık izin hakkı korunur. İzin süresinin hesabında görevlendirme dönemi de dikkate alınır; iznin kullanımı iki şirket arasında koordineli planlanmalıdır.
- Bordro gönderen şirkette kalır. Görevlendirme süresince ücret ve primler kural olarak gönderen şirket tarafından ödenir; şirketler arası maliyet paylaşımı ayrı bir ticari anlaşmayla yapılabilir.
Yıllık izin kurallarının ayrıntıları için yıllık ücretli izin yazımıza göz atabilirsiniz.
Görevlendirme öncesi planlama adımları
Görevlendirmeyi sorunsuz yürütmek için iki şirketin İK birimlerinin birlikte hareket etmesi gerekir. Önerilen akış şöyledir:
- İhtiyacın tanımlanması: Kabul eden şirket, ihtiyaç duyduğu yetkinliği, işin süresini ve çalışma yerini yazılı olarak bildirir.
- Aday ile ön görüşme: Gönderen şirket, uygun çalışanla görevlendirmenin içeriğini, süresini ve olası yol, konaklama gibi koşullarını konuşur.
- Yazılı rıza ve görevlendirme yazısı: Çalışanın onayı alınır, görevlendirme belgesi imzalanır.
- Şirketler arası anlaşma: Maliyet paylaşımı, sorumluluk dağılımı ve gizlilik konuları iki şirket arasında yazılı hale getirilir.
- İSG ve oryantasyon: Kabul eden şirket, işyerine özgü riskler hakkında eğitim ve bilgilendirme yapar.
- Süre takibi ve dönüş planı: Bitiş tarihinden önce dönüş veya kalıcı çözüm seçeneği netleştirilir.
Uzak bir şehre görevlendirmelerde yol, konaklama ve harcırah gibi ödemelerin vergi ve SGK karşısındaki durumunu mali müşavirinizle ayrıca değerlendirmeniz gerekir.
Rıza alınmadan görevlendirme yapılırsa
İşçinin yazılı rızası olmadan başka bir grup şirketine gönderilmesi, iş sözleşmesinin tarafında fiilen değişiklik yapılması anlamına gelebilir. Bu durumda:
- İşçi, görevlendirmeyi kabul etmeyebilir; bu ret tek başına haklı veya geçerli fesih nedeni oluşturmaz.
- Çalışma koşullarında esaslı değişiklik kurallarının uygulanması gündeme gelebilir.
- Görevlendirme fiilen uzun süre devam ederse, işçinin hangi şirketin işçisi olduğu konusunda uyuşmazlık doğabilir ve grup şirketlerinin birlikte sorumluluğu tartışılabilir.
Uygulama için örnek görevlendirme yazısı iskeleti
Aşağıdaki iskelet yalnızca yapı fikri vermek içindir:
"Sayın ..., Şirketimiz bünyesinde ... unvanıyla çalışmaktasınız. ... Holding bünyesindeki ... A.Ş.'nin ... adresindeki işyerinde, ... tarihinden ... tarihine kadar, ... işinde geçici olarak görevlendirilmeniz planlanmaktadır. Görevlendirme süresince ücretiniz ve diğer haklarınız Şirketimiz tarafından ödenmeye devam edecek, kıdeminiz kesintisiz sürecektir. Görevlendirmeyi kabul ediyorsanız bu yazıyı imzalayarak onayınızı bildirmenizi rica ederiz."
Altına işçinin "Okudum, görevlendirmeyi kabul ediyorum" ibaresiyle tarih ve imzası eklenir. Belgeyi özlük dosyasında saklayın.
Sık yapılan hatalar
- Grup dışı şirkete görevlendirme yapmak. Ortaklık bağı olmayan bir iş ortağına işçi göndermek, holding içi geçici iş ilişkisi değildir.
- Süreyi takip etmemek. Kanuni süre aşıldığında görevlendirme, kalıcı bir değişikliğe dönüşme riski taşır.
- Bordroyu kabul eden şirkete taşımak. Ücretin geçici işveren tarafından ödenmeye başlanması, işveren değişikliği görüntüsü yaratabilir.
- İSG bilgilendirmesini atlamak. İşçi yeni işyerinin risklerini bilmeden çalışmaya başlamamalıdır.
Grup içi görevlendirmeleri sistemli yönetin
Holding içi geçici iş ilişkisi, grup şirketlerinin insan kaynağını verimli kullanmasını sağlayan güçlü bir araçtır; yeter ki rıza, süre ve sorumluluk kuralları doğru işletilsin. İK Partner, grup içi görevlendirme politikanızı ve belge setinizi hazırlar, süre takibini sistemleştirir. İş hukuku ve mevzuat uyumu hizmetimizi inceleyebilir, ücretsiz ilk görüşme planlayabilirsiniz.
Not: Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; süre ve koşullar için mevzuatın güncel metnine bakın. Somut durumlar için hukuk danışmanına başvurulmalıdır.
