Çıkış bordrosu hazırlanırken en çok sorulan sorulardan biri, hangi ödemeden hangi kesintinin yapılacağıdır. Kıdem tazminatı bu açıdan en sade kalemdir: Gelir vergisi ve SGK primi kesilmez, yalnızca kıdem tazminatı damga vergisi hesaplanır. Ancak aynı çıkışta ödenen ihbar tazminatı, yıllık izin ücreti ve olası ek ödemelerin kesinti yapısı farklı olduğundan, kalemlerin birbirine karıştırılması bordro hatalarının başlıca nedenidir.
Bu yazıda 2026 yılı için kıdem tazminatının vergisel durumunu, damga vergisinin hesaplanmasını ve beyanını, diğer çıkış kalemleriyle karşılaştırmalı kesinti tablosunu ve tavanı aşan ödemelerin durumunu ele alıyoruz.
Kıdem Tazminatında Gelir Vergisi İstisnası
Gelir Vergisi Kanunu, iş mevzuatı çerçevesinde ödenen kıdem tazminatlarını gelir vergisinden istisna tutar. İstisnanın kapsamı, kanuni kıdem tazminatıyla sınırlıdır. Bu sınırın pratik sonuçları şunlardır:
- Kanuni koşullarla hak kazanılan ve tavan dahilinde hesaplanan kıdem tazminatı gelir vergisine tabi değildir.
- Tavanı aşan kısım için yapılan ek ödemeler veya kanuni hak kazanma hali bulunmadan "kıdem tazminatı" adıyla yapılan ödemeler istisnadan yararlanamaz ve vergilendirilebilir.
- Kıdem tazminatı SGK primine de tabi değildir; işçi ve işveren primi hesaplanmaz.
Bu nedenle bir ödemenin bordroda "kıdem tazminatı" olarak gösterilmesi tek başına istisnayı sağlamaz; ödemenin kanuni dayanağı da bulunmalıdır.
Kıdem Tazminatı Damga Vergisi Nasıl Hesaplanır?
Damga vergisi, brüt kıdem tazminatı tutarı üzerinden binde 7,59 oranında hesaplanır:
Damga vergisi = Brüt kıdem tazminatı × 0,00759
| Örnek brüt kıdem tazminatı | Damga vergisi | Net ödeme |
|---|---|---|
| 100.000,00 TL | 759,00 TL | 99.241,00 TL |
| 250.000,00 TL | 1.897,50 TL | 248.102,50 TL |
| 300.000,00 TL | 2.277,00 TL | 297.723,00 TL |
| 608.271,43 TL | 4.616,78 TL | 603.654,65 TL |
| 737.298,70 TL | 5.596,10 TL | 731.702,60 TL |
Son satır, 2026'nın ikinci yarısında tavanı aşan ücretli ve tam 10 yıl kıdemli bir çalışan için hesaplanan tutardır: 73.729,87 × 10 = 737.298,70 TL. Örnekteki tutarlar hipotetiktir ve yalnızca yöntemi göstermek içindir.
Ücretlerde asgari ücrete isabet eden kısım 2022'den beri gelir vergisi ve damga vergisinden istisnadır. Bu istisnanın kıdem tazminatı gibi ücret dışı ödemelere uygulanıp uygulanmayacağı konusunda bordro yazılımınızın ayarlarını ve mali müşavirinizin görüşünü esas alın; yukarıdaki örneklerde damga vergisi brüt tutarın tamamı üzerinden hesaplanmıştır.
Çıkış Kalemlerinin Kesinti Karşılaştırması
| Kalem | SGK primi | Gelir vergisi | Damga vergisi |
|---|---|---|---|
| Kıdem tazminatı (kanuni, tavan dahilinde) | Yok | Yok | Var |
| İhbar tazminatı | Yok | Var | Var |
| Kullanılmamış yıllık izin ücreti | Var | Var | Var |
| Son ay ücreti | Var | Var | Var |
| Tavanı aşan ek ödeme | Mali müşavirle değerlendirilmeli | Var | Var |
Gelir vergisi kesilen kalemlerde vergi tutarı, çalışanın yıl başından itibaren oluşan kümülatif matrahına göre belirlenir. 2026 ücret tarifesinde dilimler %15 ile başlar ve %40'a kadar yükselir; ilk dilim 190.000 TL'dir. Yılın son aylarında yapılan büyük ödemeler üst dilimlere girebilir. Net-brüt dönüşümünün mantığı için brüt ve net ücret farkı yazımıza bakabilirsiniz.
Örnek Çıkış Bordrosu: Kalem Kalem Kesintiler
Örnek senaryo: Ekim 2026'da işveren tarafından sözleşmesi feshedilen bir çalışana şu brüt tutarlar ödeniyor: kıdem tazminatı 380.000 TL, peşin ödenen ihbar tazminatı 112.000 TL ve 12 günlük kullanılmamış yıllık izin ücreti 22.000 TL. Gelir vergisi kümülatif matraha bağlı olduğu için tabloda tutar olarak gösterilmemiştir.
| Kalem | Brüt | SGK işçi payı (%14) | İşsizlik işçi payı (%1) | Damga vergisi (binde 7,59) | Gelir vergisi |
|---|---|---|---|---|---|
| Kıdem tazminatı | 380.000,00 TL | — | — | 2.884,20 TL | — |
| İhbar tazminatı | 112.000,00 TL | — | — | 850,08 TL | Kümülatif matraha göre |
| Yıllık izin ücreti | 22.000,00 TL | 3.080,00 TL | 220,00 TL | 166,98 TL | Kümülatif matraha göre |
Bu tabloda dikkat edilmesi gereken iki nokta vardır. Birincisi, izin ücreti üzerinden işveren tarafında da SGK işveren payı (%21,75, teşvik ve indirimler hariç) ve işsizlik sigortası işveren payı (%2) hesaplanır; bu tutarlar çalışanın netini etkilemez ama işveren maliyetini artırır. İkincisi, izin ücretinde gelir vergisi matrahı, SGK ve işsizlik işçi payları düşüldükten sonra bulunur; ihbar tazminatında böyle bir indirim yoktur, çünkü SGK kesintisi yapılmaz.
Kıdem tazminatının bu tablodaki tek kesintisi olan damga vergisi, toplam çıkış ödemesinin küçük bir kısmını oluşturur. Bununla birlikte, birden fazla çalışanın aynı ay içinde ayrıldığı yeniden yapılanma dönemlerinde toplam damga vergisi tutarı beyanname açısından dikkate değer bir büyüklüğe ulaşabilir; nakit planlamanızda bu kalemi de hesaba katın.
Damga Vergisinin Beyanı ve Ödenmesi
Kıdem tazminatından kesilen damga vergisi, ödemenin yapıldığı aya ait Muhtasar ve Prim Hizmet Beyannamesi (MUHSGK) ile beyan edilir ve beyannamenin yasal süresi içinde ödenir. Pratik adımlar şöyledir:
- Kıdem tazminatını bordroda ayrı bir kalem olarak gösterin.
- Damga vergisini ilgili beyanname döneminde beyan edin.
- Ödeme dekontunu, hesap tablosunu ve ibranameyi özlük dosyasında saklayın.
- Kıdem tazminatının SGK prim bildirgesinde prime esas kazanca dahil edilmediğinden emin olun.
MUHSGK beyannamesinin kendisi için ayrıca maktu bir damga vergisi ödenir; bu tutar 2026 yılı için 939,70 TL'dir. Bu maktu tutar beyannameye aittir, çalışana yansıtılmaz ve kıdem tazminatından kesilen nispi damga vergisiyle karıştırılmamalıdır.
Sık Yapılan Vergi ve Bordro Hataları
- Kıdem tazminatından gelir vergisi kesmek
- Kıdem tazminatını SGK matrahına dahil etmek
- İhbar tazminatını kıdem gibi yalnızca damga vergisine tabi tutmak
- Yıllık izin ücretinden SGK primi kesmeyi unutmak
- Tavanı aşan ek ödemeyi istisna kapsamında göstermek
- Hak kazanma koşulu olmayan ayrılışta "kıdem tazminatı" adıyla istisnalı ödeme yapmak
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; vergi mevzuatı ve uygulaması değişebilir. Çıkış bordrolarınızı mutlaka mali müşavirinizle birlikte kontrol edin, hukuki konular için hukuk danışmanınıza başvurun.
Çıkış Bordrolarınızı Kontrol Edelim
Çıkış bordrosundaki kesinti hataları hem çalışanla uyuşmazlığa hem de vergi ve SGK yönünden cezalı ödemelere yol açabilir. İK Partner, çıkış hesaplarınızın ve bordro kalemlerinizin mevzuata uygunluğunu kontrol eder. Kıdem hesabının adımları için kıdem tazminatı hesaplama örneklerimize bakabilir, iş hukuku ve mevzuat uyumu hizmetimiz için ücretsiz ilk görüşme talep edebilirsiniz.
